Original Post

Πλήρες Κείμενο:

13. Ο Πολιτικός Νους του Κρατικού Μοντέλου: ο Μαυροκορδάτος

------------------------------------------------------------------------- Για τον Μαυροκορδάτο, έχω αναφερθεί αρκετές φορές στο παρελθόν.

Αυτή η ανάρτηση επικεντρώνεται στη συνεισφορά του στο επικρατόν κρατικό μοντέλο (πολιτικογενή ξενόφρονη ολιγαρχία). Πρώτον, όπως είχα προαναφέρει, ο Μαυροκορδάτος είχε επαφές με το ισχυρότατο εφοπλιστικό κεφάλαιο όπως τους Ράλληδες και τους Ροδοκανάκηδες (το λεγόμενο "χιώτικο δίκτυο") καθώς και το ντόπιο όπως τους Κουντουριώτηδες, τους Μπουντούρηδες κ.α. Είχε δηλαδή, στενές σχέσεις με την Οικονομική Ολιγαρχία* και θεωρούνταν δικό τους "παιδί". Δεύτερον, είχε στενότατες σχέσεις με την λόγια ολιγαρχία, η οποία εκτεινόταν από εφημερίδες μέχρι ξένους θεωρητικούς λ.χ. Μπένθαμ, ο οποίος του έγραφε «σχεδόν ως διευθυντής προς το προσωπικό του». Έλληνες λόγιοι όπως ο Πολυζωίδης, Τρικούπης, ο Πραϊδης, ο Βάμβας, ο Ιγνάτιος Ουγγροβλαχίας κ.α. Τρίτον, μέσω του νομικισμού στα επαναστατικά νομικά κείμενα έπαιρνε την εξουσία από τους αγαπητούς στο λαό στρατιωτικούς και την έδινε στους κοτζαμπάσηδες, δηλαδή αυτούς που εκμεταλλευόντουσαν το λαό λ.χ. Α΄ Εθνοσυνέλευση της Επιδαύρου (1822) . Ταυτόχρονα ταύτιζε σκόπιμα την τάξη των κοτζαμπάσηδων με την τάξη των Λόρδων στην Αγγλία ώστε να απομονώσει και διεθνώς τους στρατιωτικούς, εμφανίζοντάς τους ως "ληστές". Τέταρτον, εμφανίστηκε στους Άγγλους ως μόνος εγγυητής των επενδύσεών τους στη Βρετανία λόγω ακριβώς αυτής της δημιουργούμενης εξάρτησης νομικά κείμενα - χρήματα - γεωπολιτική στραμμένη στην Αγγλία.

Ταυτόχρονα, χρησιμοποίησε τους πόρους των εξωτερικών δανείων για την χρηματοδότηση των πολιτικών του συμμάχων, οδηγώντας στους Εμφυλίους Πολέμους (1823–1825) με σκοπό την οριστική επικράτηση της πολιτικής ολιγαρχίας επί των στρατιωτικών.

Πέμπτον, απέφυγε την αναδιανομή των εθνικών γαιών στους ακτήμονες αγωνιστές, διατηρώντας το γαιοκτητικό status quo υπέρ των κοτζαμπάσηδων. Στην Οθωνική Περίοδο

----------------------------------------------------------------------- Ο Μαυροκορδάτος, αφού θωράκισε δομικά την ολιγαρχία, είδε ότι μια ξενόφερτη βασιλεία δεν αντικρουόταν σε αυτή τη δομή.

Ίσα-ίσα της έδινε διεθνή αναγνώριση, στρατηγικό προτέρημα έναντι αυτόχθονων κινημάτων, δημιουργώντας μία στενή σχέση της εξάρτησης της ολιγαρχίας με το ξένο παράγοντα.

Συγκεκριμένα, μετά το 1833, ως ηγέτης του Αγγλικού Κόμματος, πίεσε και πέτυχε φορολογικές απαλλαγές, μονοπωλιακές διευκολύνσεις στο εμπόριο και ευνοϊκές ρυθμίσεις για το εμπορικό ναυτικό, εδραιώνοντας την εφοπλιστική ελίτ ως τον κυρίαρχο οικονομικό παράγοντα του νέου ελληνικού κράτους.

Και μετά το 1844, συνέχισε να διαμορφώνει εκλογικούς και διοικητικούς μηχανισμούς που επέτρεπαν στους τοπικούς ισχυρούς να ελέγχουν την ψήφο των χωρικών μέσω πελατειακών δικτύων.

Το "όραμά"* του για το Ελλαδικό κράτος

------------------------------------------------------------------------- Το «Σχέδιο της Ραγούζας» (ή Δημοκρατίας του Ντουμπρόβνικ) ήταν η πολιτική πρόταση που υπέβαλε ο Αλέξανδρος Μαυροκορδάτος το καλοκαίρι του 1821, αμέσως μόλις έφτασε στην επαναστατημένη Ελλάδα, ως πρότυπο διοργάνωσης του νέου ελληνικού κράτους. Η Δημοκρατία της Ραγούζας ήταν μια ιστορική, ολιγαρχική ναυτική πολιτεία της Αδριατικής που κυβερνιόταν αποκλειστικά από μια κλειστή ελίτ ευγενών και εμπόρων, διατηρώντας την αυτονομία της υπό την επικυριαρχία της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας μέσω καταβολής φόρου υποτέλειας.

Έτσι, σύμφωνα με αυτό η εξουσία θα συγκεντρωνόταν στα χέρια των κοτζαμπάσηδων, των Φαναριωτών και των πλούσιων πλοιοκτητών, αποκλείοντας πλήρως τα λαϊκά στρώματα και τους στρατιωτικούς από τη λήψη αποφάσεων.

Πρότεινε τη δημιουργία αυτόνομων περιφερειακών διοικήσεων (όπως η Γερουσία της Δυτικής Χέρσου Ελλάδος που ίδρυσε ο ίδιος στο Μεσολόγγι), τις οποίες θα ήλεγχαν οι τοπικοί κοτζαμπάσηδες.

Το μοντέλο αυτό ήταν το απόλυτο εργαλείο στα χέρια της ελίτ: αφενός νομιμοποιούσε τη διατήρηση των προνομίων των προκρίτων και των εφοπλιστών, αφετέρου απομόνωνε τους οπλαρχηγούς (Κολοκοτρώνη, Ανδρούτσο) από την πολιτική εξουσία. Η Γεωπολιτική Εξάρτηση

-------------------------------------------------------------------- Ο Μαυροκορδάτος πρωτοστάτησε στη σύνταξη της περίφημης «Πράξης Υποτέλειας» (Act of Submission) προς τη Μεγάλη Βρετανία λέγοντας ότι «το Ελληνικόν Έθνος θέτει την ιεράν παρακαταθήκην της ελευθερίας του υπό την αποκλειστικήν προστασίαν της Μεγάλης Βρετανίας». Συνεπώς, το ιδεολογικό πρότυπο της Ραγούζας απέκτησε μία ακόμη παράμετρο: την πλήρη πρόσδεση της Ελλάδας στο αγγλικό στέμμα.

Συμπερασματικά

---------------------------------------------------------------------- Ο Μαυροκορδάτος θωράκισε δομικά την ολιγαρχία ως κορμό του ελλαδικού κράτους και θεμελίωσε ένα κράτος οικονομικά και γεωπολιτικά εξαρτημένο από το εξωτερικό.

Συμμάχησε με τους κοτζαμπάσηδες αλλά με ηγεμονία της δυτικίζουσας ελίτ δηλαδή τους κράτησε ως τοπική βάση ισχύος και τους υπέταξε πολιτικά σε ένα κέντρο που μιλούσε τη γλώσσα του Λονδίνου.

Αυτό το Μαυροκορδάτειο κρατικό μοντέλο αναπαρήγαγε και αναπαράγει δομές εξουσίας.

Δεν έχει σχέση με ένα πρόσωπο, ένα κόμμα, μία ιδεολογία.

Στην εικόνα παρακάτω παραθέτω την χαρακτηριστική σκέψη του Μαυροκορδάτου ότι η εξουσία ανήκει δικαιωματικά στους λίγους που κατέχουν το πολιτικό κεφάλαιο, με τον νόμο να περιφρουρεί τη μεταξύ τους ισορροπία. * Υπήρχαν πλούσιοι όπως η Μαντώ Μαυρογένους, η Μπουμπουλίνα, ο Σέκερης, ο Δόμπολης κ.α., οι οποίοι δεν λειτούργησαν ολιγαρχικά αλλά εθνικά. ** Ίσως, όπως λέει ο Κολοκοτρώνης, να ήθελε να γίνει βοεβόδας της Ελλάδας κατά το πρότυπο των Παραδουνάβιων περιοχών, στην πιο σκοτεινή εκδοχή.

Η επιλογή των posts/links γίνεται με ένα στατιστικό μοντέλο και μπορεί να μην απεικονίζει επακριβώς τη σειρά δημοτικότητάς τους