🔍🔍🔍Η ΕΕ, το ΟΧΙ των Ισλανδών, μια βαθύτερη ματιά στα τεκταινόμενα... 🔷✅🔷Για όσους/όσες είμαστε υπέρμαχοι του Ευρωπαϊκού Εγχειρήματος, το ΟΧΙ της Ισλανδίας επί της επανέναρξης των ενταξιακών...

Original Post

Πλήρες Κείμενο:

Βεβαίως, αυτή η αρνητική εξέλιξη δεν πρέπει να μας οδηγήσει σε βεβιασμένα συμπεράσματα περί αντιευρωενωσιακής ψήφου.

Απαιτείται να ρίξουμε μια βαθύτερη ματιά στο ''γιατί'' αυτού του αποτελέσματος. 🔷✅🔷Ερευνώντας σε ένα βασικό επίπεδο την ιστορία και εξέλιξη της σχέσης ΕΕ και Ισλανδίας, δυνάμεθα να καταγράψουμε τουλάχιστον 5 σημεία, πιθανώς, βάσει των οποίων καταλήξαμε στο συγκεκριμένο γεγονός. ➖ 🔷✅🔷Τα 5 σημεία έχουν ως κάτωθι: 📌1. Η αλιεία ως ζήτημα εθνικής κυριαρχίας, όχι απλώς οικονομίας. ✏️Αυτό είναι ίσως το πλέον σημαντικό.

Για τους Ισλανδούς, ο έλεγχος των αλιευτικών υδάτων ενσαρκώνει κομμάτι της ίδιας της εθνικής ανεξαρτησίας, της ίδιας της εθνικής τους υπόστασης — θυμίζει τις περίφημες «Cod Wars» με τη Βρετανία.

Η ένταξη θα επέφερε την ένταξη της Ισλανδίας στην Κοινή Αλιευτική Πολιτική της ΕΕ, άρα θα υφίστατο περίπτωση δημιουργίας του εξής φόβου, ότι αποφάσεις για ποσοστώσεις και πρόσβαση στα αλιευτικά πεδία δεν θα λαμβάνονταν πλέον αποκλειστικά στο Ρέικιαβικ.

Η αλιεία αντιπροσωπεύει περίπου 40% των εξαγωγών και έχει τεράστια συμβολική βαρύτητα. 📌2. Η Ισλανδία έχει οικοδομήσει ένα «ενδιάμεσο μοντέλο» που λειτουργεί. ✏️Ήδη ευρισκόμενη στον Ευρωπαϊκό Οικονομικό Χώρο (ΕΟΧ) και στη Schengen: έχει πρόσβαση στην ενιαία αγορά και συμμετέχει σε μεγάλο μέρος του ευρωπαϊκού κανονιστικού πλαισίου, χωρίς να είναι μέλος της ΕΕ. Επομένως, το επιχείρημα «πρέπει να μπούμε στην ΕΕ για να έχουμε πρόσβαση στην Ευρώπη» δεν πείθει ιδιαίτερα.

Με άλλα λόγια, για πολλούς Ισλανδούς το δίλημμα δεν είναι Ευρώπη ή απομόνωση, αλλά «ευρωπαϊκή ολοκλήρωση χωρίς πλήρη πολιτική ενσωμάτωση». 📌3. Υπάρχει μια πολύ βαθιά κουλτούρα μικρού-κράτους και κυριαρχίας. ✏️Η Ισλανδία είναι μικρή, απομονωμένη, και ιστορικά χρειάστηκε να υπερασπιστεί την αυτονομία της απέναντι σε ισχυρότερους γείτονες.

Άρα, η μεταβίβαση νομοθετικής και δικαστικής εξουσίας σε υπερεθνικούς θεσμούς αντιμετωπίζεται διαφορετικά απ' ό,τι σε μια μεγάλη ευρωπαϊκή χώρα.

Η αντίθεση στην ΕΕ δεν συνεπάγεται απαραίτητα απόρριψη της συνεργασίας με την Ευρώπη· σημαίνει προτίμηση στη δυνατότητα του ισλανδικού κράτους να αποφασίζει μόνο του στα κρίσιμα ζητήματα. 📌4. Δεν υπήρχε αρκετά ισχυρό οικονομικό κίνητρο για να αντισταθμίσει το κόστος. ✏️Βεβαίως, υφίσταται πρόβλημα με τον πληθωρισμό, τα υψηλά επιτόκια και την αστάθεια της ισλανδικής κορόνας — και οι υποστηρικτές της ΕΕ προέβαλαν ακόμη και την προοπτική του ευρώ.

Ωστόσο, το βασικό αντεπιχείρημα ήταν: αυτά είναι προβλήματα που πρέπει να λύσει η Ισλανδία μόνη της.

Εφόσον η οικονομία δεν βρίσκεται σε κατάσταση υπαρξιακής κρίσης και ήδη έχει πρόσβαση στην ενιαία αγορά μέσω ΕΟΧ, η ένταξη δεν εμφανίστηκε ως αναγκαία. 📌5. Το γεωπολιτικό επιχείρημα υπέρ της ΕΕ δεν υπήρξε αρκετό για να υπερνικήσει τα παραπάνω. ✏️Η κυβέρνηση υποστήριξε ότι, με τον πόλεμο στην Ουκρανία, την αυξανόμενη στρατηγική σημασία της Αρκτικής και την αβεβαιότητα γύρω από τις ΗΠΑ και τον Donald Trump, η Ισλανδία χρειάζεται στενότερο ευρωπαϊκό δεσμό.

Ωστόσο, οι περισσότεροι ψηφοφόροι δεν θεώρησαν, ότι χρειάζεται ένταξη για να επιτευχθεί ο προαναφερόμενος στόχος: η Ισλανδία παραμένει μέλος του ΝΑΤΟ και του ΕΟΧ και δύναται να ενισχύσει τις διμερείς σχέσεις της με ευρωπαϊκές χώρες. ➖ 🔷✅🔷Αν επιζητούμε δε, να συμπυκνώσουμε τη βαθύτερη ουσία, αυτή θα μπορούσε να έχει ως εξής: 📌Οι Ισλανδοί δεν ψήφισαν τόσο «όχι στην Ευρώπη», όσο «ναι σε μια ευρωπαϊκή σχέση χωρίς απώλεια του ελέγχου πάνω στα δικά μας κρίσιμα περιουσιακά στοιχεία και στους θεσμούς μας». 🔷✅🔷Όσον αφορά και το ζωηρό ενδιαφέρον της εν προκειμένω περίπτωσης (Ισλανδία): 📌Η Ισλανδία έχει ήδη μεγάλο μέρος των οικονομικών πλεονεκτημάτων της ευρωπαϊκής ολοκλήρωσης, ενώ παρουσιάζει και την εξής θεώρηση, ότι η πλήρης ένταξη θα της αφαιρούσε ακριβώς εκείνα τα στοιχεία — αλιεία, νόμισμα, πολιτική αυτονομία — που θεωρεί στρατηγικά.

Γι' αυτό και το αποτέλεσμα οφείλουμε να μην το διαβάσουμε ως ένα είδος «ισλανδικού Brexit». 🔷✅🔷Οφείλουμε να στρέψουμε την προσοχή μας και στη γεωγραφία της ψήφου, την οποία πρέπει να καταγράψουμε: 📌Το κέντρο του Ρέικιαβικ ψήφισε υπέρ, ενώ η επαρχία και τα προάστια κατά — δηλαδή ακριβώς οι περιοχές όπου η αλιεία, η γεωργία και η αίσθηση τοπικής/εθνικής αυτονομίας έχουν μεγαλύτερο βάρος. 🔷✅🔷Εξ' αντανακλάσεως, επιρροή δύναται να άσκησε και ο τρόπος διαχείρισης της οικονομικής κρίσης από την ΕΕ την περίοδο 2010-2015, ιδιαίτερα η περίπτωση της Ελλάδας. 📌Η βαθιά ύφεση, η μεγάλη πτώση του ΑΕΠ και η επιβολή μιας ιδιαίτερα αυστηρής δημοσιονομικής προσαρμογής στην Ελλάδα απετέλεσαν, για αρκετούς Ευρωπαίους, ένα χαρακτηριστικό παράδειγμα των περιορισμών που δύναται να συνεπάγεται η συμμετοχή σε μια τόσο στενά ολοκληρωμένη οικονομική και νομισματική ένωση.

Για μια χώρα όπως η Ισλανδία, που παρουσιάζει ισχυρή παράδοση στην προστασία της οικονομικής και πολιτικής της αυτονομίας, η ελληνική εμπειρία θα μπορούσε επομένως να λειτουργεί ως ένα είδος προειδοποιητικού παραδείγματος: ότι η στενότερη ενσωμάτωση στην ΕΕ δεν συνεπάγεται μόνο οφέλη και ασφάλεια, αλλά και περιορισμό της δυνατότητας ενός μικρού κράτους να χαράσσει αυτόνομα την οικονομική του πολιτική σε περιόδους κρίσης.

Δεν είναι εύκολο εγχείρημα να υποστηρίξουμε, ότι η ελληνική περίπτωση καθόρισε την ισλανδική ψήφο, είναι όμως εύλογη η εξής θεώρηση, ότι ενίσχυσε το ευρύτερο επιχείρημα υπέρ της διατήρησης της ισλανδικής οικονομικής και πολιτικής κυριαρχίας. ➖ 🔷✅🔷Εν κατακλείδι, θεωρώ ότι το αποτέλεσμα του ισλανδικού δημοψηφίσματος ακτινοβολεί ένα ιδιαίτερα διδακτικό μήνυμα προς την Ευρωπαϊκή Ένωση.

Δεν πρέπει να εκληφθεί απλώς ως απόρριψη της ευρωπαϊκής ιδέας, αλλά ως μια εποικοδομητική υπενθύμιση, ότι το ευρωπαϊκό εγχείρημα έχει ανάγκη, να επαναπροσδιορίσει τον προσανατολισμό του, προχωρώντας σε βαθύτερες θεσμικές, πολιτικές και οικονομικές αλλαγές με επίκεντρο τον άνθρωπο, την κοινωνική συνοχή, τη δημοκρατική νομιμοποίηση και την πραγματική σύγκλιση των λαών της Ευρώπης. Μια ΕΕ που θα έχει τη δυνατότητα συνδυασμού της οικονομικής αποτελεσματικότητας με την κοινωνική δικαιοσύνη, την αλληλεγγύη με την υπευθυνότητα και την ευρωπαϊκή ολοκλήρωση με τον σεβασμό στις ιδιαιτερότητες και την αυτονομία των κρατών-μελών, θα αποκτήσει εκ νέου την ικανότητα να καταστήσει εκ νέου την προοπτική της ένταξης ελκυστική όχι ως αναγκαιότητα, αλλά ως συνειδητή επιλογή των ευρωπαϊκών κοινωνιών.

Ίσως, επομένως, το ισλανδικό «όχι» να μην αποτελεί τόσο ένα μήνυμα απομάκρυνσης από την ΕΕ, όσο μια πρόσκληση προς την ίδια την ΕΕ, να αναρωτηθούμε ποια Ευρωπαϊκή Ένωση θέλουμε να οικοδομήσουμε για τον άνθρωπο του 21ου αιώνα. #Ισλανδία #Iceland #Ευρώπη #Europe #ΕυρωπαϊκήΈνωση #EuropeanUnion #ΕυρωπαϊκήΟλοκλήρωση #EuropeanIntegration #ΑνθρωποκεντρικήΕυρώπη #PeopleCentredEurope #Δημοκρατία #Democracy #Ελλάδα #Greece

Η επιλογή των posts/links γίνεται με ένα στατιστικό μοντέλο και μπορεί να μην απεικονίζει επακριβώς τη σειρά δημοτικότητάς τους