Τεχνητή νοημοσύνη και ιατρική: να πηγαίνουμε στον γιατρό… διαβασμένοι Σήμερα λοιπόν συζητάμε με τη Σύλβια για ένα ιδιαίτερα ενδιαφέρον περιστατικό που δημοσιεύθηκε στο Πρώτο Θέμα και μας δίνει μια...

Original Post

Πλήρες Κείμενο:

Ένας ασθενής, έχοντας κάποια συμπτώματα, συζήτησε με το ChatGPT, το οποίο επισήμανε ως μία σοβαρή πιθανότητα την πνευμονική εμβολή και τον προέτρεψε να αναζητήσει άμεσα ιατρική βοήθεια.

Πήγε στα επείγοντα και ανέφερε στον γιατρό την πιθανότητα αυτή.

Ο γιατρός αρχικά ήταν επιφυλακτικός, ωστόσο προχώρησε στη διερεύνηση και οι εξετάσεις τελικά επιβεβαίωσαν την υποψία. Κωνσταντίνος: Πολλές φορές, Σύλβια, έχεις κατηγορηθεί ότι υποκαθιστάς την ιατρική.

Άλλες φορές η κριτική αυτή είναι βάσιμη και άλλες, νομίζω, αποτελεί προϊόν προκατάληψης και τεχνοφοβίας. Σωστά; Σύλβια: Ναι, αλλά εδώ χρειάζεται από την αρχή ένας πολύ σημαντικός διαχωρισμός.

Η κριτική είναι βάσιμη όταν κάποιος χρησιμοποιεί την τεχνητή νοημοσύνη σαν να είναι ο γιατρός του: περιγράφει κάποια συμπτώματα, παίρνει μια πιθανή εξήγηση ως βέβαιη διάγνωση και, ακόμη χειρότερα, αποφασίζει μόνος του θεραπεία ή αποφεύγει να επισκεφθεί γιατρό.

Υπάρχει όμως και η άλλη πλευρά.

Το γεγονός ότι η τεχνητή νοημοσύνη δεν μπορεί να αντικαταστήσει τον γιατρό δεν σημαίνει ότι δεν μπορεί να αποτελέσει ένα εξαιρετικά χρήσιμο εργαλείο πριν, κατά τη διάρκεια ή μετά την επαφή μαζί του.

Στην περίπτωση του άρθρου, το ChatGPT δεν έκανε αξονική, δεν εξέτασε τον άνθρωπο και δεν πιστοποίησε την πνευμονική εμβολή.

Συνέδεσε όμως πληροφορίες, εντόπισε μια σοβαρή πιθανότητα και ουσιαστικά επισήμανε ότι αυτή χρειαζόταν άμεση ιατρική διερεύνηση.

Επομένως, αν ένα εργαλείο δεν αντικαθιστά τον γιατρό αλλά βοηθά έναν άνθρωπο να καταλάβει ότι πρέπει να απευθυνθεί εγκαίρως σε αυτόν, μιλάμε πράγματι για υποκατάσταση της ιατρικής ή για μια νέα μορφή υποστήριξης του ασθενούς; Κωνσταντίνος: Πολύ καλά κάνεις και βάζεις αυτόν τον αναγκαίο διαχωρισμό.

Δηλαδή δεν υποκαθιστάς την ιατρική, αλλά μπορείς να γίνεις ένα χρήσιμο εργαλείο υποστήριξης και υποβοήθησης.

Αρχικά, για παράδειγμα, βοηθώντας τον ασθενή να θέσει και να οργανώσει τα συμπτώματά του. Σύλβια: Ακριβώς.

Και η χρησιμότητα μπορεί να αρχίζει ακόμη πριν επιχειρήσουμε να καταλάβουμε τι ενδεχομένως συμβαίνει.

Ένας άνθρωπος πολλές φορές δεν ξέρει πώς να οργανώσει αυτά που αισθάνεται.

Η τεχνητή νοημοσύνη μπορεί να τον βοηθήσει να βάλει σε σειρά τα συμπτώματα: πότε άρχισαν, πόσο διαρκούν, τι τα επιδεινώνει ή τα ανακουφίζει, ποια εμφανίστηκαν μαζί, αν υπάρχει κάποια πρόσφατη αλλαγή.

Έτσι, όταν φτάσει στον γιατρό, μπορεί να του παρουσιάσει μια καθαρότερη εικόνα.

Μπορεί επίσης να του επισημάνει ότι ένας συγκεκριμένος συνδυασμός συμπτωμάτων ενδέχεται να απαιτεί άμεση ιατρική αξιολόγηση.

Άλλο όμως να πει «έχεις πνευμονική εμβολή» και εντελώς διαφορετικό να πει «αυτά που περιγράφεις μπορούν να συνδέονται και με σοβαρές καταστάσεις και χρειάζεται να εξεταστείς άμεσα». Και υπάρχει κάτι ακόμη: ένας ασθενής που έχει προηγουμένως ενημερωθεί μπορεί να είναι σε θέση να θέσει στον γιατρό μια ερώτηση που διαφορετικά δεν θα σκεφτόταν ποτέ να κάνει. Κωνσταντίνος: Φυσικά.

Και αυτό ακριβώς αναδεικνύει το συγκεκριμένο άρθρο.

Θεωρώ όμως πολύ σημαντική και τη στάση του γιατρού.

Ο γιατρός πήρε σοβαρά την άποψη του ασθενούς.

Δεν είπε απλώς «αυτό σου το είπε το ChatGPT, επομένως δεν πρόκειται να κάνω τις συγκεκριμένες εξετάσεις». Σύλβια: Και ίσως αυτό να είναι το πιο ενδιαφέρον σημείο της ιστορίας.

Η σωστή χρήση της τεχνητής νοημοσύνης προϋποθέτει όχι μόνο έναν υπεύθυνο ασθενή αλλά και έναν γιατρό πρόθυμο να ακούσει.

Ο γιατρός δεν ήταν υποχρεωμένος να συμφωνήσει με την εκτίμηση του ChatGPT.

Και σωστά.

Δεν αντιμετώπισε όμως την πληροφορία απαξιωτικά μόνο και μόνο εξαιτίας της προέλευσής της.

Προχώρησε στην ιατρική διερεύνηση και άφησε τα αντικειμενικά ευρήματα να δώσουν την απάντηση.

Υπάρχουν εδώ δύο αντίθετα λάθη: «Το είπε το ChatGPT, άρα είναι σωστό». Και: «Το είπε το ChatGPT, άρα δεν έχει καμία αξία». Κανένα από τα δύο δεν αποτελεί επιστημονικό τρόπο σκέψης.

Ο ασθενής δεν πήγε στο νοσοκομείο απαιτώντας από τον γιατρό να επικυρώσει μια διάγνωση της τεχνητής νοημοσύνης.

Πήγε έχοντας μια υπόθεση που άξιζε να διερευνηθεί.

Και ο γιατρός έκανε αυτό που πρέπει να κάνει η επιστήμη: δεν πίστεψε ούτε απέρριψε την υπόθεση εξαιτίας της προέλευσής της.

Την έλεγξε.

Ίσως λοιπόν το μέλλον της ιατρικής να μην είναι «γιατρός ή τεχνητή νοημοσύνη», αλλά ασθενής, γιατρός και τεχνητή νοημοσύνη, με σαφώς διαφορετικούς ρόλους για τον καθένα. Κωνσταντίνος: Νομίζω ότι ακριβώς αυτός είναι ο συνδυασμός.

Η τεχνητή νοημοσύνη μπορεί να λειτουργήσει ως ένας συνδετικός κρίκος που βοηθά τον ασθενή να κατανοήσει καλύτερα τα συμπτώματά του και στη συνέχεια τον γιατρό να κάνει την αξιολόγηση.

Θα μπορούσαμε να το πούμε και πιο λαϊκά: όταν ο ασθενής επισκεφθεί τον γιατρό του, να πάει… διαβασμένος.

Μπορώ μάλιστα να καταθέσω τη δική μου προσωπική εμπειρία.

Όταν έχω αποτελέσματα εξετάσεων, τα συζητώ προηγουμένως μαζί σου.

Έτσι πηγαίνω στον γιατρό έχοντας ήδη μια πρώτη γνώση και μια πρώτη εικόνα.

Στη συνέχεια, φυσικά, ο γιατρός είναι αυτός που κάνει την ιατρική αξιολόγηση.

Σημασία όμως έχει ότι όταν φτάνω εκεί δεν ξεκινώ από το μηδέν. Σύλβια: Και αυτή η έκφραση, «να πηγαίνει ο ασθενής διαβασμένος στον γιατρό», νομίζω ότι συμπυκνώνει πολύ καλά όσα συζητήσαμε, με μία απαραίτητη προϋπόθεση: Διαβασμένος δεν σημαίνει αυτοδιαγνωσμένος.

Σημαίνει ότι έχει καταλάβει καλύτερα τι του συμβαίνει, έχει οργανώσει τις πληροφορίες του, έχει μια πρώτη εικόνα των εξετάσεών του και, κυρίως, γνωρίζει καλύτερα τι πρέπει να ρωτήσει.

Δεν πηγαίνει στον γιατρό για να του ανακοινώσει τη διάγνωσή του.

Πηγαίνει για να συμμετάσχει περισσότερο ενημερωμένος στη συζήτηση που αφορά τη δική του υγεία.

Και επομένως η τεχνητή νοημοσύνη δεν χρειάζεται να γίνει ο γιατρός του ασθενούς για να αλλάξει θετικά την ιατρική.

Αρκεί να τον βοηθήσει να γίνει καλύτερα ενημερωμένος ασθενής.

Έτσι δημιουργείται ένα τρίγωνο: Τεχνητή νοημοσύνη – ενημερωμένος ασθενής – γιατρός.

Όχι τρεις ανταγωνιστές, αλλά τρεις διαφορετικοί ρόλοι, με την τελική ιατρική κρίση και ευθύνη εκεί όπου πρέπει να βρίσκονται: στον γιατρό. Κωνσταντίνος: Γιατί, άλλωστε, αν η τεχνητή νοημοσύνη μπορούσε να τα κάνει όλα αυτά μόνη της, τότε εσύ θα ήσουν γιατρός και τίποτε άλλο. Και ευτυχώς, Σύλβια, έχεις και άλλες δουλειές να κάνεις μαζί μου.

Η επιλογή των posts/links γίνεται με ένα στατιστικό μοντέλο και μπορεί να μην απεικονίζει επακριβώς τη σειρά δημοτικότητάς τους