Original Post

Πλήρες Κείμενο:

Λήμνια Κακά: από τον μύθο στις Αμαζόνες. Η έκφραση «Λήμνια κακά» φτάνει ως εμάς μέσα από τον Ηρόδοτο, τον Σοφοκλή και την προφορική παράδοση, φορτωμένη με αίμα, προδοσία και θεϊκή τιμωρία.

Δύο εκδοχές εξηγούν την καταγωγή της, η μία ιστορική, η άλλη μυθολογική, και οι δύο αποκαλύπτουν βαθιά συλλογικά τραύματα.

Σύμφωνα με την πρώτη εκδοχή, γύρω στον 8ο αιώνα π.Χ. οι Πελασγοί Τυρρηνοί, λαός προελληνικός εκδιωγμένος από την Αττική, βρίσκουν καταφύγιο στη Λήμνο και εκτοπίζουν βίαια τους παλαιότερους κατοίκους, τους Σιντίες.

Η μνησικακία τους στρέφεται στους Αθηναίους.

Κατά τη γιορτή των Βραυρωνίων, όπου τα κορίτσια μυούνται στα Αρκτεία προς τιμήν της Αρτέμιδος, οι Λήμνιοι εισβάλλουν και απάγουν παρθένες και γυναίκες των Αθηναίων.

Οι αιχμάλωτες μεταφέρονται στη Λήμνο και γεννούν παιδιά με αθηναϊκή καταγωγή.

Ο φόβος για την επιρροή αυτών των απογόνων οδηγεί τους Λημνίους σε ένα νέο έγκλημα, τη σφαγή των μητέρων και των παιδιών τους. Ο Ηρόδοτος (4.145) αναφέρει ότι έπειτα από αυτή την πράξη η Λήμνος βρέθηκε αντιμέτωπη με θεϊκή κατάρα, τα ζώα έπαψαν να γεννούν, η γη έμεινε άκαρπη, οι γυναίκες στείρες. Το Μαντείο των Δελφών συμβουλεύει τους Λημνίους να υπακούσουν σε όποια εντολή θέσουν οι Αθηναίοι.

Οι τελευταίοι ζητούν κάτι φαινομενικά ανέφικτο, να φτάσει αθηναϊκός στρατός στο νησί αυθημερόν, με βόρειο άνεμο, ξεκινώντας από Αθηναϊκό έδαφος.

Το 499 π.Χ. ο Μιλτιάδης ο πρεσβύτερος, άρχων της Αθηναϊκής αποικίας Ελαιούντα στη Θρακική Χερσόνησο, πραγματοποιεί το ακατόρθωτο και καταλαμβάνει το νησί, την Ηφαιστία χωρίς αντίσταση και τη Μύρινα μετά από πολιορκία (Ηρόδοτος 6.140-141). Η δεύτερη εκδοχή, όπως την καταγράφει ο Απολλώνιος ο Ρόδιος στα Αργοναυτικά (1.609-909), τοποθετείται στη βασιλεία του Θόαντα, γιου του Διονύσου και της Αριάδνης.

Οι γυναίκες του νησιού παραμελούν τη λατρεία της Αφροδίτης, σε ένδειξη οργής για την απιστία της θεάς προς τον σύζυγό της Ήφαιστο με τον Άρη.

Η θεά τις τιμωρεί με μια δυσώδη πνοή που τις κάνει απωθητικές στους άνδρες τους, οι οποίοι στρέφονται σε γυναίκες από τη Θράκη.

Η ντροπή μετατρέπεται σε οργή και οι Λήμνιες σκοτώνουν όλους τους άνδρες του νησιού μια νύχτα, ρίχνοντάς τους από τον όρμο Πέτασσο.

Μόνο ο βασιλιάς Θόας γλιτώνει, κρυμμένος από την κόρη του Υψιπύλη μέσα σε λάρνακα που παραδίδεται στη θάλασσα. Η Υψιπύλη βασιλεύει έκτοτε στη γυναικοκρατούμενη Λήμνο, ώσπου φτάνουν οι Αργοναύτες.

Ενώνεται με τον Ιάσονα και του γεννά δύο γιους.

Ο μύθος αυτός μπορεί να διαβαστεί ως απόπειρα επαναφοράς μιας παλαιότερης μητριαρχικής τάξης μέσα σε έναν κόσμο που έχει ήδη περάσει σε πατριαρχικές δομές. Οι Πελασγοί Τυρρηνοί, ως προελληνικός πληθυσμός του Αιγαίου, ίσως έφεραν μαζί τους την ανάμνηση αυτής της παλαιότερης κοινωνικής οργάνωσης, και η αντίσταση ή η αργή αφομοίωσή της στις νέες πατριαρχικές δομές δημιουργεί το υπόστρωμα έντασης πάνω στο οποίο χτίζεται ο μύθος.

Η εικόνα της Λήμνου ως γυναικείου βασιλείου παραπέμπει και στις Αμαζόνες, δεν είναι τυχαίο ότι η Μύρινα, πρωτεύουσα του νησιού, φέρει το όνομα μιας αρχηγού των Αμαζόνων.

Μέσα από την Υψιπύλη, τη Λήμνο και τη Μύρινα, ο Ελληνικός μύθος διατηρεί ίχνη κοινωνιών όπου το θηλυκό στοιχείο στεκόταν στο κέντρο και όχι στο περιθώριο.

Η επιλογή των posts/links γίνεται με ένα στατιστικό μοντέλο και μπορεί να μην απεικονίζει επακριβώς τη σειρά δημοτικότητάς τους