Original Post

Πλήρες Κείμενο:

Πού σταματά η κοινωνική κατηφόρα;

-------------------------------------------------------------------------- (Το νεκρό βρέφος της Κυψέλης δεν είναι μόνο μια εγκληματική υπόθεση, είναι και μια δοκιμασία για το κράτος και την κοινωνία) Του Μαρίνου Γεωργάτου Η υπόθεση του νεκρού βρέφους στην Κυψέλη δεν επιτρέπεται να αντιμετωπιστεί ως ακόμη ένα περιστατικό αστυνομικού δελτίου.

Η αγριότητα των ευρημάτων προκαλεί αποτροπιασμό, όμως πίσω από τη φρίκη αναδύεται ένα πολύ ευρύτερο και σοβαρότερο ερώτημα: Πώς είναι δυνατόν, σε μια οργανωμένη Πολιτεία, παιδιά που φαίνεται ότι βρίσκονταν ήδη σε συνθήκες υψηλού κινδύνου να καταλήγουν απροστάτευτα μέσα σε ένα περιβάλλον που σήμερα ερευνάται για τόσο βαριές υποθέσεις; Αυτό είναι το ερώτημα που πρέπει να τεθεί χωρίς περιστροφές.

Η ποινική ευθύνη για τον θάνατο του βρέφους ανήκει αποκλειστικά σε εκείνον ή εκείνους που θα αποδειχθεί ότι διέπραξαν το έγκλημα.

Αυτό θα το κρίνει η Δικαιοσύνη.

Η πολιτική και διοικητική ευθύνη, όμως, είναι διαφορετικό ζήτημα.

Και εκεί τα πράγματα πρέπει να εξεταστούν εξονυχιστικά.

Εάν ισχύει ότι τα ανήλικα παιδιά της οικογένειας είχαν ήδη απασχολήσει τις αρμόδιες υπηρεσίες, εάν είχαν τεθεί υπό εισαγγελική προστασία, εάν υπήρχαν προειδοποιητικά σημάδια ή προηγούμενα περιστατικά, τότε η Πολιτεία οφείλει να απαντήσει σε συγκεκριμένα ερωτήματα: Ποιος είχε την ευθύνη παρακολούθησης των παιδιών; Ποιος έλεγξε τις συνθήκες διαβίωσής τους; Υπήρξε κοινωνικός λειτουργός; Υπήρξε επανέλεγχος; Υπήρξε επικοινωνία μεταξύ των αρμόδιων υπηρεσιών; Υπήρξε συνέχεια στην προστασία τους ή το θέμα χάθηκε μέσα σε φακέλους, αρμοδιότητες και διοικητικές εκκρεμότητες; Η κοινωνική πολιτική δεν κρίνεται από τις εξαγγελίες.

Κρίνεται από το τι συμβαίνει τη στιγμή που ένα παιδί κινδυνεύει.

Και εκεί δεν χωρούν ούτε καθυστερήσεις ούτε δικαιολογίες.

Η προστασία των ανηλίκων είναι από τις στοιχειωδέστερες υποχρεώσεις ενός σύγχρονου κράτους.

Δεν είναι φιλανθρωπία.

Δεν είναι προαιρετική κοινωνική ευαισθησία.

Είναι θεσμικό καθήκον.

Όταν ένα παιδί βρίσκεται σε περιβάλλον βίας, εγκατάλειψης, εξάρτησης ή σοβαρής παραμέλησης, το κράτος οφείλει να παρεμβαίνει εγκαίρως και αποτελεσματικά.

Όχι μετά το έγκλημα.

Όχι μετά το νεκροτομείο.Όχι μετά την τηλεοπτική κατακραυγή. Πριν.

Αυτό είναι το νόημα της πρόληψης.

Και αυτό είναι το σημείο στο οποίο η ελληνική Πολιτεία οφείλει να εξετάσει εάν οι δομές προστασίας ανηλίκων λειτουργούν πραγματικά ή απλώς υπάρχουν θεσμικά στα χαρτιά.

Δεν είναι μυστικό ότι κοινωνικές υπηρεσίες δήμων, νοσοκομείων και άλλων φορέων λειτουργούν συχνά με ελλείψεις προσωπικού και τεράστιο φόρτο υποθέσεων.

Αυτό όμως δεν μπορεί να αποτελεί μόνιμη δικαιολογία.

Όταν το αντικείμενο είναι η ασφάλεια ενός παιδιού, η υποστελέχωση παύει να είναι απλώς ένα διοικητικό πρόβλημα.

Γίνεται ζήτημα ανθρώπινης ζωής.

Ευθύνη υπάρχει όμως και πέρα από το κράτος.

Υπάρχει ευθύνη της κοινωνίας που συχνά κλείνει τα μάτια.

Των γειτόνων που μπορεί να ακούσουν και να μη μιλήσουν.

Των συγγενών που μπορεί να γνωρίζουν και να σιωπούν.

Των ανθρώπων που θεωρούν ότι «δεν πρέπει να μπλέκουμε». Αυτή η νοοτροπία είναι βαθιά προβληματική.

Όταν κινδυνεύει ένα παιδί, η σιωπή δεν είναι ουδετερότητα.

Μπορεί να γίνει συνενοχή της αδιαφορίας.

Χρειάζεται επίσης προσοχή σε κάτι ακόμη.

Η κοινωνική συζήτηση δεν πρέπει να διολισθήσει σε εύκολη δαιμονοποίηση ανθρώπων λόγω εθνικότητας, καταγωγής ή προσωπικής ζωής.

Η εγκληματικότητα δεν έχει εθνικότητα.

Η παραμέληση δεν έχει φυλή.

Και η ηθική κρίση δεν μπορεί να στηρίζεται σε στοιχεία της ιδιωτικής ζωής που δεν συνιστούν από μόνα τους εγκληματική πράξη.

Το πραγματικό ζήτημα είναι πολύ πιο συγκεκριμένο και πολύ πιο σοβαρό.

Ένα βρέφος βρέθηκε δολοφονημένο και άλλα παιδιά φαίνεται ότι ζούσαν σε συνθήκες που απαιτούσαν αυξημένη προστασία.

Αυτό αρκεί.

Δεν χρειάζεται τίποτε περισσότερο για να απαιτήσει η κοινωνία απαντήσεις.

Και τις απαντήσεις αυτές δεν πρέπει να τις ζητάμε μόνο από τους άμεσα εμπλεκόμενους.

Πρέπει να τις ζητήσουμε και από το κράτος.

Από τις κοινωνικές υπηρεσίες.

Από τους αρμόδιους φορείς προστασίας ανηλίκων.

Από κάθε θεσμικό κρίκο που είχε ή όφειλε να έχει γνώση της υπόθεσης.

Σε μια σοβαρή Πολιτεία, η λογοδοσία δεν σταματά στον φυσικό αυτουργό ενός εγκλήματος.

Εξετάζει και αν υπήρξαν παραλείψεις.

Αν υπήρξε αμέλεια.

Αν αγνοήθηκαν προειδοποιήσεις.

Αν χάθηκαν κρίσιμες πληροφορίες ανάμεσα σε υπηρεσίες.

Αν κάποιος θεώρησε ότι «έκανε τη δουλειά του» επειδή απλώς υπέγραψε ένα έγγραφο.

Η ανθρώπινη ζωή δεν προστατεύεται με πρωτόκολλα.

Προστατεύεται με ευθύνη.

Και εκεί ακριβώς βρίσκεται ίσως η βαθύτερη κοινωνική κρίση των ημερών μας.

Έχουμε μάθει να αναζητούμε υπεύθυνους μόνο μετά την καταστροφή.

Μετά τη δολοφονία.

Μετά την κακοποίηση.

Μετά το δυστύχημα.

Μετά την τραγωδία.

Και σχεδόν πάντοτε ακολουθούν οι ίδιες λέξεις:«Θα διερευνηθεί». «Θα αποδοθούν ευθύνες».¨«Θα ληφθούν μέτρα». Το ερώτημα όμως είναι γιατί τα μέτρα δεν είχαν ληφθεί πριν.

Γιατί χρειάζεται κάθε φορά ένας νεκρός για να κινητοποιηθεί ένας μηχανισμός; Γιατί πρέπει να συμβεί το αδιανόητο για να θυμηθούμε τα αυτονόητα; Η υπόθεση της Κυψέλης πρέπει να διερευνηθεί μέχρι τέλους.

Χωρίς συγκάλυψη.

Χωρίς συμψηφισμούς.

Χωρίς πολιτική εκμετάλλευση.

Και κυρίως χωρίς να περιοριστεί η έρευνα στο ποιος κρατούσε το μαχαίρι.

Πρέπει να διερευνηθεί ολόκληρη η αλυσίδα.

Ποιος γνώριζε.

Ποιος όφειλε να γνωρίζει.

Ποιος παρενέβη.

Ποιος δεν παρενέβη.

Και γιατί.

Διότι αν διαπιστωθεί ότι το κράτος είχε ήδη μπροστά του προειδοποιητικά σημάδια και δεν μπόρεσε να προστατεύσει αυτά τα παιδιά, τότε δεν έχουμε μόνο ένα αποτρόπαιο έγκλημα.

Έχουμε και θεσμική αποτυχία.

Και αυτή η αποτυχία πρέπει να έχει ονοματεπώνυμο, αιτία και συνέπειες.

Η κοινωνική σαπίλα δεν είναι μια αφηρημένη έννοια.

Εμφανίζεται όταν η ανθρώπινη ζωή χάνει την αξία της.

Όταν η οικογένεια καταρρέει και κανείς δεν παρεμβαίνει.

Όταν οι θεσμοί αδρανούν.

Όταν όλοι μεταθέτουν την ευθύνη στον επόμενο.

Όταν η κοινωνία σοκάρεται για δύο ημέρες και την τρίτη ξεχνά.

Γι' αυτό και η ερώτηση που πρέπει να μας απασχολήσει δεν είναι μόνο ποιος σκότωσε αυτό το παιδί.

Αυτό θα το βρει η Δικαιοσύνη.

Το μεγαλύτερο ερώτημα είναι: Πόσα άλλα παιδιά βρίσκονται σήμερα σε αντίστοιχο κίνδυνο και ποιος τα προστατεύει; Εκεί θα κριθεί η σοβαρότητα του κράτους.

Εκεί θα κριθεί και η δική μας κοινωνική συνείδηση.

Γιατί η κατηφόρα σταματά μόνο όταν η αγανάκτηση μετατρέπεται σε ευθύνη, η ευθύνη σε λογοδοσία και η λογοδοσία σε πραγματική πρόληψη.

Διαφορετικά, θα συνεχίσουμε απλώς να μετράμε τραγωδίες. Και να αναρωτιόμαστε, κάθε φορά πολύ αργά: «Πώς φτάσαμε ως εδώ;»

Η επιλογή των posts/links γίνεται με ένα στατιστικό μοντέλο και μπορεί να μην απεικονίζει επακριβώς τη σειρά δημοτικότητάς τους