● O καθηγητής στο Πανεπιστήμιο Μακεδονίας Ευτύχιος Σαρτζετάκης, (Κρητικός είναι, όμως έχει γεννηθεί στη Θεσσαλονίκη, πατέρας του είναι ο ιερέας Σοφοκλής Σαρτζετάκης από το χωριό Πρινές Σελίνου στα...

Πλήρες Κείμενο:

● O καθηγητής στο Πανεπιστήμιο Μακεδονίας Ευτύχιος Σαρτζετάκης, (Κρητικός είναι, όμως έχει γεννηθεί στη Θεσσαλονίκη, πατέρας του είναι ο ιερέας Σοφοκλής Σαρτζετάκης από το χωριό Πρινές Σελίνου στα Χανιά,ο οποίος ιερούργησε στη Θεσσαλονίκη αλλά και τα Μετέωρα και μητέρα του η Μαρία Μπερτάκη.

Όλοι οι Σαρτζετάκηδες είναι από την Κρήτη, όπως και εμείς οι Τζανακάκηδες, όμως πρόγονοι μας, όπως και πάρα πολλοί Κρητικοί για διάφορους λόγους στο πέρασμα των δεκαετιών έπιασαν τ’ ανάπλαγα του κόσμου και πολλοί γεννήθηκαν αλλού.

Όμως, πιστεύω ότι η Κρήτη είναι βαθιά στην ψυχή τους!) | Ο καθηγητής Ευτύχιος Σαρτζετάκης, κάνει κάποιες σημαντικές επισημάνσεις για το θέμα των πυρκαγιών που έπληξαν βαριά και την Κρήτη και ειδικότερα το νότιο Ρέθυμνο.

Το δημοσίευμα που ακολουθεί είναι της δημοσιογράφου Νίνας - Μαρίας Πασχαλίδου στην “ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ” και το μεταφέρω εδώ καθώς νομίζω θα πρέπει να προσεχθεί! –Δ.Τζ. >| «Η διεθνής εμπειρία δείχνει ότι ένα ευρώ που επενδύεται στην πρόληψη εξοικονομεί πολλαπλάσια ποσά από μελλοντικές ζημιές», τονίζει ο καθηγητής Οικονομικών του Περιβάλλοντος του Πανεπιστημίου Μακεδονίας Ευτύχιος Σαρτζετάκης, επισημαίνοντας την ανάγκη για πραγματική κλιματική προσαρμογή ● Το βασικό ερώτημα για τον Ευτύχιο Σαρτζετάκη, διακεκριμένο καθηγητή Οικονομικών του Περιβάλλοντος στο Τμήμα Οικονομικών Επιστημών του Πανεπιστημίου Μακεδονίας, δεν είναι αν θα έχουμε πυρκαγιές. «Στη Μεσόγειο είχαμε πάντοτε και θα συνεχίσουμε να έχουμε.

Το πραγματικό ερώτημα είναι αν οι πυρκαγιές αυτές θα παραμένουν διαχειρίσιμες ή θα εξελίσσονται σε εθνικές καταστροφές», εξηγεί στην «Κ», ενώ δηλώνει απογοητευμένος έπειτα από 35 χρόνια μελέτης και διδασκαλίας του φαινομένου τόσο στην Ελλάδα όσο και στον Καναδά. «Οι εικόνες που βλέπουμε κάθε καλοκαίρι δυστυχώς δεν αποτελούν πλέον μια έκτακτη κατάσταση.

Οι μεγάλες πυρκαγιές στη Μεσόγειο, και όχι μόνο, αλλά ας επικεντρωθούμε στα πιο δικά μας, εντάσσονται σε μια ευρύτερη διαδικασία κλιματικής αλλαγής και περιβαλλοντικής υποβάθμισης.

Η άνοδος της θερμοκρασίας, οι παρατεταμένες περίοδοι ξηρασίας και η σταδιακή υποβάθμιση των εδαφών αυξάνουν σημαντικά την πιθανότητα εκδήλωσης ακραίων πυρκαγιών.

Παράλληλα, κάθε μεγάλη πυρκαγιά επιταχύνει την απώλεια γόνιμου εδάφους, τη διάβρωση και, τελικά, τη διαδικασία ερημοποίησης», λέει, για να περιγράψει τις πυρκαγιές που τις ονομάζουν πλέον σήμερα πυρκαγιές έκτης γενιάς.

Οπως αναλύει στην «Κ», πρόκειται για έναν φαύλο κύκλο και μια πορεία που γίνεται ολοένα πιο δύσκολο να αναστραφεί. «Σε αυτά προσθέστε την εγκατάλειψη της υπαίθρου, τη συσσώρευση καύσιμης ύλης, την εγκατάλειψη παραδοσιακών καλλιεργειών και την επέκταση των οικισμών (κατοικιών αλλά και οικονομικών δραστηριοτήτων) μέσα ή δίπλα στα δάση.

Ολοι αυτοί οι παράγοντες αυξάνουν την πιθανότητα της ανάφλεξης από ανθρωπογενή αίτια μέσα σε ένα πλαίσιο (κλιματική αλλαγή) που δημιουργεί ιδανικές συνθήκες ώστε μια μικρή φωτιά να εξελιχθεί σε καταστροφική πυρκαγιά». Με την εκτίμηση του κόστους των δασικών πυρκαγιών στην Ε.Ε. να αγγίζει τα 2,5 δισεκατομμύρια τον χρόνο (το 2023, τη χειρότερη χρονιά έως σήμερα, το κόστος για την Ε.Ε. υπολογίζεται σε περίπου 3,81 δισ. και για την Ελλάδα εκτιμάται στα 1,58 δισ.) τα σημάδια είναι δυσοίωνα.

Εως την περίοδο 2041-2070, η Ιβηρική Χερσόνησος και η νότια Τουρκία ενδέχεται να αντιμετωπίσουν κίνδυνο πυρκαγιάς για περίπου 4 μήνες ετησίως, ενώ η νότια Ιταλία και η Ελλάδα ενδέχεται να βιώσουν αντίστοιχες συνθήκες 2,5 έως 3 μήνες τον χρόνο.

Μεταξύ 2008 και 2023, οι δασικές πυρκαγιές στην Ε.Ε. προκάλεσαν τον εκτοπισμό σχεδόν 590.000 ανθρώπων.

Μεταξύ 1981 και 2023 οι δασικές πυρκαγιές προκάλεσαν τον θάνατο 701 ατόμων στην Ε.Ε., ενώ η Ελλάδα με 244 θύματα κατέγραψε τον υψηλότερο αριθμό θανάτων που σχετίζονται με δασικές πυρκαγιές. ● Και η λίστα συνεχίζεται.

Κατά μέσο όρο, περίπου 8,5 εκατομμύρια άνθρωποι ζούσαν σε απόσταση 5 χλμ. από τις καμένες εκτάσεις την περίοδο 2000-2024.

Το 2022, σχεδόν 22 εκατομμύρια άνθρωποι (το 5% του πληθυσμού της Ε.Ε.) ζούσαν σε απόσταση 5 χλμ. από δασικές πυρκαγιές, αριθμός που αποτελεί το υψηλότερο επίπεδο που έχει καταγραφεί μέχρι σήμερα. «Κάθε χρόνο επενδύουμε τεράστιους πόρους σε εναέρια μέσα, αποζημιώσεις και αποκαταστάσεις», εξηγεί ο καθηγητής, ο οποίος μελετά την καταστροφή του περιβάλλοντος. «Η διεθνής εμπειρία δείχνει ότι ένα ευρώ που επενδύεται στην πρόληψη εξοικονομεί πολλαπλάσια ποσά από μελλοντικές ζημιές.

Οι καταστροφές δεν περιορίζονται στα καμένα δέντρα.

Περιλαμβάνουν απώλειες σε κατοικίες, επιχειρήσεις, γεωργική παραγωγή, τουρισμό, δημόσιες υποδομές, υδάτινους πόρους, αλλά και στις υπηρεσίες που προσφέρουν τα οικοσυστήματα, όπως η προστασία των εδαφών, η αποθήκευση άνθρακα και η διατήρηση της βιοποικιλότητας». Σύμφωνα με μελέτη της European Environmental Agency η Ελλάδα αντιμετωπίζει αυξανόμενες οικονομικές απώλειες λόγω φυσικών καταστροφών που σχετίζονται με το κλίμα, συμπεριλαμβανομένων πυρκαγιών, πλημμυρών και καύσωνα.

Το 2023, οι κίνδυνοι που σχετίζονται με τον καιρό και το κλίμα προκάλεσαν ζημιές ύψους 26,821 εκατομμυρίων ευρώ, επηρεάζοντας τη γεωργία, τον τουρισμό και τη στέγαση.

Τα κλιματικά φαινόμενα μειώνουν επίσης την παραγωγικότητα λόγω των επιπτώσεων στην υγεία από την κακή ποιότητα του αέρα και τις ακραίες θερμοκρασίες.

Με τη στήριξη χρηματοδότησης από την Ε.Ε., η Ελλάδα επενδύει σε στρατηγικές προσαρμογής, όπως ο έλεγχος των πλημμυρών και ο πολεοδομικός σχεδιασμός με ανθεκτικότητα στη ζέστη.

Ωστόσο, σύμφωνα με τη μελέτη απαιτούνται περαιτέρω μέτρα για την προστασία των ευάλωτων περιοχών, καθώς τα ακραία φαινόμενα αυξάνονται. ● «Δεν αφήνουμε το δάσος ανέγγιχτο» Ο κύριος Σαρτζετάκης τονίζει πως οφείλουμε να κάνουμε και μια σημαντική διάκριση. «Δεν υπάρχουν μόνο δέντρα.

Υπάρχουν δάση, δηλαδή πολύπλοκα οικοσυστήματα που χρειάζονται συνεχή διαχείριση.

Για πολλές δεκαετίες, σε μεγάλο μέρος της Μεσογείου επικράτησε η αντίληψη ότι το καλύτερο που μπορούμε να κάνουμε είναι να αφήσουμε το δάσος εντελώς ανέγγιχτο.

Σήμερα γνωρίζουμε ότι αυτό δεν αρκεί», σημειώνει.

Η ενεργητική δασική διαχείριση -με καθαρισμούς, αραίωση της βλάστησης όπου απαιτείται, συντήρηση αντιπυρικών ζωνών και αξιοποίηση της επιστημονικής γνώσης των δασολόγων- αποτελεί πλέον βασικό εργαλείο προσαρμογής στην κλιματική αλλαγή. «Η εγκατάλειψη της υπαίθρου, η μείωση της βόσκησης και η συσσώρευση καύσιμης ύλης καθιστούν πολλά δασικά οικοσυστήματα ιδιαίτερα ευάλωτα.

Δεν πρόκειται για παρέμβαση εναντίον της φύσης• πρόκειται για διαχείριση που προστατεύει το ίδιο το δάσος». Επειδή η Ελλάδα, σύμφωνα με τον καθηγητή, παίζει έναν πολύ μικρό ρόλο στην καταπολέμηση του προβλήματος, το οποίο είναι παγκόσμιο, το καλύτερο που μπορεί να κάνει είναι να προσαρμοστεί. «Δεν έχουμε πάρει ουσιαστικά μέτρα ως παγκόσμια κοινότητα.

Γιατί αυτό δεν είναι θέμα λάθους, όπως καταλαβαίνετε.

Εμείς διαδραματίζουμε έναν πολύ μικρό ρόλο σε αποφάσεις που αφορούν ολόκληρο τον κόσμο.

Οσον αφορά την Ελλάδα, η λύση είναι να πάρουμε μέτρα προσαρμογής και όχι μόνο πρόληψης.

Εχουμε ξεπεράσει το σημείο επιστροφής». ● Ξερό χορτάρι σε ξερή γη «Οι πυροσβέστες, για παράδειγμα, δίνουν κάθε χρόνο έναν ηρωικό αγώνα κάτω από εξαιρετικά δύσκολες συνθήκες και συχνά με θύματα, όπως και φέτος.

Ομως, κανένα επιχειρησιακό σύστημα δεν μπορεί να υποκαταστήσει την πρόληψη.

Η διεθνής εμπειρία δείχνει ότι απαιτείται στενή συνεργασία της Δασικής Υπηρεσίας, της Πυροσβεστικής, της Πολιτικής Προστασίας, της Τοπικής Αυτοδιοίκησης και της επιστημονικής κοινότητας.

Η πρόληψη δεν είναι έργο ενός μόνο φορέα· είναι αποτέλεσμα συντονισμένης διαχείρισης.

Η αντιπυρική περίοδος γίνεται μεγαλύτερη, οι ακραίες θερμοκρασίες συχνότερες και ο κίνδυνος θα συνεχίσει να αυξάνεται.

Αυτό σημαίνει καλύτερη χωροταξία, ανθεκτικότερες υποδομές, συστήματα έγκαιρης προειδοποίησης, χρήση νέων τεχνολογιών και επανασχεδιασμό των δημόσιων επενδύσεων με βάση τους νέους κλιματικούς κινδύνους». O κύριος Σαρτζετάκης δεν διστάζει να αποδώσει ευθύνες και στους πολίτες. «Από τη μία είναι η κλιματική αλλαγή, οι πλημμύρες, η αύξηση της θερμοκρασίας – όμως υπάρχει και η προσωπική ευθύνη, όταν κάποιος χρησιμοποιεί μια ψησταριά στο εξοχικό του, ή δουλεύει ένα τρακτέρ το οποίο είναι παρωχημένης τεχνολογίας και παράγει έναν σπινθήρα.

Οι πολίτες πρέπει να είναι προσεκτικοί, όταν μάλιστα έχουν πάει πάρα πολύ κοντά στη φύση τις δραστηριότητές τους.

Ανέκαθεν λειτουργούσαν παλιά τρακτέρ και πάντα βγάζανε σπινθήρες.

Το πρόβλημα όμως τώρα είναι ότι εκεί που πάει ο σπινθήρας είναι ξερό χορτάρι σε ξερή γη. Γνωρίζουμε από το 1990 για την ερημοποίηση της Ελλάδας». Οπως ανακοίνωσε η κυβέρνηση, θα αποζημιωθούν πλήρως οι πληγέντες.

Αυτό όμως, όπως υποστηρίζει ο καθηγητής, δεν δίνει σοβαρό οικονομικό κίνητρο, «στο να προσέχουν αυτοί που είναι πολύ κοντά σε αυτές τις περιοχές ή να μη χτίζουν εκεί τα εξοχικά τους.

Και εγώ θέλω να έχω ένα σπίτι μέσα στο δάσος – δεν το κάνω όμως.

Γιατί να έχεις ένα εξοχικό δίπλα στο δάσος και μετά να σε αποζημιώνουν; Υπό αυτές τις συνθήκες, το ρίσκο που ενέχει αυτό είναι τεράστιο.

Στο μέλλον που είναι ήδη εδώ, οι Ελληνες πρέπει να αποφασίσουν πως δεν θα έχουν εξοχικό πια μέσα στο δάσος, με τον τρόπο που είχαν.

Αλλιώς οδηγούμαστε προς την καταστροφή». Aυτό, όπως υποδεικνύει ο κύριος Σαρτζετάκης, θα αλλάξει κατά πολύ και τον τρόπο με τον οποίο ασφαλίζονται τα σπίτια. «Οι φυσικές καταστροφές γίνονται συχνότερες και ακριβότερες.

Το κράτος δύσκολα θα μπορεί διαρκώς να αποζημιώνει πλήρως κάθε ζημία.

Χρειάζεται λοιπόν ένας πιο ολοκληρωμένος μηχανισμός κατανομής του κινδύνου, με μεγαλύτερη συμμετοχή της ιδιωτικής ασφάλισης, αλλά και με κίνητρα ώστε πολίτες και επιχειρήσεις να λαμβάνουν μέτρα πρόληψης.

Η ασφάλιση δεν πρέπει να λειτουργεί μόνο ως αποζημίωση μετά την καταστροφή, αλλά και ως εργαλείο πρόληψης μέσω διαφοροποιημένων ασφαλίστρων που ανταμείβουν τη μείωση του κινδύνου» Σύμφωνα με τον Ευτύχιο Σαρτζετάκη, «η επιτυχία δεν θα μετρηθεί από το πόσα αεροπλάνα κι ελικόπτερα σηκώθηκαν για να σβήσουν μια μεγάλη φωτιά.

Θα μετρηθεί από το πόσες μεγάλες πυρκαγιές δεν επέτρεψε εξ αρχής η πολιτεία να δημιουργηθούν. Αυτή είναι η ουσία της πρόληψης και της πραγματικής κλιματικής προσαρμογής». πηγή: https://www.kathimerini.gr/

Η επιλογή των posts/links γίνεται με ένα στατιστικό μοντέλο και μπορεί να μην απεικονίζει επακριβώς τη σειρά δημοτικότητάς τους