Οι πυρκαγιές δεν είναι μόνο ευθύνη των πολιτικών αλλά και ο καθρέφτης της κοινωνίας. Κάθε καλοκαίρι, όταν η Ελλάδα τυλίγεται στις φλόγες, επαναλαμβάνεται το ίδιο έργο. Τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης...
Οι πυρκαγιές δεν είναι μόνο ευθύνη των πολιτικών αλλά και ο καθρέφτης της κοινωνίας.
Κάθε καλοκαίρι, όταν η Ελλάδα τυλίγεται στις φλόγες, επαναλαμβάνεται το ίδιο έργο.
Τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης γεμίζουν με οργή, καταγγελίες, θεωρίες συνωμοσίας και αναζητήσεις ενόχων.
Για πολλούς, ο μοναδικός υπεύθυνος είναι η εκάστοτε κυβέρνηση.
Όμως η πραγματικότητα είναι πιο σύνθετη και, όσο δύσκολο κι αν είναι να το παραδεχτούμε, οι ίδιοι οι πολίτες φέρουν σημαντικό μερίδιο ευθύνης.
Ας ξεκινήσουμε από το πιο απλό.
Χιλιάδες πυρκαγιές κάθε χρόνο προκαλούνται από ανθρώπινη αμέλεια.
Ένα τσιγάρο που πετιέται από το παράθυρο, ένα μπάρμπεκιου σε ημέρα υψηλού κινδύνου, ηλεκτροσυγκολλήσεις, καύση ξερών χόρτων, γεωργικές εργασίες, ακόμη και ένα αυτοκίνητο σταθμευμένο πάνω σε ξερά χόρτα μπορούν να αποτελέσουν την αρχή μιας καταστροφής.
Εξίσου σημαντικό είναι το πρόβλημα της πρόληψης στις ιδιωτικές περιουσίες.
Θεωρούμε ότι σχεδόν τα πάντα αποτελούν υποχρέωση του δήμου και του κράτους.
Θέλουμε καθαρά δάση, ασφαλείς οικισμούς και άμεση επέμβαση, αλλά πολλές φορές δεν συμμετέχουμε ούτε στα στοιχειώδη.
Πόσοι ιδιοκτήτες καθαρίζουν πραγματικά τα οικόπεδά τους από ξερά χόρτα; Πόσοι απομακρύνουν εύφλεκτα υλικά γύρω από τα σπίτια τους; Και πόσοι φωνάζουν όταν έρχεται η ώρα να αποδοθούν πρόστιμα; Όταν χιλιάδες ακαθάριστα οικόπεδα λειτουργούν σαν αποθήκες καυσίμων, καμία πυροσβεστική υπηρεσία δεν μπορεί να αντιμετωπίσει αποτελεσματικά μια μεγάλη φωτιά.
Υπάρχει επίσης το χρόνιο πρόβλημα της αυθαίρετης δόμησης.
Για δεκαετίες, χτίζονταν σπίτια μέσα σε δάση, χωρίς σωστό σχεδιασμό, χωρίς δρόμους διαφυγής και πολλές φορές χωρίς επαρκή πρόσβαση για πυροσβεστικά οχήματα.
Αυτές οι κατασκευές δεν έγιναν μόνες τους.
Κάποιοι τις έχτισαν, κάποιοι τις αγόρασαν και επί χρόνια η κοινωνία αποδεχόταν ή και επιβράβευε τέτοιες πρακτικές.
Ακόμη και όταν ξεσπά μια πυρκαγιά, η συμπεριφορά πολλών πολιτών δυσχεραίνει το έργο των αρχών.
Οδηγοί μπλοκάρουν δρόμους, περίεργοι πλησιάζουν για να τραβήξουν βίντεο, άλλοι αρνούνται να εγκαταλείψουν εγκαίρως τις κατοικίες τους, ενώ δεν είναι λίγοι εκείνοι που αγνοούν οδηγίες εκκένωσης.
Σε τέτοιες συνθήκες, κάθε λεπτό που χάνεται μπορεί να κοστίσει ζωές.
Παράλληλα, οι θεωρίες συνωμοσίας λειτουργούν ως εύκολη εξήγηση για πολύπλοκα προβλήματα.
Κάθε φωτιά αποδίδεται αυτόματα σε «σχέδια», «εμπρηστές για ανεμογεννήτριες», «ξένα συμφέροντα» ή άλλες ανεπιβεβαίωτες ιστορίες.
Παρότι υπάρχουν περιπτώσεις εμπρησμών από πρόθεση και πρέπει να διερευνώνται, οι περισσότερες πυρκαγιές διεθνώς συνδέονται με ανθρώπινη αμέλεια ή φυσικά αίτια, σε συνδυασμό με ακραίες καιρικές συνθήκες.
Οι θεωρίες συνωμοσίας συχνά αποπροσανατολίζουν από τα πραγματικά προβλήματα και μεταθέτουν κάθε ευθύνη σε έναν αόρατο εχθρό.
Φυσικά, το κράτος έχει τεράστιες ευθύνες.
Οφείλει να επενδύει στην πρόληψη, στη διαχείριση των δασών, στην ενίσχυση της Πυροσβεστικής, στην εκπαίδευση των πολιτών, στον πολεοδομικό σχεδιασμό και στην αυστηρή εφαρμογή της νομοθεσίας.
Όμως είναι αυταπάτη να πιστεύουμε ότι οποιαδήποτε κυβέρνηση, οποιουδήποτε πολιτικού χώρου, μπορεί να προστατεύσει μια κοινωνία που δεν συνεργάζεται.
Οι πυρκαγιές δεν είναι απλώς μια δοκιμασία των κρατικών μηχανισμών.
Είναι δοκιμασία της κοινωνικής μας ωριμότητας.
Όσο συνεχίζουμε να θεωρούμε ότι για κάθε πρόβλημα φταίει αποκλειστικά κάποιος άλλος, τόσο θα αναπαράγουμε τα ίδια λάθη.
Η προστασία του φυσικού περιβάλλοντος δεν είναι μόνο ζήτημα πολιτικής αλλά και ζήτημα καθημερινής συμπεριφοράς, υπευθυνότητας και συλλογικής συνείδησης.
Ίσως, λοιπόν, πριν αναζητήσουμε τον επόμενο ένοχο, αξίζει να κοιταχτούμε και στον καθρέφτη.
Γιατί οι φωτιές δεν αποκαλύπτουν μόνο τις αδυναμίες του κράτους. Αποκαλύπτουν και τις αδυναμίες της κοινωνίας μας.
Η επιλογή των posts/links γίνεται με ένα στατιστικό μοντέλο και μπορεί να μην απεικονίζει επακριβώς τη σειρά δημοτικότητάς τους