Original Post

Πλήρες Κείμενο:

Οι ομιλητές μας: Ο Γιάννης Μολυνδρής την Παρασκευή 28/08 στις 7μμ.

Μεταφραστής, επιμελητής και υποψήφιος διδάκτορας φιλοσοφίας στο Πανεπιστήμιο της Λειψίας.

Περίληψη της εισήγησης: Το εναρκτήριο ερώτημα της φιλοσοφίας της γλώσσας μπορεί να διατυπωθεί ως εξής.

Πώς κάποιοι ήχοι ή κάποια σημάδια σε μια επιφάνεια από απλώς φυσικά πράγματα μέσα στον χώρο και τον χρόνο αποκτούν αυτό που εμείς θα λέγαμε σημασία, γίνονται δηλαδή νοηματικές ενότητες με αρχή μέση και τέλος, οι οποίες ενότητες κατοικούν στις σκέψεις μας και μπορούμε να συλλογιστούμε πάνω σ’ αυτές και να επικοινωνήσουμε; Ποια διεργασία χρειάζεται ώστε αυτά τα σημάδια και αυτοί οι συγκεκριμένοι ήχοι να σχετιστούν με αυτές τις σκέψεις που συμβαίνουν στον νου μας; Πώς αυτή η σχέση δεν είναι αυθαίρετη, γιατί μοιραζόμαστε σε μια γλωσσική κοινότητα τα ίδια σημάδια και πώς ξέρουμε ότι αυτά τα σημάδια έχουν για την καθεμία μας την ίδια σκέψη από πίσω; Με μια φράση: πώς η εκπομπή ήχων γίνεται ομιλία, πώς η διάταξη σημαδιών γίνεται γραφή; Το ίδιο ερώτημα μπορεί να εμφανιστεί και ως αυτό που σήμερα αποκαλούμε φιλοσοφία του νου κι εμφανίζεται υπό αυτή την μορφή.

Πώς μια κίνηση του σώματος «ένα ανασήκωμα των χειλιών» θέλει να πει ή να εκφράσει τη νοητική κατάσταση «είμαι χαρούμενος» και πώς αυτό το ανασήκωμα είναι ο εκφραστής της χαράς; Δεν έχουμε μάθει ότι τα σημεία είναι αυθαίρετα ότι θα μπορούσαμε να εκφράζουμε τη χαρά με μια άλλη κίνηση του σώματος; Πώς ξέρουμε ότι ο άλλος με το ανασήκωμα δηλώνει τη χαρά και όχι κάποια άλλη νοητική κατάσταση; Κι ίσως ακόμη πιο ριζικά και αυτό θα είναι το επίδικο σε αυτή την ομιλία: πώς ξέρουμε ότι υπάρχει κάτι πίσω από αυτά τα σημάδια, αν το σημάδι εδώ είναι μια σωματική αλλαγή της οποίας η νοητική ή συναισθηματική κατάσταση της εμφυσά νόημα και σημασία; Αν αυτό που μου δίνει κάποια είναι απλώς τα σημάδια της πώς είμαι σίγουρος ότι αυτά εκφράζουν κάτι και τι διακρίνω ή μπορώ να διακρίνω ώστε να πω με βεβαιότητα ότι αυτά τα σημάδια αποτελούν τη γραφή της, αυτοί οι ήχοι την ομιλία της ή αυτές οι σωματικές κινήσεις την έκφραση των συναισθημάτων της; Με μία φράση: πώς ξέρω ότι απέναντί μου κατοικεί μια ψυχή, της οποίας το σώμα αποτελεί το εκφραστικό όργανό της; Αυτά τα δύο διακριτά αλλά αλληλένδετα ερωτήματα αποτελούν βασικό προβληματισμό τόσο του Ποντύ όσο και του Βίττγκενσταϊν.

Και οι δύο προσπαθούν με διακριτούς αλλά αλληλένδετους τρόπους να αποφύγουν τη Σκύλλα και τη Χάρυβδη αυτού του προβλήματος: είτε να εξομοιωθεί η έκφραση –το σώμα, την ομιλία, τη γραφή– με τη σημασία –τη σκέψη, το συναίσθημα, τη νοητική κατάσταση– κι έτσι να αποφευχθεί το ερώτημα για τη σχέση τους είτε να απομακρυνθούν τόσο πολύ αυτές οι δύο πλευρές έτσι ώστε το ρήγμα που θα δημιουργηθεί να είναι αγεφύρωτο, κι έτσι η παρουσίαση του προβλήματος να οδηγήσει σε αναλγησία.

Ο σκεπτικισμός όσο και ο σολιψισμός στο έργο τους απορρέουν από την Σκύλλα και τη Χάρυβδη του προβλήματος, συνθήκες οι οποίες έχουν βιωμένες συνέπειες στη ζωή μας.

Η επιλογή των posts/links γίνεται με ένα στατιστικό μοντέλο και μπορεί να μην απεικονίζει επακριβώς τη σειρά δημοτικότητάς τους