Original Post

Πλήρες Κείμενο:

Dionysis Latinopoulos Χθες οδηγούσα ανάμεσα σε ένα δάσος από ανεμογεννήτριες που κυριαρχούν σε πολλά μέρη του τοπίου στην ανατολική Αυστρία.

Μου έκανε εντύπωση η εικόνα τους λόγω της τεράστιας συγκέντρωσης τους στις αχανείς πεδιάδες της περιοχής.

Τις βραδινές ώρες μάλιστα η αίσθηση γίνεται και λίγο απόκοσμη καθώς βλέπεις να ανάβουν ταυτόχρονα χιλιάδες κόκκινα λαμπάκια στον ορίζοντα.

Λίγες ώρες αργότερα διάβαζα για τα ατελείωτα καμμένα στρέμματα δάσους στη χώρα μας και ταυτόχρονα πάρα πολλές αναρτήσεις που αποδίδουν τις φωτιές στη λειτουργία ανεμογεννητριών ή το επενδυτικό ενδιαφέρον για αιολικά πάρκα.

Θα κάνω λοιπόν μια μικρή σύγκριση για να κατανοήσουμε ότι το πρόβλημα δεν είναι η αιολική ενέργεια αλλά η πολιτική κάθε χώρας στην χωροθέτηση των αιολικών πάρκων.

Και φυσικά το ελέφαντας στο δωμάτιο είναι η κλιματική αλλαγή που είναι ο νούμερο ένα εχθρός των δασών όλης της Ευρώπης ή οποία συνεχίζει να επενδύει στην άμυνα απέναντι σε κατασκευασμένους εχθρούς αγνοώντας τους πραγματικούς κινδύνους.

Το αφήνουμε όμως το τελευταίο γιατί είναι τεράστιο θέμα και πάμε πάλι στις ανεμογεννήτριες και τη σύγκριση Ελλάδας - Αυστρίας. Η Αυστρία διαθέτει χιλιάδες ανεμογεννήτριες και παράγει λίγο λιγότερη από την Ελλάδα ηλεκτρική ενέργεια ετησίως από τον άνεμο ενώ η Ελλάδα (με την Ελλάδα να έχει σαφώς μεγαλύτερο αιολικό δυναμικό). Στην Ελλάδα οι ανεμογεννήτριες αποτελούν διαρκή πηγή κοινωνικών και περιβαλλοντικών συγκρούσεων και, μετά από κάθε μεγάλη πυρκαγιά, επανέρχεται η υποψία (δικαιολογημένα ή μη) ότι πίσω της μπορεί να κρύβονται (μεταξύ άλλων) επενδυτικά σχέδια για αιολικά πάρκα. Στην Αυστρία κάτι τέτοιο δεν θα ακουστεί ποτέ και οι κοινωνικές συγκρούσεις είναι πολύ λιγότερες.

Γιατί συμβαίνει κάτι τέτοιο; Προφανώς η απάντηση βρίσκεται στον χωροταξικό σχεδιασμό. Η Αυστρία δεν άφησε την ανάπτυξη της αιολικής ενέργειας να εξελιχθεί διάσπαρτα και χωρίς κανένα σχέδιο σε όλη τη χώρα.

Μέσα από τον περιφερειακό σχεδιασμό καθόρισε εκ των προτέρων συγκεκριμένες ζώνες με πολύ συγκεκριμένα κριτήρια (και με πολύ αυστηρά κριτήρια σε προστατευόμενες περιοχές και δασικές εκτάσεις) όπου η εγκατάσταση ανεμογεννητριών (με αδειοδότηση σε επίπεδο δήμου) θεωρείται κατάλληλη.

Ως αποτέλεσμα αυτής της πολιτικής τεράστια αιολικά πάρκα συγκεντρώνονται κυρίως στις πεδινές περιοχές του Burgenland και της Κάτω Αυστρίας, ενώ ολόκληρα ομόσπονδα κρατίδια, όπως το Τιρόλο και το Ζάλτσμπουργκ (με εξαιρετικά σημαντικά οικοσυστήματα αλλά και τεράστια τουριστική αξία του τοπίου τους) δεν έχουν ούτε μία ανεμογεννήτρια.

Και αυτό δεν έχει να κάνει με το αιολικό δυναμικό (σίγουρα πάνω στις Άλπεις έχει καλό δυναμικό). Είναι ωστόσο ξεκάθαρη και συνειδητή χωροταξική επιλογή ώστε η αιολική ανάπτυξη να μην ανταγωνίζεται συστηματικά τα μεγάλα δασικά οικοσυστήματα ούτε να μετατρέπει κάθε βουνό σε πιθανό χώρο εγκατάστασης ανεμογεννητριών.

Οι τοπικές κοινωνίες γνωρίζουν από πριν πού επιτρέπεται και πού όχι η ανάπτυξη, ενώ η διαβούλευση (που γίνεται επί της ουσίας σε τοπικό επίπεδο) ξεκινά πριν εμφανιστεί ο υποψήφιος επενδυτής. Στην Ελλάδα, αντίθετα, δεν υπάρχει καμία ξεκάθαρη πολιτική χωροθέτησης.

Το νέο χωροταξικό έχει καθυστερήσει τεχνητά από την κυβέρνηση πάρα πολλά χρόνια και ακόμα και όταν ψηφιστεί: (α) θα είναι πολύ αργά γιατί τεράστιο μέρος της χώρας έχει ήδη αδειοδοτηθεί, (β) θα δίνει πάλι κατευθύνσεις σε επίπεδο χώρας και δεν θα εξειδικεύει σε τοπικό επίπεδο.

Η συζήτηση για κάθε νέα χωροθέτηση γίνεται και θα γίνεται αφού έχει ήδη κατατεθεί μια επενδυτική πρόταση.

Πάντα προ τετελεσμενων γεγονότων, ώστε η κοινωνία να φαίνεται απλά αντιδραστική (καθώς δεν υπάρχει ίχνος διαβούλευσης). Αυτό δημιουργεί την εντύπωση ότι κάθε βουνό, κάθε κορυφογραμμή και κάθε δασική περιοχή μπορεί δυνητικά να αποτελέσει χώρο εγκατάστασης ανεμογεννητριών.

Η συνέπεια είναι διπλή.

Από τη μία πλευρά, δημιουργούνται πραγματικές και σημαντικές συγκρούσεις ανάμεσα στην προστασία του φυσικού περιβάλλοντος και στην ενεργειακή μετάβαση.

Από την άλλη, καλλιεργείται ένα κλίμα καχυποψίας απέναντι στην ίδια την αιολική ενέργεια, η οποία καταλήγει να ταυτίζεται στη συνείδηση πολλών πολιτών με την απώλεια δασών, την υποβάθμιση του τοπίου και ακόμη και με εμπρησμούς.

Έτσι αντί να λύσουμε θεσμικά αυτό το πρόβλημα και να επικεντρώσουμε στον ελέφαντα στο δωμάτιο (κλιματική αλλαγή) αφήνουμε αυτό το πρόβλημα να μας οδηγεί σε θεωρίες συνωμοσίας που μπερδεύονται και με θεωρίες συνωμοσίας για την κλιματική αλλαγή δημιουργώντας έναν αχταρμα απόψεων, μακριά από κάθε επιστημονική άποψη και αλήθεια που το μόνο που ευνοεί είναι τα επενδυτικά σχέδια και την πλήρη εκμετάλλευση του περιβάλλοντος.

Η επιλογή των posts/links γίνεται με ένα στατιστικό μοντέλο και μπορεί να μην απεικονίζει επακριβώς τη σειρά δημοτικότητάς τους