Original Post

Πλήρες Κείμενο:

Το απόφθεγμα του Τόμας Πέιν δεν είναι μια επίθεση στους ανθρώπους που πιστεύουν.

Είναι μια επίθεση στην ιδέα ότι η Βίβλος αποτελεί το απόλυτο και αλάθητο θεμέλιο της ηθικής.

Και αυτή είναι μια διάκριση που πολλοί αποφεύγουν να κάνουν.

Όταν κάποιος διαβάσει ολόκληρη τη Βίβλο και όχι μόνο τα επιλεγμένα αποσπάσματα που ακούγονται στις λειτουργίες, έρχεται αντιμέτωπος με έναν κόσμο γεμάτο βία, εκδίκηση, πολέμους, σφαγές, συλλογικές τιμωρίες και εντολές που σήμερα οι περισσότεροι άνθρωποι θα χαρακτήριζαν απάνθρωπες.

Αυτές οι σελίδες δεν είναι περιθωριακές.

Αποτελούν μεγάλο μέρος του ίδιου του κειμένου.

Το εντυπωσιακό δεν είναι ότι τέτοια κείμενα γράφτηκαν πριν από χιλιάδες χρόνια.

Εκείνη την εποχή η βία ήταν συχνά αναπόσπαστο μέρος της πολιτικής, της θρησκείας και της κοινωνικής οργάνωσης.

Το πραγματικά εντυπωσιακό είναι ότι ακόμη και σήμερα αυτά τα κείμενα παρουσιάζονται ως διαχρονική πηγή ηθικής σοφίας. Ο Πέιν θέτει ένα άβολο ερώτημα.

Αν ένα βιβλίο περιέχει εντολές για εξόντωση λαών, για θανάτωση ανθρώπων λόγω θρησκευτικών ή ηθικών παραβάσεων και για πράξεις που σήμερα θεωρούμε εγκλήματα, γιατί το αποκαλούμε βιβλίο της αγάπης.

Γιατί η εικόνα που έχει δημιουργηθεί γύρω από τη Βίβλο είναι τόσο διαφορετική από μεγάλο μέρος του ίδιου του περιεχομένου της.

Εδώ εμφανίζεται και ο ρόλος των ιερατείων.

Κατά τη γνώμη μου, η μεγαλύτερη επιτυχία τους δεν ήταν ότι έπεισαν τον κόσμο να πιστέψει στον Θεό.

Ήταν ότι έπεισαν τον κόσμο να διαβάζει τη Βίβλο επιλεκτικά.

Να γνωρίζει λίγες φράσεις για την αγάπη και τη συγχώρεση, αλλά να αγνοεί τις σελίδες της βίας, της εκδίκησης και της τιμωρίας.

Δεν θεωρώ τυχαίο ότι με την πάροδο του χρόνου η έμφαση μετατοπίστηκε.

Η ρητορική της αγάπης και της συγχώρεσης έγινε κυρίαρχη, ενώ οι πιο βίαιες εντολές μεταφέρθηκαν στο περιθώριο ή ερμηνεύτηκαν συμβολικά.

Αυτό μπορεί να ιδωθεί ως ιστορική προσαρμογή.

Οι θρησκείες, όπως όλοι οι ισχυροί θεσμοί, αλλάζουν όταν αλλάζουν οι κοινωνίες.

Όταν οι παλιοί νόμοι δεν μπορούν πλέον να επιβληθούν, αλλάζει το αφήγημα.

Αυτό όμως δημιουργεί μια βαθιά αντίφαση.

Αν ο Θεός είναι αμετάβλητος και ο λόγος του αιώνιος, γιατί η ηθική των πιστών άλλαξε τόσο δραστικά.

Γιατί κανείς δεν ζητά σήμερα να εφαρμοστούν οι περισσότερες από τις εντολές της Παλαιάς Διαθήκης.

Η απάντηση που με πείθει περισσότερο είναι ότι δεν άλλαξε ο Θεός, άλλαξε ο άνθρωπος.

Η ανθρώπινη ηθική εξελίχθηκε.

Η έννοια της ισότητας, της ελευθερίας, των ανθρώπινων δικαιωμάτων και της αξιοπρέπειας διαμορφώθηκε μέσα από φιλοσοφία, επιστήμη, κοινωνικούς αγώνες και πολιτικές συγκρούσεις.

Οι κοινωνίες έγιναν πιο ανεκτικές όχι επειδή εφάρμοσαν κατά γράμμα τα ιερά κείμενα, αλλά επειδή τόλμησαν να τα αμφισβητήσουν.

Κάποιοι θα πουν ότι η Βίβλος πρέπει να διαβάζεται στο ιστορικό της πλαίσιο. Συμφωνώ.

Ακριβώς όμως αυτό είναι το επιχείρημα.

Αν πρέπει να διαβάζεται στο ιστορικό της πλαίσιο, τότε δεν μπορεί ταυτόχρονα να παρουσιάζεται ως αμετάβλητος ηθικός οδηγός για όλες τις εποχές.

Το απόφθεγμα του Πέιν είναι σκληρό, ίσως και υπερβολικό.

Όμως οι υπερβολές έχουν μερικές φορές μια χρήσιμη λειτουργία.

Μας αναγκάζουν να κοιτάξουμε εκεί όπου έχουμε μάθει να μην κοιτάζουμε.

Να διαβάσουμε τις σελίδες που συνήθως παραλείπονται.

Να αναρωτηθούμε αν η ηθική μας βασίζεται στην ανθρώπινη συμπόνια και στη λογική ή στην υπακοή προς μια αυθεντία.

Για μένα, το πιο επικίνδυνο στοιχείο δεν είναι ότι η Βίβλος περιέχει βίαιες ιστορίες.

Είναι ότι για αιώνες χρησιμοποιήθηκε για να δικαιολογήσει βία, διώξεις και καταπίεση.

Ένα βιβλίο δεν είναι ποτέ μόνο οι λέξεις του.

Είναι και ο τρόπος με τον οποίο χρησιμοποιείται από εκείνους που διεκδικούν την εξουσία να το ερμηνεύουν.

Η πραγματική πρόοδος αρχίζει όταν κανένα βιβλίο, όσο ιερό κι αν θεωρείται, δεν βρίσκεται υπεράνω της κριτικής.

Γιατί η ηθική δεν πρέπει να προστατεύει τα βιβλία από τους ανθρώπους.

Πρέπει να προστατεύει τους ανθρώπους από ό,τι υπάρχει μέσα στα βιβλία, όταν αυτό οδηγεί στη βία, στον φόβο και στην υποταγή.

Η επιλογή των posts/links γίνεται με ένα στατιστικό μοντέλο και μπορεί να μην απεικονίζει επακριβώς τη σειρά δημοτικότητάς τους