Original Post

Πλήρες Κείμενο:

Καμία αισθητική επιλογή του Νόλαν δεν με πείραξε. Ίσα-ίσα χαιρετίζω δημιουργικές αυθαιρεσίες τύπου Κόπολα / Δράκουλα που μετατοπίζουν τη συζήτηση έξω από τον καμένο αγρό του αναμενόμενου.

Ούτε οι ρόμποκοπ Λαιστρυγόνες με πείραξαν λοιπόν, ούτε το ότι η είσοδος της Τροίας έμοιαζε με κάμπινγκ στην Αγία Άννα γεμάτο αρμυρίκια και άμμο.

Κάτι μόνο τάχα μου αρχαία παγκάκια με ενόχλησαν εμφανέστατα από πολυουρεθάνη αλλά κανείς δεν είναι τέλειος.

Βρήκα τα κοστούμια πολύ δημιουργικά και καλαίσθητα ειδικά τις γκαρνταρόμπες Πηνελόπης, Καλυψούς και Αθηνάς (αξεπέραστα πνευματικό το λινό της πέπλο, ίσως η ομορφότερη "υφή" της ταινίας) και σαφώς -πλην του Μενελάου που ήταν κριτζοκάγκουρας μονάχα για αγώνες κατς- βρήκα τη διανομή αξιοπρεπέστατη και λειτουργική.

Τα χαλίκια στο παπούτσι μου ήταν άλλα... Ο Νόλαν παίρνει τον πιο πανούργο, πονηρό, εφευρετικό μυθολογικό ήρωα από καταβολής κόσμου, έναν ήρωα που μετήλθε κάθε μέσου προκειμένου να πετύχει από που θέλει και τον λούζει σε ένα μεταχριστιανικό φως.

Τον κινηματογραφεί -άψογα κατά τ’ άλλα- σε ένα ταξίδι αυτογνωσίας, αυτοτιμωρίας, αυτοανακάλυψης Π.χ. τα εφτά χρόνια "συνεδρίες" στην Δρ. Καλυψώ.

Ενώ τον πλαισιώνει με ψυχαναλυτικά δίπολα τύπου Θεά Αθηνά / Τρωαδίτισσα δούλα επιχειρώντας να κάνει το ταξίδι του από ταξίδι στον χάρτη ταξίδι "ψυχής". Σαφώς μια έγκυρη και τεχνικά άρτια απόπειρα προσέγγισης ενός αρχαίου κειμένου από έναν δημιουργό του 21ου αιώνα.

Ένας ερμηνευτικός και κατ’ επέκταση καλλιτεχνικός δρόμος στον οποίο ωστόσο έχει κανείς δικαίωμα να μην υπάρξει συνοδοιπόρος.

Διαμέσου της "ψυχαναλύτριας" Καλυψούς λοιπόν ο Νόλαν μας λέει πως ο Οδυσσέας δεν μπορούσε να γυρίσει πίσω γιατί δεν είχε ακόμα αποδεχτεί τις ευθύνες του στον πόλεμο της Τροίας.

Η φαρμακευτική αγωγή μπορούσε να τον βοηθήσει μέχρι ενός σημείου αλλά την "δουλειά" έπρεπε να την κάνει μόνος του μέσα από την σταδιακή του συμφιλίωση με τις απωθημένες του αναμνήσεις.

Τις τύψεις του για την Άλωση της Τροίας. Ναι.

Αυτή η υπερβολική αυτεπίγωνση και αυτοερμηνεία των ηρώων ήταν σαν ένα ξένο σώμα πάνω στο μυθικό υλικό.

Σαν να βρίσκονταν στο ντιβάνι του ψυχαναλυτή πασχίζοντας για απελευθερωτικές εκλάμψεις.

Εξωγενείς παράγοντες μεταβλήθηκαν σε ενδογενείς για χάριν απόσταξης ενός νοήματος/διδάγματος.

Αυτό δηλαδή που κάνει πολύ καίρια ο Καβάφης γράφοντας την Ιθάκη μετατρέποντας τα μυθικά όντα σε σύμβολα.

Μόνο που η Οδύσσεια δεν είναι ένα ποίημα του 20ου αιώνα.

Είναι μια ανοικονόμητη φαντασιακά περιπέτεια.

Ένας ύμνος στο φανταστικό σε μια εποχή που οι άνθρωποι έβλεπαν Κεραυνό και έλεγαν Οργή του Δία.

Προσωπικά εμένα δεν μου χρειάζονται τέτοιες εξηγήσεις.

Επιπλέον βάζει στο στόμα των ηρώων που είναι βουτηγμένοι στη φωτιά και τη στάχτη της στιγμής αποφθέγματα που θα έλεγε ένας δάσκαλος των μεσοδυτικών πολιτειών στους μαθητές τους καθώς και θα τους ανέλυε την Οδύσσεια λίγο πριν χτυπήσει το κουδούνι της 3ης περιόδου.

Οι ήρωες απολαμβάνουν μια εποπτεία των ζωών τους που θα ταίριαζε σε ιστορικό μελετητή και όχι σε υποκείμενα του παρόντος και εκφράζονται ανάλογα. Π.χ. Ο Οδυσσέας λέει πως η Ελένη είναι μια πρόφαση για να ελέγξει ο Αγαμέμνονας του εμπορικούς δρόμους της Τροίας.

Κάτι δηλαδή που θα πουν πολλοί ιστορικό χιλιάδες χρόνια μετά ερμηνεύοντας τον μύθο.

Όπως επίσης και η αναφορά στην εποχή του χαλκού και γενικότερα η ιστορική επίγωση της "εποχής" των ηρώων.

Με τον ίδιο τρόπο με πέταξε η αναφορά Πηνελόπης στις αδικίες της πατριαρχίας αλλά η εξήγηση της Κίρκης για την μεταμόρφωση του πληρώματος σε γουρούνια... πώς αλλιώς αφού αυτό ήταν το ψυχικό τους ανάλογο.

Επίσης σε μια εποχή το κυνήγι ήταν θέμα επιβίωσης και τα ζώα φαγητό ο ηθικός Οδυσσέας του Νόλαν προειδοποιεί τα θηράματά του πριν τα σημαδέψει για να είναι "δίκαιος" ο αγώνας θεσπίζοντας έτσι οικολογική συνείδηση χιλιάδες χρόνια πριν το τόφου.

Μιλάμε για τον άνθρωπο που πρότεινε στον Αγαμέμνονα να υποσχεθεί στην Ιφιγένεια ψεύτικο γάμο με τον Αχιλλέα για να την ξεγελάσει να έρθει στην Αυλίδα και να σφαγιαστεί στο βωμό.

Το δεύτερο θέμα μου ήταν η απόπειρα να αναπαραχθούν νατουραλιστικά σκηνές μαχών, θαλασσοταραχές καθώς και άλλα μυθικά συμβάντα.

Μια εμμονή να απεικονιστεί το μυθικό με νατουραλιστικούς όρους.

Λέγοντάς μας σχεδόν «τώρα θα σου δείξω πώς πραγματικά έγινε» για κάτι που δεν μπορούσε ποτέ να είναι πραγματικό.

Λες και εικονοποιούσε τα χαρακώματα της Βερντέν ή την επιχείρηση εκκένωσης της Δουνκέρκης.

Χαρακτηριστικά παραδείγματα το «μέσα στον Δούρειο Ίππο» αλλά και οι μεταμορφώσεις των συντρόφων του Οδυσσέα από την Κίρκη που προφανώς κάποιοι θεατές θα λάτρεψαν και το κατανοώ.

Εμένα αυτή η ανάγκη να μεταγράψει το «άμπρα-κατάμπρα» σε εντυπωσιακά καρέ με κούρασε και πιστεύω πως στον βωμό της -αναπόφευκτα λόγω διάρκειας- θυσιάστηκαν άλλες συγκλονιστικές στιγμές του έπους.

Το νησί των Φαιάκων.

Οι άλλες συναντήσεις της Νέκυιας.

Το άνοιγμα του ασκού του Αιόλου.

Το μαντίλι της Λευκοθέας.

Οι διάλογοι με τον Κύκλωπα. Κ.λπ. Σε αντίθεση με αυτό βρήκα τις ερημικές σκηνές στις παραλίες ονειρικές.

Λάτρεψα την ποιητική απεικόνιση και σωματικότητα του Κύκλωπα καθώς και τις ανθισμένες πλαγιές διαφόρων locations που ήταν ακριβώς ό,τι φαντάζομαι όταν ακούω τις λέξεις "ομηρικό τοπίο". Εξυπακούεται πως η προσωπική μου γνώμη δεν σημαίνει πως η Οδύσσεια δεν είναι μια άρτια ταινία δράσης και μια γιορτή του σινεμά που μεσούντος του θέρους έχει φισκάρει θερινά και μη. Κλείνω με αυτό.

Αν ο Κανένας δεν προφέρει με θράσος το όνομα Οδυσσέας δεν μπορεί να υπάρξει Οδύσσεια.

Αν ο άνθρωπος των παλαιών ημερών δεν υψωθεί αλαζονικά από την λάσπη και ανωνυμία της φυλής ως Άτομο για να υπογράψει το έργο της ζωής του με όλη του την πανουργία και δημιουργικότητα δεν μπορεί να σταθεί / στηθεί η ιστορία του.

Ακόμα κι αν εν γνώση του αυτή η απόπειρα υπογραφής, ακόμα κι αν αυτή διακήρυξη ατομικότητας γυρίσει εις βάρος του και τον ξεβράσει στις πιο αφιλόξενες ακτές του κόσμου.

Η επιλογή των posts/links γίνεται με ένα στατιστικό μοντέλο και μπορεί να μην απεικονίζει επακριβώς τη σειρά δημοτικότητάς τους