Original Post

Πλήρες Κείμενο:

Κέρδη 2,5 δισ. ευρώ κατέγραψαν οι τέσσερις συστημικές τράπεζες στο πρώτο εξάμηνο του 2026, όπως ανακοινώθηκε χθες.

Το ερώτημα είναι ποια προνόμια καθιστούν δυνατή αυτή την τεράστια κερδοφορία; (του Χριστόφορος Βερναρδάκης) 1. Οι ελληνικές τράπεζες διασώθηκαν επανειλημμένα με δημόσιους πόρους, εξακολουθούν να στηρίζονται στον μηχανισμό του αναβαλλόμενου φόρου, έχουν πρόσβαση στη ρευστότητα της ΕΚΤ, προστατεύονται ως συστημικά ιδρύματα.

Όταν όμως επιστρέφουν στην υψηλή κερδοφορία, τα κέρδη ανήκουν αποκλειστικά στους μετόχους.

Το κράτος αναλαμβάνει τον κίνδυνο, η αγορά εισπράττει την απόδοση.

Αυτό είναι προνόμιο που ελάχιστοι άλλοι κλάδοι διαθέτουν. 2. Οι τράπεζες έχουν αποκτήσει δικαίωμα φορολογικής εξαίρεσης Η ύπαρξη περίπου 13 δισ. ευρώ αναβαλλόμενων φορολογικών απαιτήσεων σημαίνει ουσιαστικά ότι το Δημόσιο παραμένει ο τελικός εγγυητής ενός μεγάλου μέρους της κεφαλαιακής τους επάρκειας.

Σε οποιονδήποτε άλλο στρατηγικό κλάδο, μια τέτοια κρατική έκθεση θα συνοδευόταν από αυξημένο δημόσιο έλεγχο.

Εδώ; 3. Εχει δημιουργηθεί ένα ολόκληρο "ιδιωτικό κράτος" γύρω από τις τράπεζες.

Δεν υπάρχουν πλέον μόνον αυτές.

Υπάρχουν servicers, funds, εταιρείες διαχείρισης απαιτήσεων, εταιρείες πληρωμών, Cashflex, εξωτερικοί πάροχοι ΑΤΜ, εταιρείες είσπραξης.

Δηλαδή έχει δημιουργηθεί ένα παράλληλο οικοσύστημα ιδιωτικής εξουσίας, το οποίο ασκεί πράξεις απέναντι στους πολίτες, διαχειρίζεται προσωπικά δεδομένα, εκτελεί πλειστηριασμούς, επιβάλλει χρεώσεις και όλα αυτά χωρίς να υπόκειται στον ίδιο δημόσιο έλεγχο που παραδοσιακά ασκούνταν στις τράπεζες.

Το τραπεζικό σύστημα επεκτείνει έτσι την ισχύ του πέρα από τον ίδιο τον τραπεζικό οργανισμό καθαυτόν. 4. Οι βασικές τραπεζικές υπηρεσίες μετατρέπονται σε πηγή προσόδου.

Η υπόθεση Cashflex είναι χαρακτηριστική.

Δεν παράγεται νέο προϊόν.

Δεν δημιουργείται νέα επένδυση.

Δεν αυξάνεται η παραγωγικότητα.

Απλώς η πρόσβαση του πολίτη στα δικά του χρήματα μετατρέπεται σε εμπορικό προϊόν.

Το ίδιο ισχύει για προμήθειες, κάρτες, μεταφορές χρημάτων, λογαριασμούς, ενημέρωση υπολοίπου, βεβαιώσεις πληρωμών, κοκ.

Έτσι, ολοένα και μεγαλύτερο μέρος της κερδοφορίας προέρχεται από πρόσοδο και όχι από τη βασική λειτουργία της τραπεζικής διαμεσολάβησης. 5. Η πολιτική εξουσία λειτουργεί σήμερα κυρίως ως εγγυητής της χρηματοπιστωτικής σταθερότητας, κι' αυτό φαίνεται και από τον τρόπο με τον οποίο "παρεμβαίνει" η Τράπεζα της Ελλάδος.

Η βασική της μέριμνα είναι η κεφαλαιακή επάρκεια, η σταθερότητα, η ανθεκτικότητα του συστήματος και ουδόλως οι χρεώσεις και οι καταχρηστικές πρακτικές σε βάρος των πολιτών. 6. Η τραπεζική εξουσία έχει μετατραπεί ουσιαστικά σε πολιτική εξουσία.

Οι τράπεζες σήμερα διαχειρίζονται τις αποταμιεύσεις, χρηματοδοτούν ή όχι επιχειρήσεις, επηρεάζουν την αγορά κατοικίας, καθορίζουν σε μεγάλο βαθμό την πιστωτική επέκταση, διαχειρίζονται τις ηλεκτρονικές πληρωμές, συμμετέχουν στη διαχείριση του ιδιωτικού χρέους μέσω servicers, έχουν προνομιακή σχέση με το κράτος.

Δηλαδή δεν αποτελούν απλώς έναν ακόμη οικονομικό κλάδο.

Αποτελούν θεσμό άσκησης δημόσιας εξουσίας.

Στο σύγχρονο μοντέλο διακυβέρνησης, οι τράπεζες δεν αποτελούν απλώς επιχειρήσεις της αγοράς.

Αποτελούν τον πυρήνα άσκησης της οικονομικής πολιτικής, απολαμβάνουν δημόσιες εγγυήσεις, φορολογικά προνόμια, ειδική εποπτική μεταχείριση και δυνατότητα άσκησης ιδιωτικής εξουσίας πάνω στους πολίτες, χωρίς αντίστοιχη δημόσια λογοδοσία. 7. Η ανανέωση της θητείας του Γιάννη Στουρνάρα για τρίτη συνεχόμενη εξαετία στην Τράπεζα της Ελλάδος αποτελεί ίσως την καθαρότερη συμβολική επιβεβαίωση της προνομιακής θέσης του χρηματοπιστωτικού τομέα. Ο Γ. Στουρνάρας ανέλαβε το 2014 και, με την τρίτη θητεία που άρχισε τον Ιούνιο του 2026, μπορεί να παραμείνει στη θέση έως το 2032: συνολικά δεκαοκτώ συνεχόμενα χρόνια.

Και βλέπουμε στη συνέχεια... Την ίδια στιγμή, η Νέα Δημοκρατία προτείνει στη συνταγματική αναθεώρηση ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας να υπηρετεί μία και μόνη εξαετή θητεία, με το επιχείρημα ότι έτσι ενισχύονται η θεσμική ανεξαρτησία και ο υπερκομματικός χαρακτήρας του αξιώματος.

Διαμορφώνεται έτσι μια παράδοξη θεσμική ιεράρχηση: Ο ανώτατος πολιτειακός άρχοντας θεωρείται ότι πρέπει να περιορίζεται σε μία θητεία, ώστε να μην αναπτύσσει εξαρτήσεις και προσωπικές στρατηγικές, ο επικεφαλής, όμως, του ισχυρότερου μη αιρετού χρηματοπιστωτικού θεσμού μπορεί να παραμένει επί δεκαοκτώ χρόνια και βάλε, χωρίς η μακρά παραμονή του να θεωρείται πρόβλημα θεσμικής συγκέντρωσης εξουσίας. Επομένως, καλά κέρδη στις Τράπεζες και καλά ξεμπερδέματα σε μας τους υπόλοιπους...

Η επιλογή των posts/links γίνεται με ένα στατιστικό μοντέλο και μπορεί να μην απεικονίζει επακριβώς τη σειρά δημοτικότητάς τους