Θέουτα. Σταυροδρόμι Αυτοκρατοριών, Μεταναστεύσεων και Γεωπολιτικής – Όταν η Ιστορία Επαναλαμβάνεται ✏️ Της Αικ. Γ. Δασκαλοπούλου Η τραγωδία με τους τουλάχιστον 57 νεκρούς μετανάστες, οι οποίοι...

Πλήρες Κείμενο:

Θέουτα. Σταυροδρόμι Αυτοκρατοριών, Μεταναστεύσεων και Γεωπολιτικής – Όταν η Ιστορία Επαναλαμβάνεται ✏️ Της Αικ. Γ. Δασκαλοπούλου Η τραγωδία με τους τουλάχιστον 57 νεκρούς μετανάστες, οι οποίοι επιχείρησαν να εισέλθουν στη Θέουτα από το Μαρόκο, συγκλονίζει για ακόμη μία φορά την Ευρώπη.

Χιλιάδες άνθρωποι προσπάθησαν μέσα σε λίγες ώρες να διασχίσουν τα σύνορα ενός μικρού κομματιού ευρωπαϊκού εδάφους που βρίσκεται στην αφρικανική ήπειρο, αποκαλύπτοντας ότι η Θέουτα παραμένει ένα από τα πιο ευαίσθητα γεωπολιτικά σημεία του κόσμου.

Οι περισσότεροι μετανάστες επέστρεψαν τελικά στο Μαρόκο, όμως η κρίση άνοιξε εκ νέου τη συζήτηση για τα σύνορα της Ευρώπης, τη μετανάστευση και τις ισορροπίες μεταξύ Ισπανίας και Μαρόκου.

Η σημασία της Θέουτας, όμως, δεν είναι σύγχρονη.

Είναι μια πόλη που εδώ και περισσότερα από δύο χιλιάδες χρόνια αποτελεί το κλειδί του Πορθμού του Γιβραλτάρ, εκεί όπου ενώνονται η Μεσόγειος και ο Ατλαντικός Ωκεανός.

Όποιος ελέγχει τη Θέουτα, αποκτά σημαντική επιρροή σε μία από τις σημαντικότερες θαλάσσιες αρτηρίες του πλανήτη.

Οι απαρχές της χάνονται στην αρχαιότητα, όταν Φοίνικες και αργότερα Καρχηδόνιοι εγκατέστησαν εμπορικούς σταθμούς στην περιοχή.

Κατά τη ρωμαϊκή περίοδο η πόλη έγινε γνωστή ως Septem Fratres («Επτά Αδελφοί»), ονομασία που προήλθε από τους επτά χαρακτηριστικούς λόφους της περιοχής και από την οποία εξελίχθηκε σταδιακά το σημερινό όνομα «Θέουτα». Μετά την κατάρρευση της Δυτικής Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας, η πόλη πέρασε από διάφορες περιόδους αναταραχής.

Τον 6ο αιώνα, κατά τις ανακατακτήσεις του αυτοκράτορα Ιουστινιανού, η Θέουτα εντάχθηκε στην Ανατολική Ρωμαϊκή (Βυζαντινή) Αυτοκρατορία ως τμήμα της βυζαντινής Αφρικής.

Αποτελούσε ένα απομακρυσμένο αλλά ιδιαίτερα σημαντικό προγεφύρωμα του Βυζαντίου στη δυτική Μεσόγειο και χρησίμευε ως στρατιωτικό και ναυτικό φυλάκιο στον έλεγχο του Πορθμού του Γιβραλτάρ.

Η βυζαντινή παρουσία φαίνεται ότι διατηρήθηκε μέχρι τον 7ο αιώνα, λίγο πριν από την αραβική επέκταση στη Βόρεια Αφρική.

Η κατάκτηση από τους Άραβες εγκαινίασε μια νέα εποχή. Η Θέουτα έγινε πύλη προς την Ιβηρική Χερσόνησο και συνδέθηκε με την έναρξη της μουσουλμανικής κατάκτησης της Ισπανίας το 711.

Στους επόμενους αιώνες αποτέλεσε αντικείμενο διεκδίκησης διαφόρων μουσουλμανικών δυναστειών, μέχρι που το 1415 καταλήφθηκε από τους Πορτογάλους.

Όταν ενώθηκαν τα στέμματα της Πορτογαλίας και της Ισπανίας, η πόλη πέρασε οριστικά στον ισπανικό έλεγχο και παρέμεινε ισπανική ακόμη και μετά την ανεξαρτησία της Πορτογαλίας.

Σήμερα η Θέουτα αποτελεί Αυτόνομη Πόλη της Ισπανίας και, συνεπώς, τμήμα της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Ωστόσο βρίσκεται πάνω στην αφρικανική ακτή, περιβαλλόμενη από το Μαρόκο.

Η ιδιόμορφη αυτή γεωγραφική πραγματικότητα την καθιστά σύνορο όχι μόνο δύο κρατών, αλλά δύο ηπείρων, δύο οικονομικών κόσμων και δύο διαφορετικών δημογραφικών πραγματικοτήτων. Το Μαρόκο δεν έχει αναγνωρίσει ποτέ πλήρως την ισπανική κυριαρχία στη Θέουτα και στη γειτονική Μελίγια, θεωρώντας τις εδάφη που θα έπρεπε να ενσωματωθούν στο μαροκινό κράτος.

Αντίθετα, η Ισπανία υποστηρίζει ότι οι δύο πόλεις αποτελούν αναπόσπαστο τμήμα της ισπανικής επικράτειας εδώ και αιώνες και ότι η κυριαρχία τους δεν τίθεται υπό διαπραγμάτευση.

Ταυτόχρονα, η Θέουτα αποτελεί μία από τις σημαντικότερες πύλες παράνομης μετανάστευσης προς την Ευρώπη.

Η τεράστια οικονομική ανισότητα ανάμεσα στην Αφρική και την Ευρωπαϊκή Ένωση, σε συνδυασμό με τη δράση κυκλωμάτων διακινητών, μετατρέπει την περιοχή σε μόνιμο πεδίο ανθρωπιστικών κρίσεων.

Επαναλαμβάνεται, λοιπόν, η ιστορία; Ίσως όχι με τον ίδιο τρόπο, αλλά με την ίδια γεωγραφική λογική.

Εκεί όπου κάποτε συγκρούονταν Ρωμαίοι, Βυζαντινοί, Άραβες, Πορτογάλοι και Ισπανοί για τον έλεγχο του Πορθμού του Γιβραλτάρ, σήμερα συγκρούονται διαφορετικά συμφέροντα, η ασφάλεια των ευρωπαϊκών συνόρων, οι μεταναστευτικές πιέσεις, οι διεκδικήσεις κρατών, οι διεθνείς ισορροπίες και η ανάγκη προστασίας της ανθρώπινης ζωής. Η Θέουτα αποδεικνύει ότι ορισμένοι τόποι δεν παύουν ποτέ να βρίσκονται στο επίκεντρο της ιστορίας.

Αλλάζουν οι αυτοκρατορίες, αλλάζουν οι σημαίες, αλλάζουν οι πληθυσμοί· όμως η γεωγραφία παραμένει αμετάβλητη.

Και όσο ο Πορθμός του Γιβραλτάρ θα αποτελεί τη φυσική πύλη μεταξύ Ευρώπης και Αφρικής, η μικρή αυτή πόλη θα συνεχίσει να είναι ένα από τα σημαντικότερα γεωπολιτικά σύνορα του κόσμου. 📸 Εικόνα: Διαδίκτυον

Η επιλογή των posts/links γίνεται με ένα στατιστικό μοντέλο και μπορεί να μην απεικονίζει επακριβώς τη σειρά δημοτικότητάς τους