Original Post

Πλήρες Κείμενο:

🕯️✨ⲬⲢⲒⲤⲦⲞⲤ μⲉθ' ημών ⲤⲦⲎⲦΩ ✨🕯️ Θαυμαστός ο Θεός εν τοις Αγίοις Αυτού •▪︎◇♡✿}🪽✨🕊️⚜️🪽⚜️🕊️✨🪽{✿♡◇▪︎• «Η Σοφία του Θεού και η Σοφία των Ελλήνων - Μία Ιερά Συνάντηση κατά τον Άγιο Γρηγόριο τον Θεολόγο»✝️🏛️ Η Εκκλησία, ως σώμα Χριστού εν ιστορία, δεν κινείται εκτός του κόσμου ούτε εκτός του χρόνου, αλλά μέσα στον κόσμο και εντός της ιστορίας, ακριβώς για να τα μεταμορφώσει. Το Πνεύμα το Άγιον, που "όλον συγκροτεί τον θεσμόν της Εκκλησίας", δεν απέρριψε την ανθρώπινη σοφία αλλά την ανέπλασε, δίνοντάς της καινούργιο νόημα μέσα στο φως της Αληθείας.

Σε αυτό το πνευματικό ορίζοντα κινούνται και οι μεγάλοι Πατέρες της Εκκλησίας (ιδίως δε ο Άγιος Γρηγόριος ο Θεολόγος και οι άλλοι δύο ιεράρχες) οι οποίοι δεν αντιμετώπισαν την ελληνική γραμματεία ως αντίπαλο της πίστης, αλλά ως παιδαγωγό προς Χριστόν, όταν βεβαίως γίνεται με διάκριση η χρήση αυτής. Ο Άγιος τον 4ο αιώνα μ.Χ. είχε να αντιμετωπίσει δύο διαφορετικές αμφισβητήσεις.

Από τη μία πλευρά είχε τους «υπεράγαν Ορθοδόξους», οι οποίοι πίστευαν ότι ο Χριστιανός δεν πρέπει να μελετά τα αρχαιοελληνικά κείμενα για να μη αλλοτριωθεί η πίστη του.

Από την άλλη πλευρά, ο αυτοκράτορας Ιουλιανός, ο γνωστός και ως Παραβάτης ή Αποστάτης, είχε απαγορεύσει στους Χριστιανούς και να διδάσκουν και να διδάσκονται τα αρχαία ελληνικά κείμενα.

Τηρουμένων των αναλογιών, βρίσκω κάποιες αντιστοιχίες με τις συζητήσεις που γίνονται στην εποχή μας.

Αν και απέχουμε 17 αιώνες από την εποχή του Αγίου Γρηγορίου,όπως τότε, έτσι και σήμερα, εμφανίζονται δύο αντίθετες τάσεις.

Η μία επιδιώκει να αποσυνδέσει την Ορθοδοξία από την ελληνική ιστορική της έκφραση, ενώ η άλλη επιχειρεί να νοήσει τον Ελληνισμό ανεξάρτητα από τη χριστιανική του ολοκλήρωση.Η ισορροπία μεταξύ αυτών των δύο άκρων είμαι βέβαιος ότι βρίσκεται στα κείμενα των μεγάλων Πατέρων της Εκκλησίας μας και κατ’ εξοχήν του Αγίου Γρηγορίου.

Προς τους Χριστιανούς που απέρριπταν την κλασική ελληνική παιδεία, ο Άγιος Γρηγόριος, άριστος μελετητής και γνώστης της ελληνικής φιλοσοφίας, απαντά με μία χαρακτηριστική επισήμανσή του στον «Επιτάφιον εις τον Μέγαν Βασίλειον», την οποία παραθέτω σε νεοελληνική απόδοση: 📜«Νομίζω πως έχει γίνει παραδεκτό απ’ όλους τους συνετούς ανθρώπους ότι η παιδεία είναι το πρώτο από τα αγαθά που έχουμε.

Και όχι μόνο η χριστιανική μας παιδεία, που είναι η εκλεκτότερη και επιδιώκει τη σωτηρία και το κάλλος των θείων πραγμάτων, τα οποία μόνο με τον νού συλλαμβάνονται.

Αλλά και η εξωχριστιανική παιδεία, την οποία πολλοί χριστιανοί, έχοντας σχηματίσει λανθασμένη αντίληψη γι’ αυτήν, την περιφρονούν, επειδή, λέγουν, κρύβει δόλιους σκοπούς, είναι επικίνδυνη και απομακρύνει από τον Θεό.

Γιατί όπως ακριβώς δεν πρέπει να περιφρονούμε τόιν ουρανό, τη γη και τον αέρα, και όσα υπάρχουν σ’ αυτά, επειδή μερικοί έχουν σχηματίσει λανθασμένη αντίληψη και, αντί να λατρεύουν τον Θεό, λατρεύουν τα δημιουργήματά Του, αλλά αφού πάιρνουμε απ’ αυτά ο, τι είναι χρήσιμο για τη ζωή και την απόλαυσή μας, αποφεύγουμε ο, τι είναι επικίνδυνο…. Κατά τον ίδιο τρόπο και από αυτά που μας προσφέρει η εξωχριστιανική παιδεία παραδεχτήκαμε ο, τι είναι χρήσιμο στην έρευνα και στις θεωρητικές αναζητήσεις, ενώ αποκρούσαμε καθετί που οδηγεί στην ειδωλολτρεία, στην πλάνη και στο βάθος της καταστροφής.

Μάλιστα από την εξωχριστιανική παιδεία έχουμε και ωφεληθεί στην ευσέβεια και στη λατρεία του Θεού, γιατί γνωρίσαμε καλά το ανώτερο από το χειρότερο και έχουμε κάμει δύναμη της διδασκαλίας μας τις αδυναμίες εκείνης.

Λοιπόν δεν πρέπει να περιφρονούμε την παιδεία, επειδή μία τέτοια περιφρόνηση φαίνεται καλό σε μερικούς.

Αντίθετα πρέπει να θεωρούμε αμαθείς και αμόρφωτους τους ανθρώπους που έχουν αυτή την αντίληψη».🌿 Μ’ αυτόν τον ωραίο τρόπο, ο Άγιος συνιστά τη «θύραθεν» ή «έξωθεν» παιδεία δηλαδή τα ελληνικά γράμματα από τον Όμηρο μέχρι τους κλασικούς συγγραφείς όχι ως αντίπαλη προς την πίστη, αλλά ως εισαγωγική και συμπληρωματική προς την ανώτερη αγωγή, που είναι η εν Χριστώ παιδεία.

Δεν φοβάται τα κείμενα των αρχαίων Ελλήνων, διότι γνωρίζει ότι ο νους που φωτίζεται από το Πνεύμα, δεν παρασύρεται, αλλά διακρίνει, και το αληθές το κατορθώνει να το αρδεύσει από παντού.

Αναλογιζόμενοι τα παραπάνω, καλούμαστε να δούμε τι σημαίνει να είμαστε αληθινοί Ορθόδοξοι στον τόπο μας, όχι άνθρωποι που αποκόπτουν την πίστη από τον πολιτισμό, ούτε εκείνοι που ανάγουν την πολιτισμική ταυτότητα σε αυτάρκες ιδεολογικό σχήμα. Ο Άγιος Γρηγόριος μας υπενθυμίζει ότι η Εκκλησία δεν χάνει την πνευματική της καθαρότητα όταν διαλέγεται με τον κόσμο, αλλά όταν παύει να τον φωτίζει με το φως του Χριστού. Η Εκκλησία δεν κατέστρεψε ό,τι αληθινό γέννησε ο ελληνικός κόσμος αλλά αντίθετως το καθάρισε, το φώτισε και το οδήγησε στην πληρότητά του, που είναι ο Χριστός.

Έτσι η σοφία των Ελλήνων δεν έσβησε μέσα στην Αποκάλυψη, αλλά βρήκε το αληθινό της τέλος και τον προορισμό της.

Διότι ο ελληνικός λόγος συνάντησε τον προαιώνιο Λόγο, και μέσα σε αυτή τη συνάντηση γεννήθηκε ο ελληνορθόδοξος πολιτισμός, όπου ούτε η πίστη καταργεί την ελληνικότητα ούτε η ελληνικότητα επισκιάζει την πίστη, αλλά και οι δύο φωτίζονται από το ίδιο ανέσπερο Φως, το οποίο «φῶς Χριστοῦ φαίνει πᾶσι».» Ο Άγιος Γρηγόριος και οι Πατέρες δεν δίστασαν να βαπτίσουν τη σοφία των προγόνων, προσφέροντάς την εξαγνισμένη στον Χριστό.

Επέτρεψαν στον λόγο να διαποτιστεί από το Πνεύμα και στο Πνεύμα να εκφραστεί μέσα από τον λόγο.

Σ’ αυτή τη σύνθεση δεν χάνεται ούτε η πνευματική αλήθεια ούτε η πολιτισμική ταυτότητα.🇬🇷Διότι τελικά, ο Έλληνας που έγινε Χριστιανός δεν παύει να είναι Έλληνας αλλά πορεύεται προς το αρχέτυπο της ύπαρξής του, τον άνθρωπο κατ’ εἰκόνα και καθ’ ὁμοίωσιν Θεοῦ. ✍ Στυλ. Καβάζης

Η επιλογή των posts/links γίνεται με ένα στατιστικό μοντέλο και μπορεί να μην απεικονίζει επακριβώς τη σειρά δημοτικότητάς τους