Original Post

Πλήρες Κείμενο:

Ο ΕΓΚΕΦΑΛΟΣ ΤΟΥ ΑΪΝΣΤΑΪΝ Μπορεί η ανατομία να εξηγήσει μια ιδιοφυΐα; Όταν ο Άλμπερτ Αϊνστάιν πέθανε στο Πρίνστον, στις 18 Απριλίου 1955, ήταν ήδη το παγκόσμιο σύμβολο της επιστημονικής ιδιοφυΐας.

Ο εγκέφαλός του, όμως, δεν ακολούθησε το υπόλοιπο σώμα του στην αποτέφρωση.

Αφαιρέθηκε κατά τη νεκροτομή από τον παθολογοανατόμο Τόμας Στολτς Χάρβεϊ, διατηρήθηκε σε φορμόλη, φωτογραφήθηκε και αργότερα τεμαχίστηκε σε περίπου 240 τμήματα, από τα οποία παρασκευάστηκαν πολυάριθμες ιστολογικές τομές.

Οι ακριβείς συνθήκες της αφαίρεσης παραμένουν αντικείμενο ιστορικής και ηθικής συζήτησης.

Δεν φαίνεται να υπήρξε σαφής προηγούμενη συγκατάθεση του ίδιου του Αϊνστάιν.

Ο γιος του, Χανς Άλμπερτ Αϊνστάιν, αποδέχθηκε εκ των υστέρων τη διατήρηση του εγκεφάλου, υπό την προϋπόθεση ότι θα χρησιμοποιούνταν αποκλειστικά για σοβαρή επιστημονική έρευνα.

Ένας μεγάλος εγκέφαλος; Ο εγκέφαλος του Αϊνστάιν ζύγιζε περίπου 1.230 γραμμάρια.

Το βάρος αυτό δεν ήταν ασυνήθιστα μεγάλο· αντιθέτως, βρισκόταν μέσα στα φυσιολογικά όρια για έναν άνδρα της ηλικίας του.

Επομένως, ο μύθος ότι η εξαιρετική ευφυΐα του οφειλόταν σε έναν τεράστιο εγκέφαλο δεν επιβεβαιώνεται.

Η νοημοσύνη δεν καθορίζεται από το συνολικό μέγεθος του εγκεφάλου.

Μεγαλύτερη σημασία έχουν η μικροσκοπική οργάνωση, οι συνδέσεις μεταξύ των νευρικών κυττάρων, η λειτουργία των νευρωνικών δικτύων, η πλαστικότητα και ο τρόπος με τον οποίο διαφορετικές περιοχές συνεργάζονται.

Τα νευρογλοιακά κύτταρα Η πρώτη ευρέως γνωστή μικροσκοπική μελέτη δημοσιεύθηκε το 1985 από τη νευροεπιστήμονα Μάριαν Ντάιαμοντ και τους συνεργάτες της.

Οι ερευνητές εξέτασαν περιοχές του μετωπιαίου και του βρεγματικού φλοιού και συνέκριναν την αναλογία νευρογλοιακών κυττάρων προς νευρώνες με εκείνη εγκεφάλων άλλων ανδρών.

Τα νευρογλοιακά κύτταρα δεν αποτελούν απλώς ένα παθητικό «στήριγμα» των νευρώνων.

Συμμετέχουν στη θρέψη τους, στη ρύθμιση του χημικού περιβάλλοντος, στη δημιουργία της μυελίνης και στη λειτουργία των συνάψεων.

Στον εγκέφαλο του Αϊνστάιν βρέθηκε αυξημένη αναλογία νευρογλοιακών κυττάρων προς νευρώνες, αλλά η διαφορά ήταν στατιστικά σημαντική μόνο σε μία περιοχή του αριστερού κάτω βρεγματικού λοβίου, την περιοχή 39 κατά Brodmann.

Η περιοχή αυτή συμμετέχει στην ενοποίηση οπτικών, χωρικών, γλωσσικών και μαθηματικών πληροφοριών.

Το εύρημα ήταν ενδιαφέρον, αλλά δεν αποδείκνυε ότι τα περισσότερα νευρογλοιακά κύτταρα προκάλεσαν την ιδιοφυΐα του.

Θα μπορούσαν να αποτελούν εν μέρει αποτέλεσμα της πολύχρονης και εντατικής πνευματικής δραστηριότητάς του.

Οι ιδιαίτεροι βρεγματικοί λοβοί Το 1999, η Σάντρα Γουίτελσον και οι συνεργάτες της μελέτησαν φωτογραφίες και ανατομικά στοιχεία του εγκεφάλου.

Παρατήρησαν ότι ορισμένα τμήματα των κάτω βρεγματικών λοβίων ήταν περίπου 15% πλατύτερα σε σύγκριση με τους εγκεφάλους της ομάδας ελέγχου.

Οι βρεγματικές περιοχές συμμετέχουν στη χωρική αντίληψη, στη μαθηματική σκέψη, στην αναπαράσταση των μεγεθών και στην ενοποίηση πληροφοριών από διαφορετικές αισθήσεις.

Παράλληλα, ορισμένες αύλακες παρουσίαζαν ασυνήθιστη μορφολογία.

Οι ερευνητές υπέθεσαν ότι αυτή η διαμόρφωση ίσως επέτρεπε πυκνότερες ή αποτελεσματικότερες συνδέσεις μεταξύ γειτονικών περιοχών.

Η υπόθεση αυτή φαίνεται ιδιαίτερα ελκυστική, επειδή ο Αϊνστάιν περιέγραφε συχνά τη σκέψη του ως κυρίως οπτική και χωρική.

Ανέφερε ότι, πριν μετατρέψει μια ιδέα σε λέξεις ή μαθηματικά σύμβολα, τη συλλάμβανε συχνά μέσω νοητικών εικόνων και κιναισθητικών παραστάσεων.

Ωστόσο, μια ανατομική συσχέτιση δεν αποτελεί απόδειξη αιτιότητας.

Ένας ιδιαίτερα πολύπλοκος φλοιός Μελέτη που βασίστηκε σε 14 φωτογραφίες του άθικτου εγκεφάλου, οι οποίες είχαν παραμείνει για δεκαετίες ουσιαστικά άγνωστες, έδειξε ασυνήθιστα περίπλοκη πτύχωση σε τμήματα του προμετωπιαίου, του βρεγματικού και του σωματοαισθητικού φλοιού.

Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσίαζαν ο προμετωπιαίος φλοιός, που συνδέεται με τον σχεδιασμό, την αφηρημένη σκέψη και τον έλεγχο σύνθετων γνωστικών λειτουργιών, καθώς και περιοχές που σχετίζονται με την αισθητική και κινητική αναπαράσταση του προσώπου και του αριστερού χεριού.

Οι ερευνητές επισήμαναν, όμως, ότι οι λειτουργικές ερμηνείες αυτών των ανατομικών ιδιαιτεροτήτων πρέπει να παραμένουν προσωρινές και προσεκτικές.

Το μεσολόβιο και η επικοινωνία των ημισφαιρίων Το μεσολόβιο είναι η μεγάλη δέσμη νευρικών ινών που συνδέει το αριστερό με το δεξιό εγκεφαλικό ημισφαίριο.

Μελέτη του 2013, βασισμένη στις διαθέσιμες φωτογραφίες, υποστήριξε ότι το μεσολόβιο του Αϊνστάιν ήταν παχύτερο σε αρκετές περιοχές από εκείνο τόσο ηλικιωμένων όσο και νεότερων ατόμων των ομάδων ελέγχου.

Αυτό θα μπορούσε να υποδηλώνει ισχυρότερη επικοινωνία μεταξύ συγκεκριμένων περιοχών των δύο ημισφαιρίων.

Μια τέτοια οργάνωση θα ήταν θεωρητικά χρήσιμη για τη σύνθεση μαθηματικής, οπτικής, χωρικής και συμβολικής πληροφορίας.

Η μελέτη, όμως, πραγματοποιήθηκε σε φωτογραφικό υλικό και όχι με σύγχρονες μεθόδους μαγνητικής τομογραφίας ή απεικόνισης των νευρικών δεματίων.

Συνεπώς, τα συμπεράσματά της δεν μπορούν να θεωρηθούν οριστικά.

Μπορούμε να εντοπίσουμε την ιδιοφυΐα; Παρά τις δεκαετίες ερευνών, κανένα ανατομικό χαρακτηριστικό δεν μπορεί να χαρακτηριστεί «κέντρο της ιδιοφυΐας». Ορισμένες περιοχές του εγκεφάλου του Αϊνστάιν ήταν πράγματι ασυνήθιστες, αλλά οι ανθρώπινοι εγκέφαλοι εμφανίζουν μεγάλη φυσιολογική ποικιλομορφία.

Υπάρχουν επίσης σοβαροί μεθοδολογικοί περιορισμοί.

Μελετάται ένα μόνο άτομο, χωρίς να διαθέτουμε απεικονίσεις του εγκεφάλου του όσο ήταν ζωντανός, πλήρες ιστορικό της ανάπτυξής του ή μια ομάδα ανθρώπων με απολύτως αντίστοιχη ηλικία, εκπαίδευση, δημιουργικότητα και τρόπο ζωής.

Επιπλέον, ο τεμαχισμός και η μακρόχρονη συντήρηση του εγκεφάλου δυσκολεύουν την εφαρμογή σύγχρονων νευροαπεικονιστικών τεχνικών.

Η προσπάθεια να αποδοθούν οι εξαιρετικές γνωστικές ικανότητες ενός ανθρώπου σε λίγες αύλακες, σε μια μεγαλύτερη περιοχή ή σε έναν αυξημένο αριθμό κυττάρων είναι αναγκαστικά απλουστευτική.

Η σύγχρονη νευροεπιστήμη αντιμετωπίζει την ευφυΐα και τη δημιουργικότητα ως ιδιότητες εκτεταμένων και δυναμικών δικτύων, όχι ως προϊόν ενός μοναδικού ανατομικού σημείου.

Φύση ή άσκηση; Ακόμη και οι πραγματικές ανατομικές ιδιαιτερότητες του εγκεφάλου του Αϊνστάιν δεν γνωρίζουμε εάν υπήρχαν από τη γέννησή του ή εάν ενισχύθηκαν μέσω της πολύχρονης πνευματικής άσκησης.

Ο εγκέφαλος μεταβάλλεται συνεχώς με τη μάθηση και την εμπειρία.

Νέες συνάψεις δημιουργούνται, άλλες αποδυναμώνονται και τα δίκτυα αναδιοργανώνονται ανάλογα με τις απαιτήσεις που αντιμετωπίζουν. Ο Αϊνστάιν δεν διέθετε απλώς έναν εγκέφαλο με ορισμένα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά.

Διέθετε επίσης τεράστια περιέργεια, ανεξαρτησία σκέψης, ισχυρή φαντασία, ικανότητα συγκέντρωσης και επιμονή σε προβλήματα που τον απασχολούσαν επί χρόνια.

Η επιστημονική δημιουργικότητα γεννήθηκε πιθανότατα από την αλληλεπίδραση της βιολογικής του προδιάθεσης με τη μόρφωση, τις εμπειρίες, την προσωπικότητα και τη συνεχή νοητική εργασία.

Ο εγκέφαλος του Αϊνστάιν μάς άφησε ενδιαφέροντα ανατομικά στοιχεία, όχι όμως μια απλή συνταγή για την ιδιοφυΐα.

Το σημαντικότερο εύρημα ίσως είναι ότι η μεγαλοφυΐα δεν βρίσκεται σε ένα μεμονωμένο τμήμα εγκεφαλικού ιστού.

Αναδύεται από τον τρόπο με τον οποίο ένας ολόκληρος εγκέφαλος μαθαίνει, συνδέει έννοιες, φαντάζεται το αδύνατο και εργάζεται επίμονα για να το κατανοήσει. Βιβλιογραφία Diamond, M.C., Scheibel, A.B., Murphy, G.M. and Harvey, T. (1985), ‘On the brain of a scientist: Albert Einstein’, Experimental Neurology, 88(1), pp. 198–204. Witelson, S.F., Kigar, D.L. and Harvey, T. (1999), ‘The exceptional brain of Albert Einstein’, The Lancet, 353(9170), pp. 2149–2153. Falk, D. (2009), ‘New information about Albert Einstein’s brain’, Frontiers in Evolutionary Neuroscience, 1, Article 3. Falk, D., Lepore, F.E. and Noe, A. (2013), ‘The cerebral cortex of Albert Einstein: a description and preliminary analysis of unpublished photographs’, Brain, 136(4), pp. 1304–1327. Men, W. et al. (2014), ‘The corpus callosum of Albert Einstein’s brain: another clue to his high intelligence?’, Brain, 137(4), Article e268. Colombo, J.A. (2018), ‘A critical view of the quest for brain structural markers of Albert Einstein’s special talents’, Brain Structure and Function, 223, pp. 2587–2594.

Η επιλογή των posts/links γίνεται με ένα στατιστικό μοντέλο και μπορεί να μην απεικονίζει επακριβώς τη σειρά δημοτικότητάς τους