Ωστόσο, δεν είναι μόνο η θρησκευτική συνιστώσα του πολιτισμού μας που έχει μετατραπεί σε ένα άλυτο αίνιγμα. Για πολλά χρόνια επικρατούσε, μεταξύ όσων θα αυτοπροσδιορίζονταν ως κάποια μορφή...
Ωστόσο, δεν είναι μόνο η θρησκευτική συνιστώσα του πολιτισμού μας που έχει μετατραπεί σε ένα άλυτο αίνιγμα.
Για πολλά χρόνια επικρατούσε, μεταξύ όσων θα αυτοπροσδιορίζονταν ως κάποια μορφή φιλελευθέρων, η πεποίθηση ότι τα διδάγματα του Διαφωτισμού –οι θρίαμβοι του δικαίου, του ορθού λόγου και της επιστήμης– ήταν τόσο ελκυστικά, ώστε τελικά θα κατάφερναν να πείσουν όλους για την αξία τους.
Πράγματι, για πολλούς ανθρώπους στην Ευρώπη του ύστερου 20ού και των αρχών του 21ου αιώνα, το πλησιέστερο σε ένα σύστημα πίστης ήταν η πίστη στην ανθρώπινη «πρόοδο» – η πεποίθηση ότι η ανθρωπότητα ακολουθεί μια ανοδική πορεία, η οποία προωθείται όχι μόνο από την τεχνολογική εξέλιξη αλλά και από μια παράλληλη πρόοδο της σκέψης.
Εδραιώθηκε έτσι η αντίληψη ότι, επειδή είμαστε περισσότερο «διαφωτισμένοι» από τους προγόνους μας και γνωρίζουμε περισσότερα για το πώς φθάσαμε έως εδώ και από τι αποτελείται το σύμπαν που μας περιβάλλει, μπορούμε επίσης να αποφύγουμε τα δικά τους σφάλματα.
Η ελκυστικότητα της γνώσης που αποκτήθηκε μέσω της επιστήμης, του δικαίου και του ορθολογισμού θεωρούνταν τόσο αυταπόδεικτη, ώστε, όπως και στην περίπτωση του φιλελευθερισμού, επικράτησε η αντίληψη ότι η κοινωνική ζωή ήταν ένας δρόμος χωρίς επιστροφή.
Από τη στιγμή που οι άνθρωποι άρχιζαν να βαδίζουν προς αυτή την κατεύθυνση και απολάμβαναν οι ίδιοι τα οφέλη της, φαινόταν αδύνατο να πιστέψει κανείς ότι οποιοσδήποτε –και πολύ περισσότερο κάποιος που είχε ήδη γνωρίσει τα πλεονεκτήματά της– θα επέλεγε να γυρίσει πίσω και να ακολουθήσει τον ίδιο δρόμο προς την αντίθετη κατεύθυνση.
Όμως, στην εποχή της μαζικής μετανάστευσης, όσοι πίστευαν σε αυτή την αντίληψη άρχισαν να παρατηρούν μπροστά στα μάτια τους, αρχικά σε μικρούς αριθμούς και κατόπιν σε ολοένα και μεγαλύτερες ομάδες, ότι υπήρχαν πράγματι άνθρωποι που περπατούσαν προς την αντίθετη κατεύθυνση αυτού του δρόμου της κοινωνικής προόδου.
Ένα ολόκληρο ρεύμα ανθρώπων κινούνταν αντίθετα.
Όσοι θεωρούσαν ότι στην Ευρώπη η μάχη για την αναγνώριση του γεγονότος της κοινωνικής προόδου είχε πλέον κριθεί και κερδηθεί, διαπίστωσαν ότι είχαν εισέλθει ολόκληρες ομάδες ανθρώπων οι οποίοι όχι μόνο δεν πίστευαν στην πρόοδο, αλλά ήταν αποφασισμένοι να αποδείξουν ότι η θεωρία της είναι ψευδής.
Όσοι θεωρούσαν ότι το σύστημα των «δικαιωμάτων» –συμπεριλαμβανομένων των δικαιωμάτων των γυναικών, των ομοφυλοφίλων, καθώς και των θρησκευτικών και άλλων μειονοτήτων– ήταν «αυταπόδεικτο», βρέθηκαν ξαφνικά αντιμέτωποι με ολοένα και μεγαλύτερο αριθμό ανθρώπων που πίστευαν όχι μόνο ότι τα δικαιώματα αυτά δεν είχαν τίποτε το αυτονόητο, αλλά ότι ήταν θεμελιωδώς εσφαλμένα και παραπλανητικά.
Έτσι, οι φιλελεύθεροι άρχισαν να συνειδητοποιούν ότι ίσως κάποια ημέρα θα υπήρχαν και πάλι περισσότεροι άνθρωποι που θα κινούνταν αντίθετα σε εκείνο το ρεύμα που θεωρούνταν η κατεύθυνση της Ιστορίας κι όχι σε συμφωνία μαζί του, και ότι, ως αποτέλεσμα, η πορεία της Ιστορίας θα μπορούσε με τον καιρό να αλλάξει για όλους, με τους φιλελεύθερους να αποτελούν πλέον τη μειοψηφία.
Και τότε τι; Αν αυτός ο φόβος πράγματι γεννήθηκε, δεν έκανε σχεδόν τίποτε για να συγκρατήσει τα ένστικτα πολλών φιλελευθέρων.
Αντιθέτως, ενώ οι φιλελεύθεροι στις δημοκρατίες της Δυτικής Ευρώπης περνούσαν χρόνια συζητώντας ολοένα και πιο εξειδικευμένες πτυχές των κινημάτων για τα δικαιώματα των γυναικών και των ομοφυλοφίλων, συνέχιζαν ταυτόχρονα να υποστηρίζουν την εισδοχή εκατομμυρίων ανθρώπων που θεωρούσαν ότι τέτοια κινήματα εξαρχής δεν είχαν κανένα δικαίωμα ύπαρξης.
Και ενώ κατά τη δεύτερη δεκαετία του 21ου αιώνα το ζήτημα των δικαιωμάτων των μη δυαδικών (non-binary) και των διεμφυλικών ατόμων άρχισε να απασχολεί έντονα όσους αντιλαμβάνονταν την κοινωνία μέσα από την έννοια της προόδου, οι ίδιοι αυτοί άνθρωποι αγωνίζονταν για την είσοδο όλο και περισσοτέρων εκατομμυρίων ανθρώπων που δεν πίστευαν ότι οι γυναίκες θα έπρεπε να απολαμβάνουν τα ίδια δικαιώματα με τους άνδρες.
Ήταν αυτό μια έκφραση πίστης στις αξίες του Διαφωτισμού; Μια πεποίθηση ότι οι αξίες του φιλελευθερισμού είναι τόσο ισχυρές, τόσο πειστικές, ώστε αργά ή γρήγορα θα μεταστρέψουν τον Ερυθραίο και τον Αφγανό, τον Νιγηριανό και τον Πακιστανό; Αν ναι, τότε οι καθημερινές ειδήσεις από την Ευρώπη τα τελευταία χρόνια αποτελούν, τουλάχιστον, μια έντονη διάψευση αυτής της βεβαιότητας.
Η αναγνώριση αυτής της πραγματικότητας πρέπει να προκαλεί βαθύ ψυχικό πόνο σε όσους την αποδέχονται.
Και αυτό, με τη σειρά του, μπορεί να οδηγήσει προς διάφορες κατευθύνσεις.
Μπορεί να οδηγήσει στην άρνηση αυτών των πραγματικοτήτων (για παράδειγμα, μέσω του ισχυρισμού ότι όλες οι κοινωνίες είναι στην πραγματικότητα εξίσου «πατριαρχικές» και καταπιεστικές). Ή μπορεί να οδηγήσει στην εμμονή με το αξίωμα Fiat justitia ruat caelum (Ας αποδοθεί δικαιοσύνη, κι ας πέσουν οι ουρανοί): ένα ευγενές ιδανικό, τουλάχιστον μέχρι τη στιγμή που θα αρχίσουν να πέφτουν γύρω μας τα πρώτα συντρίμμια.
Υπάρχουν επίσης, βέβαια, και εκείνοι που μισούν τόσο πολύ την Ευρώπη –αυτό που είναι σήμερα και αυτό που υπήρξε άλλοτε– ώστε είναι διατεθειμένοι κυριολεκτικά να επιτρέψουν στον οποιονδήποτε να έρθει και να αντικαταστήσει τον πληθυσμό της. Στο Βερολίνο, στο αποκορύφωμα αυτής της κρίσης, μίλησα με έναν Γερμανό διανοούμενο, ο οποίος μου είπε ότι οι Γερμανοί ήταν αντισημίτες και προκατειλημμένοι και ότι, αν μη τι άλλο, γι᾽ αυτόν τον λόγο, τους άξιζε να αντικατασταθούν.
Δεν ήταν διατεθειμένος ούτε καν να εξετάσει το ενδεχόμενο ότι ορισμένοι από τους ανθρώπους που εισέρχονταν για να αντικαταστήσουν τους Γερμανούς θα μπορούσαν, συγκριτικά, να κάνουν πολλούς Γερμανούς των μέσων του 20ού αιώνα (σημείωση G.Y.: εννοεί τους ναζί) –πόσο μάλλον τους σημερινούς– να μοιάζουν με υποδείγματα αρετής. The Strange Death of Europe: Immigration, Identity, Islam by Douglas Murray
Η επιλογή των posts/links γίνεται με ένα στατιστικό μοντέλο και μπορεί να μην απεικονίζει επακριβώς τη σειρά δημοτικότητάς τους