Original Post

Πλήρες Κείμενο:

Η παρακάτω ανάρτηση είναι για τέχνη, όποιος δεν αγαπάει την τέχνη ή θέλει να μαλώσει τους άλλους μιλώντας τους για ελληνικότητες, για ατζέντες που τον ενοχλούν ή που τις θεωρεί αναγκαστικές, για προσωπικά του άγχη κλπ, μπορεί να το κάνει από το δικό του προφίλ με μια δική του ανάρτηση.

Ακολουθούν σπόιλερ οπότε όποιος έχει την πρόθεση να δει την ταινία καλό είναι να μην διαβάσει την ανάρτηση.

Μπορεί να την διαβάσει αφού τη δει και να σχολιάσει: 1. Η ταινία δεν είναι η Οδύσσεια του Ομήρου, είναι μια εκδοχή της Οδύσσειας, μια μεθερμηνεία, που δεν επιχειρεί να υπηρετήσει πιστά την ομηρική αφήγηση, αλλά και δεν συγκρούεται με αυτήν, τουλάχιστον όχι σε κάτι σημαντικό.

Και καλά κάνει, η μόνη μου ένσταση είναι ότι όταν δεν υπηρετείς κάτι πιστά, και στου τίτλους τέλους λες "based on Homer's Odyssey", καλό είναι να μην το πεις Οδύσσεια.

Βεβαίως το αντεπιχείρημα σε αυτό είναι ότι οι Ραψωδοί έκαναν αυτό ακριβώς, προσέθεταν τη δική τους εκδοχή και άρα τα Ομηρικά έπη είναι μάλλον τα πιο πρόσφορα έργα για να εισάγει ο κάθε δημιουργός την δική του εκδοχή... Το ακούω σαν επιχείρημα, έχω την επιφύλαξη ότι η Ομηρική Οδύσσεια είναι πλέον ένα έργο "εγκατεστημένο" στην κοινή μας συνείδηση με μια συγκεκριμένη μορφή. 2. Η ταινία σε επίπεδο σκηνικών, κοστουμιών και αυτού που απεικονίζει, δεν είναι συνεπής με την εποχή του χαλκού στην οποία αναφέρεται.

Ναι οκ, είναι μυθοπλασία, αλλά αφενός τα Ομηρικά έπη δεν είναι αχρονικά, και αφετέρου όταν στην ίδια την ταινία κάνει ρητή αναφορά στην εποχή του Χαλκού θα ήταν λογικό να υπηρετεί την αφήγηση.

Να το πώ απλά, οι πανοπλίες, τα όπλα, ακόμα και τα τοπία που επιλέγει ο Νόλαν δεν "απεικονίζουν" μια Μεσόγειο της εποχής του Χαλκού, ενδεχομένως ούτε καν μια Μεσόγειο.

Κατά τα άλλα, αν κάποιος δεν επιζητά χωροχρονική συνέπεια είναι όλα πολύ όμορφα φτιαγμένα. 3. Σε τεχνικό επίπεδο, δεν θεωρώ ότι η επιλογή να έχει τόσο περιορισμένο CGI υπηρετεί κάτι περισσότερο από την ίδια την επιλογή.

Σε κάποια σημεία λειτουργεί πάρα πολύ καλά, ωστόσο σε κάποια άλλα κάνει την ταινία "φτωχότερη", σε κάνει να αισθάνεσαι ότι ο σκηνοθέτης αποφεύγει να δείξει πράγματα, ή επιχειρεί να μας τα κρύψει, και όταν γνωρίζεις την επιλογή αναγνωρίζεις και την πρόθεση και τον λόγο.

Δύο παραδείγματα, τα γουρούνια της Κίρκης όταν τα "πλάθει" είναι μαγικό σαν εύρημα, όταν τους ξανακάνει ανθρώπους είναι κάπως φτωχό.

Αντίστοιχα, είναι εκπληκτικός ο Πολύφημος σαν απεικόνιση και φανταστική η αναφορά στον Goya (και στον Κρόνο που τρώει το παιδί του), ωστόσο δεν θα έβλαπτε σε κάποια σημεία να είναι CGI, αντίθετα θα βοηθούσε να έχει περισσότερα "μεγάλα" πλάνα και λιγότερα close ups που ήταν το προφανές αποτέλεσμα της τεχνικής αδυναμίας που επέβαλλε η αποφυγή CGI. 4. Πάλι σε τεχνικό επίπεδο, το μεγάλο format (το οποίο δεν το απόλαυσα γιατί δεν πήγα σε αίθουσα IMAX) δίνει τρομερές δυνατότητες αλλά παράγει και περιορισμούς, που βεβαίως μπορεί ο σκηνοθέτης να τους έχει επιλέξει συνειδητά αλλά εμένα δεν με βοήθησαν.

Συγκεκριμένα, η μεγαλύτερη επιφάνεια φιλμ ή αισθητήρα απαιτεί φακό μεγαλύτερης εστιακής απόστασης, και αυτό συνήθως οδηγεί σε πιο ρηχό βάθος πεδίου, δηλαδή πιο έντονο διαχωρισμό του θέματος από το φόντο.

Πιο απλά, τα φόντα ειδικά στις εσωτερικές και σκοτεινές σκηνές ήταν σχεδόν πάντα θολά.

Καταλαβαίνω ότι αυτό βοηθά τον σκηνοθέτη να "εστιάζει" στους χαρακτήρες αλλά δεν είναι μια επιλογή που μου άρεσε. 5. Αναφορικά με την τεράστια κουβέντα που έχει γίνει για το κάστινγκ, καταλαβαίνω απόλυτα την επιλογή του Elliot page για να παίξει τον Σίνωνα και καταλαβαίνω και γιατί ο Νόλαν δημιούργησε αυτόν τον χαρακτήρα που δεν υπάρχει στην Ομηρική αφήγηση.

Αναφορικά με την επιλογή της Λουπίτα Νιάνγκ, παρόλο που βλέποντας την ταινία καταλαβαίνω καλύτερα την πρόθεση του Νόλαν (ή έτσι νομίζω), και παρόλο που είναι μια πανέμορφη γυναίκα (και είναι και στην ταινία πανέμορφή) δεν πείστηκα για την επιλογή.

Στις λίγες σκηνές που εμφανίζεται παίζει πάρα πολύ καλά, αλλά δεν είναι μια πειστική "ωραία Ελένη". Αυτό που σκέφτομαι είναι αν ο Νόλαν την επέλεξε έχοντας στο μυαλό του ένα δεύτερο συμβολικό επίπεδο, αλλά αν υπάρχει αυτό εμένα δεν μου έγινε σαφές.

Σε κάθε περίπτωση δεν είναι πρόβλημα αυτό για την ταινία, ούτε προσθέτει ούτε αφαιρεί κάτι, και θεωρώ ότι κακώς έγινε τόση συζήτηση. 6. Από ερμηνείες, δεν θεωρώ κάποια κακή, ωστόσο νομίζω ότι η Anne Hathaway είναι ένα επίπεδο πάνω από τους υπόλοιπους.

Είναι τρομερά πειστική, όχι απλά ως Πηνελόπη που περιμένει, αλλά ως μια "πολυεπίπεδη" εκδοχή της που πρέπει να ισορροπήσει ανάμεσα στην αναμονή του Οδυσσέα, στον ρόλο της μάνας, στον ρόλο της βασίλισσας κλπ κάτι που νομίζω ήταν και ιδιαίτερα απαιτητικό υποκριτικά. 7. Θεωρώ τον Νόλαν σημαντικό δημιουργό, αλλά τελικά κάποιες σκηνοθετικές επιλογές του με κουράζουν.

Αυτό που πάντα υπάρχει μια αφήγηση μέσα σε μια αφήγηση, που σπάει την χρονική συνέχεια για να μην είναι γραμμική η αφήγηση και καταλήγει να κάνει flashbacks βάζοντας τον πρωταγωνιστή του να αφηγείται γεγονότα ως αναμνήσεις κλπ είναι κάτι που με κουράζει. 8. Αν έφτασες μέχρι εδώ πάμε στην σημειολογία και σε αυτό που εγώ νομίζω ότι είναι το intentio auctoris.

Η αφήγηση του Νόλαν είναι νομίζω αρκετά σαφής και παρόλο που όλα επιδέχονται δυνητικά πολλαπλές ερμηνείες στην συγκεκριμένη περίπτωση υπάρχει μια υπερισχύει και φαίνεται να είναι η πρόθεση του δημιουργού: Ο Δυτικός άνθρωπος, ο οποίος είναι ο Οδυσσέας, προέβη σε ύβρη.

Σκαρφίστηκε με την εξυπνάδα του κόλπα, έδωσε δώρα, δήθεν στο όνομα των θεών του, για να εισβάλλει στα σπίτια των άλλων ανθρώπων και να σπείρει τον τρόμο και τον θάνατο.

Και αυτό είναι που πληρώνει ο Δυτικός άνθρωπος, η ασέβεια, η ύβρης, ο πόλεμος, και το κόστος είναι ότι αθετώντας ο ίδιος τους νόμους (των θεών του) οι νόμοι έχασαν την αξία τους.

Τόσο πολύ που ο πολιτισμός του απειλείται και κινδυνεύει.

Το λέει ρητά κάποια στιγμή και μάλιστα στα Ελληνικά, "αν πας δυτικά δεν θα σου αρέσει αυτό που θα δεις" ή κάπως έτσι... Αυτόν τον κίνδυνο, της πολιτισμικής κρίσης και ενδεχόμενης κατάρρευσης, οι Δυτικοί άνθρωποι τον μεταθέτουν σχεδόν μεταφυσικά σε μια αφηρημένη εξωτερικότητα, σε μια φήμη που αποκτά διαστάσεις προφητείας, στους "ανθρώπους που θα έρθουν από τη θάλασσα". Και όπως αποκαλύπτεται τελικά, αφού προοικονομείται, σε έναν διάλογο ανάμεσα στην Πηνελόπη και τον Οδυσσέα, "εμείς είμαστε οι άνθρωποι από τη θάλασσα"... Εμείς είμαστε η απειλή του ίδιου μας του πολιτισμού (του Δυτικού). Ποιοι εμείς; Εμείς που πολεμήσαμε, εμείς που σπείραμε τον τρόμο και τον θάνατο, εμείς που προδώσαμε τους συντρόφους μας, εμείς που αποδεχτήκαμε τον θάνατο και των "δικών μας" ως αναγκαιότητα, εμείς που έχουμε προβεί σε ύβρη ξανά και ξανά κλπ.

Επιστρέφοντας, έχοντας ταξιδέψει και δει όλα τα δεινά που προκάλεσε η ύβρης μας, έχουμε πια χρέος να παραδεχτούμε τα λάθη μας, να επαναφέρουμε τους νόμους και να ξαναθεμελιώσουμε τον πολιτισμό.

Γι'αυτό και είναι επιβεβλημένη μια κάθαρση, πολλαπλή και σκληρή.

Αρχικά με την τιμωρία των υβριστών που συνεχίζουν να καταπατούν τους νόμους (τους σφετεριστές μνηστήρες), και μετά "ταξιδεύοντας ακόμα πιο Δυτικά" για να τιμήσουμε τους ανθρώπους τις ζωές των οποίων θυσιάσαμε στους στους μάταιους πολέμους μας, όπως επιβάλλουν οι νόμοι μας και οι ηθικές μας αξίες.

Και έτσι, με αυτό το μεταφορικό σχήμα, του "Δυτικού ταξιδιού", ο πολιτισμός μας θα ξανανθίσει και "για άλλη μια φορά θα ξεχαστούν τα λάθη που κάναμε", το οποίο το λέει περίπου έτσι, ενδεχομένως και κάπως ειρωνικά, ή έτσι το εξέλαβα εγώ.

Σαν μια αλήθεια τραγική αλλά και μια συνθήκη αναγκαία ή τέλος πάντως ιστορικά δεδομένη, αλλά γι'αυτό και άξια ειρωνείας. 9. Επειδή τα παραπάνω είναι προφανώς ανοιχτά σε συζήτηση, είναι μια προσωπική (τουλάχιστον σε κάποιο βαθμό) ερμηνεία, και μπορεί κάποιοι να είδαν κάτι άλλο από αυτό που είδα εγώ ως πρόθεση του Νόλαν, και βεβαίως επειδή η πρόθεση του Νόλαν όσο κι αν εμένα μου μοιάζει σαφής μπορεί να είναι από λίγο ως πολύ διαφορετική, ή μπορεί να έχει άλλη ερμηνεία από αυτή που δίνω εγώ ή εσύ, δεν θα μπω σε μια κριτική προθέσεων, ούτε θα μπω σε μια συζήτηση που να επιχειρεί να ανάγει την όποια πρόθεση, ερμηνεία κλπ σε πολιτικό μανιφέστο, είτε για να την εξυψώσει είτε για να την κατακεραυνώσει. 10. Συνολικά, Η ταινία μπορεί να αρέσει σε κάποιους και σε άλλους όχι (εμένα μου άρεσε), και επίσης κανείς μπορεί να συμφωνεί με αυτό που παράγει ως ερμηνεία ή όχι.

Γενικά, ο καθένας μπορεί να το βλέπει όπως θέλει αλλά σε κάθε περίπτωση νομίζω ότι βλέποντας την ταινία υπάρχουν πάρα πολλά πράγματα για να σκεφτεί κανείς και να συζητήσει, και αυτά είναι πολλά περισσότερα, πολύ σοβαρότερα και πολύ ουσιαστικότερα από τις ανοησίες στις οποίες αναλώθηκε πολύς κόσμος όλο αυτό το διάστημα.

Η επιλογή των posts/links γίνεται με ένα στατιστικό μοντέλο και μπορεί να μην απεικονίζει επακριβώς τη σειρά δημοτικότητάς τους