Η τέχνη τού να παραδέχεσαι ένα λάθος χωρίς πραγματικά να το παραδέχεσαι -- Η «στρατηγική αμφισημία» είναι μια επικοινωνιακή τακτική κατά την οποία κάποιος επιλέγει σκόπιμα διατυπώσεις που επιδέχονται...
Η τέχνη τού να παραδέχεσαι ένα λάθος χωρίς πραγματικά να το παραδέχεσαι
-------------------------- Η «στρατηγική αμφισημία» είναι μια επικοινωνιακή τακτική κατά την οποία κάποιος επιλέγει σκόπιμα διατυπώσεις που επιδέχονται περισσότερες από μία ερμηνείες.
Με αυτόν τον τρόπο αποφεύγει να δεσμευτεί σε μία ξεκάθαρη θέση και διατηρεί τη δυνατότητα να προσαρμόζει εκ των υστέρων το νόημα των λεγομένων του, ανάλογα με τις αντιδράσεις.
Στο ίδιο πνεύμα κινείται και η επικοινωνιακή τακτική που αποτυπώνεται στη γνωστή ρήση «αν δεν μπορείς να τους πείσεις, σύγχυσέ τους», σύμφωνα με την οποία, όταν κάποιος δεν διαθέτει επαρκή επιχειρήματα για να υποστηρίξει τη θέση του, καταφεύγει στη δημιουργία ενός πλέγματος ασάφειας, αντιφάσεων και διαδοχικών διευκρινίσεων, μέσα στο οποίο χάνεται τελικά η ουσία του ζητήματος.
Οι δύο ανακοινώσεις του Ανδρέα Πασχαλίδη, αλλά και οι απαντήσεις που έδωσε σήμερα ενώπιον της Επιτροπής Θεσμών της Βουλής σχετικά με την υπόθεση #Videogate, έχουν ως κοινό στοιχείο, ως προς τη διατύπωσή τους, αυτές ακριβώς τις δύο επικοινωνιακές τακτικές.
Όπως είναι γνωστό, η πρώτη ανακοίνωση του κ. Πασχαλίδη δημιουργούσε την εντύπωση ότι από την έρευνά του δεν προέκυψε οτιδήποτε ποινικά επιλήψιμο σε βάρος των εμπλεκόμενων προσώπων, καθώς χαρακτήριζε όσα ακούγονταν στο βίντεο «αερολογίες και φαφλατισμούς». Στη δεύτερη ανακοίνωσή του, η οποία εκδόθηκε μόνο μετά τις έντονες αντιδράσεις που προκάλεσε η πρώτη, αποκάλυψε ότι το πόρισμά του διαπίστωνε τη διάπραξη ποινικών αδικημάτων και εισηγούνταν ποινικές διώξεις.
Δεν επρόκειτο, επομένως, για μια απλή διευκρίνιση ή συμπλήρωση της πρώτης ανακοίνωσης, αλλά για ουσιαστική ανατροπή της εικόνας που ο ίδιος είχε αρχικά δημιουργήσει.
Η σημερινή παρουσία του ενώπιον της Επιτροπής Θεσμών ήταν η ευκαιρία του να εξηγήσει αυτή την αντίφαση και να ξεκαθαρίσει τη θέση του.
Αντί γι’ αυτό, οι απαντήσεις του ήταν, για άλλη μια φορά, γεμάτες αμφισημίες, αντιφάσεις και αλληλοαναιρούμενες διατυπώσεις, προκαλώντας ακόμη μεγαλύτερη σύγχυση.
Το να λες «πιθανό να έκανα και εγώ λάθος στη διατύπωση, μπορεί και να μην έκανα» δεν το λες και παραδοχή.
Δηλαδή, έκανε λάθος, αλλά μπορεί και να μην έκανε.
Η ανακοίνωση δεν έπρεπε να εκδοθεί, αλλά εκδόθηκε.
Η διατύπωση ίσως ήταν προβληματική, αλλά ίσως έφταιγαν όσοι δεν την κατάλαβαν.
Πρόκειται για την τέχνη της μισής παραδοχής.
Αναγνωρίζεις, δηλαδή, ένα μέρος του λάθους για να εμφανιστείς αυτοκριτικός, αλλά το αναιρείς αμέσως για να αποφύγεις την πραγματική ανάληψη ευθύνης.
Είναι μια παραδοχή και ταυτόχρονα η ανάκλησή της.
Ακόμη πιο προβληματική ήταν η προσπάθειά του να μεταφέρει την ευθύνη στους πολίτες, αμφισβητώντας τα κίνητρα όσων δήλωσαν ότι δεν αντιλήφθηκαν το νόημα της πρώτης ανακοίνωσης.
Δεν μπορεί, όμως, από τη μια να παραδέχεται ότι η διατύπωση ενδεχομένως ήταν λανθασμένη και από την άλλη να υπονοεί κακοπιστία σε όσους την εξέλαβαν ακριβώς όπως ήταν γραμμένη.
Πολύ περισσότερο όταν την ίδια ερμηνεία έδωσε και το Προεδρικό.
Εξίσου ανεπαρκής ήταν η απάντησή του για το συμπέρασμα περί «υβριδικής επίθεσης». Ενώ ο εντολέας, οι στόχοι και τα κίνητρα πίσω από την επιχείρηση παραμένουν άγνωστα και εξακολουθούν να διερευνώνται, ο κ. Πασχαλίδης αρνήθηκε να εξηγήσει πώς κατέληξε σε ένα τόσο σοβαρό συμπέρασμα: «Δεν πρόκειται να σας πω πώς κατέληξα ότι είναι υβριδική επίθεση». Δημοσιοποίησε, δηλαδή, το συμπέρασμα, αλλά αρνήθηκε να εξηγήσει τη βάση του.
Ασαφής υπήρξε και στο θέμα της αυθεντικότητας του βίντεο.
Στην ανακοίνωσή του το χαρακτήρισε «μη αυθεντικό», ενώ σήμερα διευκρίνισε ότι εννοούσε «μονταρισμένο». Το «μονταρισμένο», όμως, δεν σημαίνει «πλαστό» ούτε αποδεικνύει ότι αλλοιώθηκαν τα λεγόμενα των πρωταγωνιστών.
Η διευκρίνιση επιβεβαίωσε, αντί να διαψεύσει, ότι η αρχική διατύπωση ήταν παραπλανητική.
Ο κ. Πασχαλίδης παρουσίασε επανειλημμένα την κριτική ως προσβολή της αξιοπρέπειάς του και, αντί καθαρών απαντήσεων, κατέφυγε σε υπερβολικές, συναισθηματικά φορτισμένες και θεσμικά ακατάλληλες εξάρσεις: «Εάν έκανα λάθος, κρεμάστε με» και «αν αυτή είναι αμαρτία, καταδικάστε με». Οι βουλευτές δεν του ζητούσαν να τον κρεμάσουν ούτε να τον καταδικάσουν.
Του ζητούσαν να εξηγήσει τις πράξεις, τις παραλείψεις και τις αντιφάσεις του και να απαντήσει στα εύλογα ερωτήματα που προκάλεσαν οι δικές του δημόσιες τοποθετήσεις.
Αυτή η δραματοποίηση λειτουργεί και πάλι επικοινωνιακά ως αντιπερισπασμός και μετακινεί τη συζήτηση από το περιεχόμενο της κριτικής στην προσωπική του ενόχληση.
Δεν ενισχύει την αξιοπιστία του.
Αντιθέτως, δημιουργεί την εικόνα ενός αξιωματούχου που δυσκολεύεται να δεχθεί τον θεσμικό έλεγχο.
Η όλη στάση του στη Βουλή έμοιαζε με προσπάθεια εκτόνωσης της πίεσης παρά με ειλικρινή παραδοχή λάθους και πραγματική ανάληψη ευθύνης.
Αν ο κ. Πασχαλίδης ήθελε πραγματικά να παραδεκτεί κάποιο λάθος, είχε την ευκαιρία να το κάμει αμέσως μετά τις έντονες αντιδράσεις που προκάλεσε η πρώτη ανακοίνωση και που οδήγησε στη δεύτερη του ανακοίνωση.
Δεν το έπραξε.
Αντίθετα, εξέδωσε δεύτερη ανακοίνωση με την οποία επιτέθηκε σε όσους του άσκησαν κριτική, αποδίδοντάς τους προσπάθεια διαστρέβλωσης, εξυπηρέτηση πολιτικών σκοπιμοτήτων και προσβολή της αξιοπρέπειάς του.
Η πιο ειλικρινής παραδοχή του σήμερα ήταν ίσως αυτή: «Έχω συγχυστεί.
Φαίνεται ότι είναι οι ανακοινώσεις μου που μας μάζεψαν εδώ». Ε, μα πώς να μη συγχυστεί ο άνθρωπος, μέσα σε τόσες αμφίσημες παραδοχές, αντιφατικές διευκρινίσεις και διαδοχικές υπεκφυγές; Δεν γνωρίζω ποια ήταν η αξιοπιστία του κ. Πασχαλίδη ως δικαστή.
Αυτό που όλοι μπορούμε πλέον να κρίνουμε είναι ότι η αξιοπιστία του ως ανεξάρτητου ποινικού ανακριτή μπάζει από παντού.
Η επιλογή των posts/links γίνεται με ένα στατιστικό μοντέλο και μπορεί να μην απεικονίζει επακριβώς τη σειρά δημοτικότητάς τους