Βασίλης Δελής: Έχουμε δικαίωμα να παραμείνουμε στη γειτονιά μας; Καλοκαίρι του 2026, στον Νέο Κόσμο, μια κατεξοχήν λαϊκή γειτονιά της Αθήνας, όπου τελευταία πολλές μονοκατοικίες και οικογενειακές...

Original Post

Πλήρες Κείμενο:

Τα κομπρεσέρ ξυπνούν τους γείτονες από πολύ νωρίς, καθώς στη θέση τους υψώνονται γρήγορα γκρίζες εννιαώροφες πολυκατοικίες, με τιμές απαγορευτικές για το εισόδημα του μέσου κατοίκου της περιοχής.

Παράλληλα, τα προσιτά ενοίκια που πλήρωναν μέχρι τώρα αυξάνονται με πολύ ταχύτερους ρυθμούς από τους μισθούς τους.

Άλλωστε, ο ιδιοκτήτης μπορεί πλέον να μετατρέψει το διαμέρισμά του σε Airbnb.

Οι βαλίτσες των τουριστών κάνουν την εμφάνισή τους ακόμη και σε αυτή τη γειτονιά της Αθήνας, ενώ πολλά μικρομάγαζα της περιοχής αλλάζουν προφίλ και απευθύνονται σε ένα νέο κοινό, με τιμές σαφώς υψηλότερες από αυτές που είχαν συνηθίσει οι κάτοικοι της γειτονιάς.

Οι μισθοί, βέβαια, παραμένουν οι ίδιοι, σε σχέση με την εποχή που οι τιμές ήταν χαμηλότερες.

Σύντομα, πολλοί κάτοικοι της γειτονιάς θα αναγκαστούν να εκτοπιστούν σε άλλες περιοχές, εκεί όπου υπάρχει ακόμη χώρος για τους κατοίκους.

Βέβαια, και αυτό θα κοστίσει, εφόσον θα χρειαστεί να μετακινούνται για περισσότερη ώρα προκειμένου να πάνε στις δουλειές τους και να δουν τους δικούς τους ανθρώπους.

Η ιστορία του Νέου Κόσμου είναι παρόμοια ιστορία με αυτές που εκτυλίσσονται σε πολλές άλλες γειτονιές των μεγάλων αστικών κέντρων της χώρας.

Όμως, αυτός ο σταδιακός εκτοπισμός των κατοίκων δεν αφορά μόνο τις μεγάλες πόλεις.

Αντίστοιχες καταστάσεις, με ελαφρώς διαφορετικά χαρακτηριστικά, παρατηρούνται σε όλες τις τουριστικές περιοχές της Ελλάδας.

Κάτοικοι νησιών αναγκάζονται να περιορίσουν την κατανάλωση νερού λόγω λειψυδρίας ή να κάνουν περικοπές στη χρήση ηλεκτρικού ρεύματος, την ίδια στιγμή που μεγάλες τουριστικές μονάδες γεμίζουν πισίνες.

Παραλίες περιφράσσονται, γεμίζουν με πανάκριβες ξαπλώστρες κατόπιν κράτησης, ενώ ταβέρνες και καταστήματα αλλάζουν χέρια και απευθύνονται ολοένα και περισσότερο σε πελάτες με υψηλά εισοδήματα.

Και οι κάτοικοι; Θα πρέπει να είναι ευχαριστημένοι επειδή υπάρχει «ανάπτυξη» και δουλειές, έστω κι αν αυτές είναι όσο το δυνατόν χαμηλότερα αμειβόμενες και σε συνθήκες δουλοπρέπειας.

Διότι, βέβαια, υπάρχει και η άλλη όψη του ίδιου νομίσματος: περιοχές που δεν έχουν ακόμη ανακαλυφθεί από το επενδυτικό κεφάλαιο της “ανάπτυξης”. Περιοχές όπως η Δράμα, στη βόρεια Ελλάδα, όπου ακόμη και το τρένο έχει σταματήσει να φτάνει, παρότι οι υποδομές υπάρχουν, ενώ ο όμορφος σιδηροδρομικός σταθμός έχει μετατραπεί σε εστιατόριο.

Εκεί, οι κάτοικοι εκτοπίζονται για τον αντίθετο λόγο: επειδή δεν υπάρχουν δουλειές και ευκαιρίες. Η Δράμα έχασε σχεδόν το 12% του πληθυσμού της μεταξύ 2011 και 2021 σύμφωνα με την τελευταία απογραφή της ΕΛΣΤΑΤ.

Αντίστοιχες μειώσεις καταγράφηκαν στα Γρεβενά (16,3%), στις Σέρρες (14,2%), στη Φλώρινα (12,7%) και στο Κιλκίς (12,4%). Την ίδια στιγμή, οι ορεινές περιοχές της Ελλάδας συγκαταλέγονται στις πιο «γερασμένες» της Ευρωπαϊκής Ένωσης, με την Ευρυτανία να καταγράφει τη μεγαλύτερη μέση ηλικία κατοίκων, στα 57 έτη.

Οι περισσότεροι νέοι μεταναστεύουν προς τα μεγάλα αστικά κέντρα, τη Θεσσαλονίκη, την Αθήνα ή το εξωτερικό.

Η αποεπένδυση στις υποδομές, η σταδιακή συρρίκνωση της κρατικής παρουσίας και η έλλειψη ευκαιριών οδηγούν σε μια αργή αλλά διαρκή εκδίωξη των κατοίκων, ιδιαίτερα των νεότερων γενεών. Η Ελλάδα έχει σε μεγάλο βαθμό παραδοθεί σε ένα μοντέλο ανάπτυξης που βασίζεται στα «αρπακτικά» επενδυτικά κεφάλαια.

Τα κεφάλαια αυτά εντοπίζουν στη χώρα μια επενδυτική ευκαιρία χαμηλού ρίσκου, η οποία στηρίζεται στην απόκτηση γης σε χαμηλές τιμές, στη διαθεσιμότητα υψηλά καταρτισμένου αλλά φθηνού εργατικού δυναμικού και σε ένα πλαίσιο περιορισμένων εργασιακών δικαιωμάτων.

Σε αυτή τη διαδικασία συμβάλλει και το κράτος, νομοθετώντας συχνά υπέρ τέτοιων επενδύσεων: διευρύνοντας τα όρια του εργασιακού χρόνου με 13ωρα, παρακάμπτοντας σοβαρές περιβαλλοντικές επιπτώσεις, επιδοτώντας τουριστικές επενδύσεις μέσω του Αναπτυξιακού Νόμου, χορηγώντας χρυσές βίζες και παραχωρώντας ειδικά προνόμια τα οποία συχνά δεν απολαμβάνει η εγχώρια μικρομεσαία επιχειρηματικότητα.

Παράλληλα, δημόσια περιουσία παραδίδεται σε επενδυτικά σχέδια με αμφίβολη ανταποδοτικότητα για τις τοπικές κοινωνίες.

Αρκετές φορές, μάλιστα, τα συγκεκριμένα επενδυτικά κεφάλαια δεν φορολογούνται ουσιαστικά για τα υπερκέρδη τους, καθώς τα μεταφέρουν στις έδρες τους ή σε εταιρείες-κελύφη που βρίσκονται σε φορολογικούς παραδείσους.

Πρόκειται για μια κατάσταση win-win για τους επενδυτές και lose-lose για τους κατοίκους.

Τίποτα, όμως, δεν είναι γραμμένο στην πέτρα.

Η πολιτική μπορεί να αλλάξει τα πάντα -αυτή είναι η μαγεία της.

Το πρώτο και σημαντικότερο βήμα είναι να οργανωνόμαστε και να διεκδικούμε.

Έτσι δίνουμε ορατότητα στα προβλήματα, στις γειτονιές μας και στις ανάγκες μας.

Τα παραδείγματα είναι πολλά: το κίνημα για τις ελεύθερες παραλίες που αναπτύσσεται στις Κυκλάδες και την Αττική, η διεκδίκηση για τη μετατροπή του χώρου της ΔΕΘ σε μητροπολιτικό πάρκο, οι αγώνες για ελεύθερα βουνά χωρίς ανεξέλεγκτη εγκατάσταση αιολικών, ακόμη και οι τοπικές πρωτοβουλίες για τη διατήρηση ενός δημοτικού χώρου, όπως το Χαλικάκι στην Ηλιούπολη.

Παράλληλα, αυτές οι διεκδικήσεις πρέπει να αποτελέσουν την προμετωπίδα μιας ευρύτερης κοινωνικά πολιτικής, βάζοντας στο επίκεντρο τους κατοίκους και το περιβάλλον.

Μιας πολιτικής που θα εκφράζεται από τους συλλόγους γειτονιάς, τις ενώσεις ενοικιαστών, τα εργατικά συνδικάτα, την αυτοδιοίκηση, αλλά και την κεντρική πολιτική σκηνή.

Που θα διεκδικεί την συμμετοχή των τοπικών κοινωνιών στο αναπτυξιακό μοντέλο ιδιαίτερα σε ότι αφορά την περιοχή τους, θα επενδύει σε υποδομές και υπηρεσίες σύμφωνα με τις ανάγκες των κατοίκων, ενώ παράλληλα θα ρυθμίζει πρωτίστως την εξασφάλισή τους διασφαλίζοντας τον κοινό και δημόσιο χαρακτήρα τους, θα δημιουργεί ευκαιρίες για τους πολίτες αλλά και θα μοιράζει δίκαια τον πλούτο που παράγεται στη χώρα, στους κατοίκους της.

Διότι τελικά η πιο σημαντική μάχη που έχουμε να δώσουμε είναι μια μάχη για το κοινό καλό, η μάχη να έχουμε το δικαίωμα να παραμείνουμε και να ευημερούμε στη γειτονιά μας. Η ΕΠΟΧΗ

Η επιλογή των posts/links γίνεται με ένα στατιστικό μοντέλο και μπορεί να μην απεικονίζει επακριβώς τη σειρά δημοτικότητάς τους