Original Post

Πλήρες Κείμενο:

Κάθε μέρα παρουσιάζουμε και μια παλιότερη έκδοσή μας. Το 2018 κυκλοφόρησε το βιβλίο του Βολταίρου «Ποίημα για την Καταστροφή της Λισαβόνας» (μετάφραση: Μίλτος Φραγκόπουλος). Δίγλωσση έκδοση Είναι ευτύχημα που έχουμε επιτέλους μεταφρασμένο το διάσημο βολταιρικό ποίημα στη γλώσσα μας. Ο Μίλτος Φραγκόπουλος σε ένα «Σημείωμα του μεταφραστή» εκθέτει τις δυσκολίες του εγχειρήματός του και αιτιολογεί τις λύσεις που επέλεξε (π.χ. την έμμετρη απόδοση σε ζευγαρωτό δεκαπεντασύλλαβο προκειμένου να διατηρήσει στα ελληνικά τη δυναμική συνοχή του πρωτοτύπου). Το γεγονός άλλωστε μιας ανοιχτής και ελέγξιμης αναμέτρησής του με το γαλλικό κείμενο, καθώς η παρούσα έκδοση είναι δίγλωσση, τον τιμά ιδιαιτέρως.

Το βιβλίο περιλαμβάνει χρονολόγιο, ένα μικρό «Σημείωμα» του Michel Delon, μεταφρασμένο από τον Γιώργο Φαράκλα, καθώς και τον Πρόλογο και τις Σημειώσεις του ίδιου του Βολταίρου, που συνοδεύουν πλέον κάθε αξιοπρεπή έκδοση του «Ποιήματος της Λισαβόνας». Μια καλοδεχούμενη λοιπόν πρόταση από τον μακρινό 18ο αιώνα που άρχισε να στοχάζεται, να εννοιολογεί τις φυσικές καταστροφές και να τις εγγράφει στη συλλογική συνείδηση ως ισχυρές μνήμες. Λίζυ Τσιριμώκου, Το Βήμα Το πρωί της 1ης Νοεμβρίου 1755 η πρωτεύουσα της Πορτογαλίας Λισαβόνα χτυπήθηκε από την οργή του Εγκέλαδου.

Στη συνέχεια ένα τσουνάµι καταβρόχθισε τα τρία τέταρτα του πληθυσμού της πόλης.

Οι φυσικές καταστροφές αποτελούσαν πάντοτε σοβαρή πηγή προβληματισμού για τους φιλόσοφους όσον αφορά την πηγή του κακού.

Πόσο μάλλον όταν μιλούμε για έναν φιλόσοφο όπως ο Βολταίρος.

Αυτός ο σεισμός τού έδωσε την ευκαιρία να στρέψει τα βέλη του κατά δυο στόχων.

Ο πρώτος ήταν η αντίληψη του Λάιμπνιτς για το ότι ζούμε σ’ ένα τέλειο κόσμο και ο δεύτερος κατά της Θείας Πρόνοιας η οποία, αν όντως υπήρχε, τότε δεν έπρεπε να υπάρχει το κακό στον κόσμο.

Δίγλωσση έκδοση και σ’ εξαιρετικά ελληνικά η μετάφραση. Γιώργος Σιακαντάρης, Book Press Ο σεισμός που μετέτρεψε σε ερείπια τη Λισαβόνα την 1η Νοεμβρίου του 1755 «ενέπνευσε» τον Βολταίρο για το ποίημα του τίτλου (το οποίο ο Μίλτος Φραγκόπουλος μεταφέρει σε δεκαπεντασύλλαβο), αλλά και για μια φιλοσοφική πολεμική.

Με τον τρόπο του ο γάλλος στοχαστής βάζει στο στόχαστρό του την αντίληψη ότι «Ο κόσμος μας είναι ο καλύτερος δυνατός», επειδή είναι σχεδιασμένος από τη θεϊκή σοφία.

Εναντιώνεται έτσι στον Λάιμπνιτς και τον Πόουπ, αλλά και –μετά τη δημοσίευση– στον Ρουσσώ.

Η δίγλωσση έκδοση (γαλλικά-ελληνικά) περιέχει, εκτός των άλλων, επισημειώσεις του ποιητή και του μεταφραστή, καθώς και σημείωμα του καθηγητή Μισέλ Ντελόν για το ποίημα, μεταφρασμένο από τον Γιώργο Φαράκλα. Δημήτρης Δουλγερίδης, Τα Νέα *** Την 1η Νοεμβρίου 1755, στις εννέα και μισή το πρωί, η πόλη της Λισαβόνας συγκλονίζεται από ένα μεγάλο σεισμό που γίνεται αισθητός μέχρι τη Βενετία.

Αμέσως εκδηλώνεται μια πυρκαγιά που θα διαρκέσει σχεδόν έξι ολόκληρες ημέρες.

Λίγο μετά τις πρώτες δονήσεις, ένα τεράστιο κύμα κατακλύζει το λιμάνι, σαρώνοντας ανθρώπους και κατοικίες, γκρεμίζοντας ό,τι είχε απομείνει από την κάτω πόλη.

Ο αριθμός των νεκρών υπολογίζεται στις δεκαπέντε χιλιάδες.

Τα τρία τέταρτα της πόλης έχουν καταστραφεί.

Ο σεισμός συνταράσσει τους λόγιους και τους φιλοσόφους σε όλη την Ευρώπη και προκαλεί μια καίρια αντιπαράθεση για τη δυστυχία και τη Θεία Πρόνοια, θέτοντας υπό αμφισβήτηση τη φιλοσοφική αισιοδοξία (τον «οπτιμισμό»). Ο Βολταίρος μαθαίνει τι έχει συμβεί τρεις εβδομάδες αργότερα και γράφει το Ποίημα για την καταστροφή της Λισαβόνας ή εξέταση του αξιώματος «Όλα είναι καλά» (1756), στο οποίο καταθέτει τις σκέψεις του για τη μοίρα και για την ύπαρξη του κακού.

Πράγματι, αν το κακό υπάρχει, η Θεία Πρόνοια δεν μπορεί να υπάρχει.

Και τότε, ποιος ο λόγος να πιστεύουμε στο Θεό; Isabelle de Cours, από τον τόμο Lumières, έκδοση της Bibliothèque nationale de France (επιμ. Yann Fauchois, Thierry Grillet και Tzvetan Todorov).

Η επιλογή των posts/links γίνεται με ένα στατιστικό μοντέλο και μπορεί να μην απεικονίζει επακριβώς τη σειρά δημοτικότητάς τους