Original Post

Πλήρες Κείμενο:

TΟ ΨΥΧΙΚΟΝ ΑΤΟΜΟΝ Βασική θέσις

------------ Το ψυχικόν άτομον σχηματίζεται από ένα βασικόν άτμητον σωμάτιον ύλης (άτομον των φιλοσόφων), αντίστοιχον προς το κουάρκ της συγχρόνου φυσικής, εφ’ όσον δεχθούμε το κουάρκ ως το τελικώς απλούν άτμητον σωμάτιον.

Το βασικόν σωμάτιον της ύλης αποτελείται βεβαίως, κατά την ελληνικήν αντίληψιν, υπό μεριστής ουσίας, η οποία έχει εμπλουτισθή διά φλοιού εκ συνεχούς ουσίας, οπότε έχει όψιν διμερή· κατά το λεγόμενον εις τον πλατωνικόν Τίμαιον τὴν μὲν ουν ἔξω φορὰν ἐπεφήμισεν εἶναι τῆς ταὐτοῦ φύσεως, τὴν δ' ἐντὸς τῆς θατέρου.

Το βασικόν σωμάτιον επωαζόμενον διά συνεχούς ουσίας αλλάσσει την εσωτερικήν δομήν του ― τὸ κυούμενον καὶ κῦον ᾠόν, κατά τον Ορφικόν Ιερόν Λόγον απόσπασμα 60 ― καθιστάμενον τριμερές, τουτέστιν αποκτά πυρήνα και φλοιόν εκ μίγματος μεριστής/συνεχούς ουσίας και «ενδιάμεσον ψυχικόν μεσοχώρον» εκ συνεχούς ουσίας κατά τα λεγόμενα του Τιμαίου : ψυχήν… συνεστήσατο ἐκ τῶνδέ τε καὶ τοιῷδε τρόπῳ: τῆς ἀμερίστου καὶ αεὶ κατὰ ταὐτὰ ἐχούσης οὐσίας* καὶ τῆς αὖ περὶ τὰ σώματα γιγνομένης μεριστῆς τρίτον ἐξ ἀμφοῖν ἐν μέσῳ συνεκεράσατο οὐσίας εἶδος, τῆς τὲ ταὐτοῦ φύσεως αὖ πέρι καὶ τῆς τοῦ ἑτέρου**, καὶ κατὰ ταὐτὰ συνέστησεν ἐν μέσῳ τοῦ τε ἀμεροῦς αὐτῶν καὶ τοῦ κατὰ τὰ σώματα μεριστοῦ· καὶ τρία λαβὼν αὐτὰ ὄντα συνεκεράσατο εἰς μίαν πάντα ἰδέαν, ΜΤΦΡ Διά να δημιουργήση την Ψυχήν… Από την αδιαίρετη και πάντοτε αμετάβλητη Ουσία και από τη διαιρετή και μεριστήν στα φυσικά σώματα Ουσία συνέθεσε ένα τρίτο είδος Ουσίας, ενδιάμεσο, αποτελούμενο και από τις δύο.

Στην περίπτωσιν πάλι της Ταυτότητας και της Διαφοράς, ακολουθώντας την ίδια αρχή, συνέθεσε ενδιάμεσα μείγματα, που αποτελούνται από το αδιαίρετο και από το διαιρετό στα σώματα τμήμα τους.

Παίρνοντας έπειτα τα τρία αυτά συστατικά*** τα συνέπτυξε σε μία μορφή… * ἀμέριστος καὶ αεὶ κατὰ ταὐτὰ ἔχουσα οὐσία = Συνεχής ουσία. περὶ τὰ σώματα γιγνομένη μεριστή ουσία = Μεριστή ουσία. ** ταυτόν = Συνεχής ουσία. ἕτερον = Μεριστή ουσία. *** Παίρνοντας έπειτα τα τρία αυτά συστατικά = δηλαδή, παίρνοντας συνεχή και μεριστή ουσία και το μίγμα εκ των δύο.

Γράφει σχετικώς ο Πρόκλος εις τα Σχόλια εις Τίμαιον, αναλύων το ως άνω χωρίον 35Α, ότι : Εἰ δὲ δεῖ προσεχέστερον ἀφορίσασθαι τὸ μεριστὸν καὶ ἀμέριστον, οὑτωσὶ ῥητέον· τὸ πᾶν τοῦτο συνέστησεν ο δημιουργὸς «ζῷον ἔμψυχον ἔννουν», κάλλιον ἡγησάμενος τοῦ μὲν ἀψύχου τὸ ἔμψυχον, τοῦ δὲ ἀνοήτου τὸ νοερόν. ἔστιν οὖν ἐν αὐτῷ ζωὴ σωματοειδής, καθ’ ἣν ζῷόν ἐστι· «δεσμοῖς γὰρ ἐμψύχοις δεθὲν ζῷον» ἐγένετο· ἀλλ’ οὐκ αὐτὴ ἡ ψυχὴ συνανακέκραται* τῷ σώματι· τοῦτο γὰρ ἀπέγνωκε καὶ ὁ ἐν Φαίδρῳ Σωκράτης. ἔστι δὲ καὶ ψυχὴ θεία, καθ’ ἣν ἔμψυχον τὸ ὅλον, ἔχον μὲν συμφυᾶ ζωήν, ἔχον δὲ καὶ χωριστήν. ἔστι γε μὴν καὶ νοῦς ἄυλος ἐν αὐτῷ καὶ θεῖος· δεῖ γὰρ τὸν νοῦν οὐσιώδη τοῦτον λέγειν, ἀλλὰ μὴ τὸν ὡς ἕξιν τῆς ψυχῆς· ἐκεῖνον γὰρ οὐχ ὁ δημιουργὸς ὑφίστησιν, ἀλλ’ ἡ ψυχὴ κατὰ τὴν περὶ τὸ νοητὸν ἑαυτῆς χορείαν, ὥς φησιν ἐν τοῖς ὕστερον αὐτός.

ΜΤΦΡ ούτως διά της Συνεχούς και Μεριστής ουσίας ο δημιουργός έπλασε τον άνθρωπον ως «ζῷον ἔμψυχον ἔννουν», δηλαδή ένα έμβιον ὂν με σώμα και βιολογική ζωή, ένα ανιμάλιον, το οποίον συγχρόνως ήτο έμψυχον, είχε ψυχήν και επιπλέον νου, νοημοσύνην.

Διότι θεωρεί ο δημιουργός ότι το έμψυχον είναι καλύτερον από το άψυχον και ομοίως το νοήμον από το ανόητον.

Επομένως εδημιουργήθη ένα ανιμάλιον το οποίον λειτουργεί συγκρατούμενον από τα δεσμά, δηλαδή από την δράσιν, της ψυχής.

Όμως η ψυχή δέν συναναμιγνύεται με το σώμα, πράγμα το οποίον απορρίπτει και ο Σωκράτης εις τον Φαίδρον.

Διότι είναι μεν έμψυχον το σύνολον, όμως η ψυχή είναι θεία, οπότε έχει μεν ζωήν συνηνωμένη με το σώμα αλλά έχει επίσης την δυνατότητα να ζη και χωρίς το σώμα.

Υπάρχει επιπλέον στο εν λόγω σύνολον και ο νους που είναι άϋλος και θείος.

Ο νους πρέπει να εννοείται ως αυθύπαρκτον όργανον και όχι ως λειτουργία της ψυχής.

Τον νου όμως δέν τον θέτει εν λειτουργίᾳ ο δημιουργός, αλλά ο αληθής λόγος παράγεται από την ψυχήν κινουμένην επί της σταθεράς τροχιάς του κύκλου της μεριστής ουσίας και μεταδίδεται από την ομαλήν τροχιάν του κύκλου της συνεχούς ουσίας, ως λέγει το 37C του Τιμαίου. *συνανακέκραται = μέσος παρακείμενος του συνανα-κεράννυμι.

Επίσης, πέρας ἢ περαίνοντα = Συνεχής ουσία. ἄπειρον ἢ ἄπειρα = Μεριστή ουσία.

Επί παραδείγματι (Πρόκλος εις Τίμαιον): ἡ οὐσία ἐκ πέρατος καὶ ἀπείρου, ὅταν μὲν κρατῇ τὸ πέρας θατέρου, ποιεῖ τὴν ἀμέριστον οὐσίαν, ὅταν δὲ τὸ ἄπειρον, ποιεῖ τὴν μεριστήν, ὅταν δὲ ἐξισάζῃ, τὴν μέσην. καὶ πάλιν, ὁπόταν μὲν ἡ ταὐτότης κρατῇ τῆς ἑτερότητος, ποιεῖ τὴν ἀμέριστον ταυτότητα καὶ ἑτερότητα, ὁπόταν δὲ ἡ ἑτερότης τῆς ταὐτότητος, τὴν μεριστήν, ὁπόταν δὲ ἐξισάζῃ, τὴν μέσην.

Προσέξατε επιπλέον ότι κάθε είδους ψυχή, είτε ανθρωπίνη, είτε θεϊκή, έχει την αυτήν σύστασιν.

Επί παραδείγματι (Πρόκλος εις Τίμαιον, 183Β): πάντα γὰρ ταῦτα καὶ τὰ ἄλλα πάσης ἐστὶ κοινὰ ψυχῆς, θείας, δαιμονίας, ἀνθρωπίνης. ΠΑΡΕΝΘΕΣΙΣ: ΠΕΡΙ ΤΩΝ ΔΥΟ ΟΥΣΙΩΝ Τό ότι οτιδήποτε υπάρχει εις τον Κόσμον συνίσταται εκ των δύο ουσιών ΔΕΝ είναι ιδέα Πλατωνική αλλά μεγάλης αρχαιότητος, απετέλει δε βασικόν δόγμα του Πυθαγόρου.

Ως γνωστόν, το πρωϊμότερον πυθαγορικόν κείμενον είναι βιβλίον του Φιλολάου του Κροτωνιάτη (470-385) Περί Φύσεως. Ο Φιλόλαος ήτο ο πρώτος που έδωσε στην δημοσιότητα τα κυριώτερα σημεία από την έως τότε μυστική διδασκαλία της σχολής του Πυθαγόρου, διότι ήτο από τους ελαχίστους πυθαγορείους που διεσώθησαν ύστερα από την πυρπόλησιν της σχολής τους στον Κρότωνα και της σφαγής τους από τους Δημοκρατικούς, οπότε εκινδύνευε να απολεσθή πλήρως η πυθαγορική διδασκαλία! Εις τα σωζόμενα αποσπάσματα τού βιβλίου του ο Φιλόλαος ομιλεί σαφώς περί των δύο ουσιών: Τοῦτόν φησί Δημήτριος ὁ Ὁμωνύμοις πρῶτον ἐκδοῦναι τῶν Πυθαγορικῶν τὰ Περὶ φύσεως, ὧν ἀρχὴ ἥδε· ἁ φύσις δ᾿ ἐν τῶι κόσμωι ἁρμόχθη ἐξ ἀπείρων τε καὶ περαινόντων, καὶ ὅλος ὁ κόσμος καὶ τὰ ἐν αὐτῶι πάντα. ΜΤΦΡ Περί του Φιλολάου λέγει ο ιστορικός Δημήτριος ὁ Μάγνης (Demetrius of Magnesia) εις το έργον του «Περὶ ὁμωνύμων ποιητῶν τε καὶ συγγραφέων» ότι πρώτος ο Φιλόλαος εξέδωσε τα Πυθαγορικά βιβλία και τα ετιτλοφόρησε Περί Φύσεως, η δε αρχή τους έχει ως εξής: «Η φύσις στον Κόσμο απετελέσθη και από άπειρα και από περαίνοντα, καθώς και το σύνολον του Κόσμου και όλα όσα υπάρχουν εις αυτόν.» τὸ ὂν ἐκ πέρατος καὶ ἀπείρου, ὡς ἔν τε Φιλήβωι (23c) λέγει ὁ Πλάτων καὶ Φιλόλαος ἐν τοῖς Περὶ φύσεως.

Ἐκ τοῦ Φιλολάου Περὶ κόσμου· ἀνάγκα τὰ ἐόντα εἶμεν πάντα ἢ περαίνοντα ἢ ἄπειρα ἢ περαίνοντά τε καὶ ἄπειρα· ἄπειρα δὲ μόνον οὔκ ἀεί. ἐπεὶ τοίνυν φαίνεται οὔτ’ ἐκ περαινόντων πάντων ἐόντα οὔτ’ ἐξ ἀπείρων πάντων, δῆλον τἆρα ὅτι ἐκ περαινόντων τε καὶ ἀπείρων ὅ τε κόσμος καὶ τὰ ἐν αὐτῶι συναρμόχθη. δηλοῖ δὲ καὶ τὰ ἐν τοῖς ἔργοις. τὰ μὲν γὰρ αὐτῶν ἐκ περαινόντων περαίνοντι, τὰ δ’ ἐκ περαινόντων τε καὶ ἀπείρων περαίνοντί τε καὶ οὐ περαίνοντι, τὰ δ’ ἐξ ἀπείρων ἄπειρα φανέονται. ΜΤΦΡ Είναι ανάγκη όλα τα όντα να είναι περαίνοντα ἢ άπειρα ἢ περαίνοντα και άπειρα συγχρόνως· άπειρα μόνον ἢ μόνον περαίνοντα δέν θα ήτο δυνατόν να είναι.

Αφού λοιπόν φαίνεται ότι δέν προέρχονται τα όντα από στοιχεία που είναι όλα περαίνοντα, ούτε από στοιχεία που είναι όλα άπειρα, είναι φανερό ότι ο Κόσμος και όσα υπάρχουν σ’ αυτόν συνηρμόσθησαν και από περαίνοντα και από άπειρα.

Αυτό φαίνεται από τα ίδια τα πράγματα, διότι μερικά από αυτά που αποτελούνται από περαίνοντα και από άπειρα και έχουν και δέν έχουν πέρας (= όρια) και αυτά που προέρχονται από άπειρα φαίνονται άπειρα (= άνευ ορίων) Ως εδίδαξε ο Σπυρίδων Νάγος: Ως αΐδιος ουσία γενικώς νοείται το συνόλων των ουσιών της Φύ­σεως και εμφανίζεται ως αΐδιος ατομική (ἢ μεριστή) ουσία και ως αΐδιος συνεχής (ἢ αμέριστος) ουσία.

Η αΐδιος ατομική ουσία ἢ με­ριστή ουσία ἢ δυάδα ἢ μητερα των κόσμων, εις την Φύσιν ταυτίζεται με την ύλην, ενώ η ή αμέριστος ἢ συνεχής ου­σία ἢ μονάς ἢ πατήρ των κό­σμων, εις την Φύσιν με το Είναι της αποτε­λεί τον αΐ­διον ουσιαστικόν χώρον εντός του οποίου ενεργούν τα άτομα της ατομικής ουσίας.

Η με­ριστή ου­σία είναι το θήλυ της δημιουργίας και ο παθητικός παράγων των κό­σμων, διότι υπόκει­ται στις ενεργητικές επιδράσεις της αμερίστου ουσίας, η οποία είναι ο ενεργητικός παράγων, προκειμέ­νου να συ­γκροτηθούν οι μορφές. Οι Πυθαγό­ρειοι εχαρακτήριζαν την Αόριστον Δυάδα ως άρτιον και άπειρον αριθμόν διότι η ουσία αυτή και οι παρά­γωγοι εξ αυτής νό­μοι συνιστούν το άπειρον πλήθος των αρτίων Μονάδων της Πυ­θαγορείου αριθμολο­γίας.

Τα άτομα της μεριστής ουσίας χαρα­κτηρίζονται ως «ἀεὶ κινούμενα καὶ ζῶντα Εἶναι». Τουθόπερ σημαίνει ότι αποτελούν υπάρ­ξεις (Είναι) με εκδεδηλω­μένους τους Νόμους της Κινήσεως και της Ζωής.

Επίσης δεν έχουν συνέ­χειαν (δη­λαδή άμεσον σύνδεσιν) προς την συνεχή ουσία, απλώς ευρί­σκονται εντός της συνε­χούς ου­σίας με την οποίαν συλ­λειτουργούν και αλ­ληλεπιδρούν. Η Συνεχής Ουσία αποτελεί με το Είναι της τον ουσιαστικόν χώρον μέσα στον οποίον ενεργούν τα Άτομα της ατο­μικής ουσίας.

Συνεπώς είναι το περιέχον του Σύμπαντος εντός του οποίου τα πάντα γίνο­νται.

Επίσης, έχει έναν ενεργητικόν παράγοντα και αυτός είναι ο νόμος της Ενεργείας, δι’ αυτό η Συνεχής Ουσία ωνομάσθη Ενέργεια από ωρισμένα φιλοσοφικά συστή­ματα της αρχαιότητος.

Οπότε χαρακτηρίζεται ως «ἀφ’ ἑαυ­τοῦ ἀεὶ ἐν συνεχείᾳ ἐνεργοῦν Εἶναι». Η αμέριστος ουσία είναι ο Λόγος και Πατήρ των Κόσμων, εί­ναι το άρρεν της δημιουργίας και ο ενεργητικός παρά­γων των κόσμων, διότι με την δράσιν του επί της άλ­λης ουσίας της ατο­μι­κής προκαλεί την συγκρότησιν των μορφών (δηλαδή συγκεντρώ­νει τα άτομα της ατομικής ουσίας σε μορφές), αλλά και την απο­σύν­θεσιν αυτών και συνεπώς αποτελεί το Λόγον της υπάρξεως των μορφών.

Στο σημείο αυτό πρέπει να διευκρινισθή ότι τα «άτομα» της ατομική ουσίας είναι πραγματικά άτμητα και δεν ταυτίζονται με τα άτομα των χημικών στοιχείων που μάς είναι γνωστά από την επιστήμη τα οποία δεν είναι άτμητα, αλλά διασπώνται.

Τα εν λόγω «άτομα» είναι στοιχειώδη σωματίδια, υπο-ατομικά, και συγκεκριμένως τα μικρότερα δυνατά.

Επειδή η επιστήμη συνεχώς ανακαλύπτει ότι τα στοιχειώδη σωματίδια συγκροτούνται και αυτά από άλλα υποσωματίδια, διά να μην ερευνούμε ποιό είναι σήμερα το μικρότερον άτμητον που ανεκάλυψε η επιστήμη, ονομάζομε το μικρότερον άτμητον «άτομον των φιλοσόφων»! Επιπλέον, είναι εν­διαφέρον ν’ αναφερθή ποίαν σχέσιν έχουν αυτά τα άτομα με τα ψυχικά άτομα (ψυ­χικάς ατομικότητας) Τα ψυχικά άτομα χαρακτη­ρίζο­νται ως «κινούμενα καὶ ζῶντα καὶ ἐνεργοῦντα συνει­δητὰ Εἶναι». Αυτό σημαίνει ότι αποτελούν υπάρξεις (Εἶναι) που έχουν ιδικήν τους έννοιαν διά την ύπαρξίν τους (εἶναι συνειδητά) με εκδεδηλωμένους τους Νόμους της Κινήσεως, της Ζωής και της Ενεργείας.

Η επιλογή των posts/links γίνεται με ένα στατιστικό μοντέλο και μπορεί να μην απεικονίζει επακριβώς τη σειρά δημοτικότητάς τους