Original Post

Πλήρες Κείμενο:

Παρακολουθώ τους τελευταίους μήνες με ενδιαφέρον τις συζητήσεις στο ελληνικό διαδίκτυο για την Οδύσσεια, με αφορμή την ομώνυμη ταινία του Νόλαν.

Δεν αναφέρομαι στις συγκρίσεις του κειμένου με την ταινία, την οποία δεν είδα (και μάλλον δεν θα δω γιατί δεν μου αρέσει τέτοιο είδος ταινιών) και συνεπώς δεν μπορώ να εκφέρω άποψη περί αυτής.

Αναφέρομαι στα όσα έχουν ειπωθεί για την ομηρική Οδύσσεια με αφορμή την ταινία.

Μέχρι στιγμής δεν έχω καταφέρει να εντοπίσω κάποια ανάλυση που να μου έχει δείξει ότι ο συγγραφέας της διάβασε όντως την Οδύσσεια ή ότι γνωρίζει περί Ομήρου και της εποχής του.

Μπορεί κάποιοι να τη διάβασαν αλλά να μην κατάλαβαν ορισμένα σημεία.

Όμως οι περισσότερες αναλύσεις φαίνεται πως έγιναν από άτομα που δεν διάβασαν το ομηρικό κείμενο ή το διάβασαν μερικώς και που η όποια γνώση τους έρχεται κυρίως από δευτερεύουσα βιβλιογραφία και σχολικές αναμνήσεις (αν όχι από ΑΙ). Έχω μάλιστα την εντύπωση ότι τα περισσότερα άτομα που όντως διάβασαν την Οδύσσεια, δεν μπήκαν καν στον κόπο να γράψουν κάτι, έχοντας επίγνωση της περιπλοκότητας του ζητήματος (καθώς και του ότι τα εύπεπτα κείμενα που είναι γεμάτα συνθήματα και ιδεολογικές πολυλογίες ασκούν μεγαλύτερη επίδραση σε αντίθεση με τα προσεγμένα και εν γνώσει). Οι περισσότερες ''αναλύσεις'' βρίθουν πολιτικής στόχευσης και ιδεολογικής πολεμικής.

Απ' τη μια αυτοί που δεν μπορούν να καταλάβουν ότι την εποχή του Ομήρου ήταν ανύπαρκτες οι σύγχρονες ηθικές και πολιτικές ευαισθησίες (και ότι αυτό είναι ok), και απ' την άλλη αυτοί που προσπαθούν να σώσουν το κείμενο (ή και την πάντα αδικημένη Ελλάδα) με εντελώς άγαρμπους τρόπους, προερχόμενους εξίσου από άγνοια.

Η μια ομάδα προσπαθεί να κάνει πολεμική φιγούρα στην άλλη, προσπαθώντας αφενός να εκνευρίσει τους ιδεολογικούς της αντιπάλους και αφετέρου να δείξει στους ομοϊδεάτες της ότι ''να δείτε με, δικός σας είμαι κι εγώ''. Πολύ ενοχλητική εικόνα.

Σαν να παρακολουθείς μια σχολική τάξη γεμάτη ανώριμους αντιδραστικούς εφήβους, με το κείμενο να προσαρμόζεται ανιστορικά κάθε φορά στις ιδεολογικές βλέψεις ή στα καπρίτσια του καθενός.

Αν είσαι αριστερός, αναρχικός, κεντροαριστερός ή φιλελεύθερος προσπαθείς να βροντοφωνάξεις στους ομοίους σου ότι ''είμαι προοδευτικός, δείτε με'', φτάνοντας στο σημείο να βρίσκεις λογικές ή και αξιέπαινες ένα σωρό ανοησίες μόνο και μόνο επειδή τις κατακρίνουν δεξιοί.

Αν είσαι δεξιός ή κεντροδεξιός, προσπαθείς να βροντοφωνάξεις στους ομοίους σου ''ζήτω η πατρίδα και η Ελλαδάρα, είμαι πατριώτης δείτε με'' φτάνοντας στο σημείο να επαινείς ή να αποδέχεσαι ως λογικά ορισμένα πράγματα μόνο και μόνο επειδή τα κατακρίνουν οι αριστεροί.

Πραγματικά αφόρητη εικόνα και τις αφόρητες εικόνες τις βαριέται και φροντίζει να τις γκρεμίσει και η ίδια η ζωή.

Παράδειγμα: ένα σωρό ''προστάτες του έθνους'', χωρίς να έχουν διαβάσει τη μετάφραση της Emily Wilson (από την οποία υποτίθεται ότι εμπνεύστηκε η ταινία του Νόλαν), βιάστηκαν να την κατακρίνουν, σκεπτόμενοι ότι για να βασίζεται σε αυτήν η ταινία, πάει να πει ότι είναι ''woke'' και άρα στην πυρά.

Αντιστοίχως, ένα σωρό ''προοδευτικοί'', επίσης χωρίς να έχουν διαβάσει τη μετάφραση της Emily Wilson, έσπευσαν να την εκθειάσουν, θεωρώντας ότι θα είναι ιδεολογικά κοντά τους.

Και οι δύο ομάδες σκέφτονται με κουτάκια.

Καμία δεν ενδιαφέρεται για το κυρίως κείμενο ή για το πνεύμα του.

Επιθυμούν απλώς την ιδεολογική τους εκτόνωση.

Να τη (μ)πουν στους αντιπάλους.

Και βέβαια, όσο η μια ομάδα βλέπει την άλλη υπέρ ή κατά της μετάφρασης, τόσο περισσότερο πείθεται για την ορθότητα της θέσης της.

Εν τέλει, βγήκε η ίδια η Wilson και έκραξε την ταινία του Νόλαν, αποστασιοποιώντας τον εαυτό της από αυτήν, οπότε σας ξεμπρόστιασε όλους, δείχνοντας ότι τα κουτάκια σας για άλλη μια φορά δεν λειτούργησαν.

Η μετάφραση της Wilson δεν είναι κακή.

Έχει στοιχεία ''woke'' και ξεφεύγει σε ορισμένα σημεία από το κείμενο, αλλά δεν είναι κακή μετάφραση και φαίνεται ότι έχυσε πολύ ιδρώτα για να τη γράψει.

Τηρουμένων των αναλογιών, θα έλεγα ότι είναι το αγγλικό αντίστοιχο της μετάφρασης του Μαρωνίτη.

Όταν βρω χρόνο στις επόμενες μέρες θα καθίσω να γράψω ορισμένα πράγματα για την Οδύσσεια (το κείμενο, όχι την ταινία), ώστε να καταλάβει κανείς τι εννοώ όταν λέω ότι ένα σωρό κόσμος γράφει περί αυτής χωρίς να την έχει διαβάσει.

Δεν ξέρω αν θεωρούν κάποιοι ότι όταν τους δουν άλλοι να γράφουν για την Οδύσσεια, θα τους εκτιμήσουν περισσότερο αλλά αυτό θα συνέβαινε αν γράφατε κάτι έχοντας γνώση του τι γράφετε.

Όταν γράφετε για πράγματα που δεν γνωρίζετε, αυτό φαίνεται εύκολα σε όσους γνωρίζουν, με αποτέλεσμα να γίνεστε περίγελως.

Βέβαια, οι περισσότεροι δεν γνωρίζουν, οπότε στα μάτια όσων δεν γνωρίζουν καλλιεργείτε όντως την ψευδαίσθηση ότι είστε εμβριθείς.

Μεγαλύτερη ασέβεια προς ένα κείμενο και προς έναν συγγραφέα από το να μιλάς με βεβαιότητες για το έργο του χωρίς να το έχεις διαβάσει, δεν ξέρω αν υπάρχει.

Ακόμη κι αυτός που κατακρίνει ή απορρίπτει ένα κείμενο, έχοντας όμως γνώση του περιεχομένου του, δείχνει περισσότερο σεβασμό προς αυτό.

Αφιέρωσε τουλάχιστον χρόνο από τη ζωή του για να το διαβάσει.

Δυστυχώς, η εμφάνιση του ΑΙ παρά τα θετικά που προσέφερε, έδωσε ακόμη περισσότερο το βήμα στον κάθε άσχετο να το παίζει φωστήρας.

Μέσα σε λίγη ώρα αποκτάς ''ολοκληρωμένη άποψη'' για την Οδύσσεια.

Θαρρείς κι αν δεν γράψεις κάτι για ένα θέμα του οποίου δεν είσαι ειδικός, θα πέσει φωτιά να σε κάψει.

Για κάθε θέμα της επικαιρότητας πρέπει να γράφουμε όλοι με το ζόρι.

Άραγε θα ωριμάσει ποτέ αυτός ο ενοχλητικός, μονίμως αντιδραστικός και γεμάτος φθόνο λαός που διαρκώς φλυαρεί για το άγνωστο; Θα έρθει ποτέ η στιγμή που θα καταλάβει ότι είναι ok μερικές φορές να λες πράγματα που μπορεί να θεωρηθούν από τρίτους ως ''συντηρητικά'', ''woke'' ή δεν ξέρω κι εγώ τι άλλο, αν εκπηγάζουν από τη λογική και από γνώση της ιστορίας;

Η επιλογή των posts/links γίνεται με ένα στατιστικό μοντέλο και μπορεί να μην απεικονίζει επακριβώς τη σειρά δημοτικότητάς τους