Η ΒΡΑΖΙΛΙΑ, ΤΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΚΑΙ Ο ΜΠΑΣΜΠΙ – Ο Ματ Μπάσμπι συνήθιζε να λέει ότι η κατάκτηση του Τσάμπιονς Λιγκ (Κυπέλλου Πρωταθλητριών) ήταν υπόθεση δύο ετών: εν αντιθέσει με τα σημερινά δεδομένα, έως τα...
Η ΒΡΑΖΙΛΙΑ, ΤΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΚΑΙ Ο ΜΠΑΣΜΠΙ – Ο Ματ Μπάσμπι συνήθιζε να λέει ότι η κατάκτηση του Τσάμπιονς Λιγκ (Κυπέλλου Πρωταθλητριών) ήταν υπόθεση δύο ετών: εν αντιθέσει με τα σημερινά δεδομένα, έως τα μέσα της δεκαετίας του ’90 στο Τσάμπιονς Λιγκ δικαίωμα συμμετοχής είχε ο πρωταθλητής κάθε χώρας και ο κάτοχος του τίτλου της προηγούμενης χρονιάς.
Τη μία χρονιά κατακτούσες το πρωτάθλημα και την επόμενη κτυπούσες κάρτα για τα ευρωπαϊκά σαλόνια.
Κάθε φορά, λοιπόν, που μνημονεύουμε τη λαμπρή Γιουνάιτεντ του 1968, εύφημος μνεία πρέπει να γίνεται και γι’ αυτήν του 1967, η οποία έθεσε τις βάσεις για τον θρίαμβο του Γουέμπλεϊ, κατακτώντας το πρωτάθλημα την ποδοσφαιρική χρονιά 1966/67. Στο Μουντιάλ του 1958 η Βραζιλία είχε παρουσιάσει την «επαναστατική» διάταξη 4-2-4. Η νέα ποδοσφαιρική προσέγγιση, που συνδυάστηκε με την επιτυχία της κατάκτησης του Παγκοσμίου, είχε μεταδοτικές επιπτώσεις σε όλο τον κόσμο.
Στα καθ’ ημών, μετά το Μόναχο, ο Ματ Μπάσμπι που πάσχιζε να αναβιώσει την ποδοσφαιρική ταυτότητα και φιλοσοφία της ομάδας, δεν άργησε να υιοθετήσει τη νέα αυτή διάταξη, μεταπηδώντας από την παραδοσιακή διάταξη του 2-3-5. Με το 4-2-4 εισήχθη για πρώτη φορά στην ποδοσφαιρική Αγγλία η τετράδα στην άμυνα, όπως τη γνωρίζουμε σήμερα, ενώ παρέμεναν οι δύο χαφ (half-back) στο κέντρο του γηπέδου.
Στην επίθεση, με τον πέμπτο ποδοσφαιριστή που ηγείτο της γραμμής να μετατοπίζεται στην άμυνα, οι δύο παραδοσιακοί «εσωτερικοί» (inside forwards) μετατρέπονταν σε κεντρικούς επιθετικούς (centre forwards), ενώ οι εξωτερικοί (outside forwards) έγιναν οι γνωστοί, πλέον, «εξτρέμ» (wingers). Ο Μπάσμπι ακολούθησε για χρόνια αναφανδόν αυτή τη διάταξη, με διάφορες παραλλαγές που του επέτρεπε το ρόστερ και οι ιδιαιτερότητες των ποδοσφαιριστών του. ΤΕΡΜΑ Στο τέρμα βρισκόταν ο Άλεξ Στέπνει (Alex Stepney). Ο Στέπνει αποκτήθηκε ένα χρόνο νωρίτερα, το 1966 από την Τσέλσι, η οποία τον είχε βγάλει «στο σφυρί» μόλις τρεις μήνες μετά την απόκτησή του. Ο Άγγλος είχε έρθει ως αντικαταστάτης του «γερόλυκου» Χάρι Γκρεγκ (Harry Gregg), ο οποίος ταλαιπωρήθηκε ιδιαίτερα με τα προβλήματα που αποκόμισε στη συντριβή του Μονάχου, καθώς οι νεαροί Πατ Νταν (Pat Dunne) και Ντέιβιντ Γκάσκελ (David Gaskell) δεν κατάφεραν ποτέ να «γεμίσουν» τα γάντια του. ΑΜΥΝΑ Στο κέντρο της άμυνας συναντούσαμε τους Μπιλ Φουλκς (Bill Foulkes) και Νόμπι Στάιλς (Nobby Stiles). Ο Φουλκς, πριν το Μόναχο ως αυθεντικός «Μπέμπης», αγωνιζόταν ως δεξιός ακραίος αμυντικός.
Ωστόσο, η έλλειψη της ταχύτητας που απαιτούσε η θέση, σε συνδυασμό με το «μπάσιμο» νεαρών ποδοσφαιριστών στα άκρα της άμυνας, μετατόπισαν τον Άγγλο πιο κεντρικά.
Από την πλευρά του, ο Νόμπι ήταν ένας αμυντικογενής χαφ που μπορούσε όμως να ξεκινήσει το παιχνίδι της ομάδας από τα μετόπισθεν.
Τα πρώτα χρόνια της καριέρας του αγωνιζόταν στη μεσαία γραμμή, όμως στη συνέχεια βρήκε τη φυσική θέση του στο κέντρο της άμυνας.
Η αλλαγή δεν προέκυψε τυχαία, ούτε ήρθε απλά ως αποτέλεσμα της μετακίνησης του Μπόμπι Τσάρλτον πιο πίσω στο γήπεδο.
Στο παραδοσιακό 2-3-5 του Μπάσμπι, ανάμεσα στους δύο μέσους και μπροστά από τους δύο (πλάγιους) αμυντικούς, αγωνιζόταν ένας κεντρικός ποδοσφαιριστής (centre half) που ένωνε την άμυνα με το κέντρο (sweeper ή «λίμπερο»). Ο ποδοσφαιριστής αυτός γινόταν τρίτος αμυντικός όταν η ομάδα βρισκόταν υπό πολιορκία και τρίτος μέσος όταν η ομάδα είχε την κατοχή.
Ήταν, ουσιαστικά, ένας συνδυασμός κεντρικού αμυντικού και αμυντικού μέσου, αναλόγως περίστασης.
Στη θέση εκείνη αγωνιζόταν πλέον ο Μπιλ Φουλκς.
Με την αλλαγή της διάταξης σε 4-2-4, η ικανότητα του Νόμπι να διαβάζει το παιχνίδι του αντιπάλου και να αγωνίζεται με τη μπάλα στα πόδια, ήταν τα στοιχεία που τον ώθησαν μερικά μέτρα πιο πίσω στο γήπεδο.
Πλέον, η ομάδα διέθετε έναν έμπειρο και ψηλό κεντρικό αμυντικό που «καθάριζε» τα πάντα στον αέρα, και ένα «μπαλαδόρο» τεχνίτη δίπλα του, ικανό με τη μπάλα και τα πόδια στη γη. Στο δεξί άκρο της άμυνας αγωνιζόταν ο Ιρλανδός Τόνι Νταν (Tony Dunne), ένας αξιόπιστος στρατιώτης της ομάδας που μπορούσε με ευκολία να αγωνιστεί σε αμφότερες τις πλευρές και που παρέμεινε στο Ολντ Τράφορντ για 13 συναπτά έτη.
Ιρλανδός ακραίος αμυντικός, με μεγάλη καριέρα στα μέρη μας και που μπορούσε να αγωνιστεί τόσο δεξιά όσο και αριστερά; Κάτι σαν τον Ντένις Έργουιν, δηλαδή.
Στα αριστερά της άμυνας βρισκόταν ο Μπόμπι Νόμπλ (Bobby Nobble). Ο Άγγλος προοριζόταν για μεγαλεία, όπως περιέγραφαν δημοσιογράφοι και συμπαίκτες του.
Είχε κάνει το «μπάσιμο του» εκείνη τη χρονιά, έχοντας εκπλήξει τους πάντες με την ενέργεια και την τεχνική του. Ο Τζίμι Μέρφι (Jimmy Murphy) πίστευε πως η ομάδα διέθετε το μελλοντικό διαμάντι της άμυνας της εθνικής Αγγλίας.
Δυστυχώς, έχοντας γράψει 31 συμμετοχές, λίγο πριν η ομάδα εξασφαλίσει το πρωτάθλημα, τραυματίστηκε σοβαρά σε ένα τροχαίο ατύχημα που κόντεψε να του στοιχίσει την ίδια του τη ζωή, με αποτέλεσμα να αναγκαστεί σε πρόωρη αποχώρηση από τα γήπεδα μόλις στα 21 του. ΜΕΣΑΙΑ ΓΡΑΜΜΗ Στη μεσαία γραμμή δέσποζε ο Πάντι Κρέραντ (Paddy Crerand). Ο Σκωτσέζος θρύλος αποκτήθηκε από τη Σέλτικ το 1963 και αποτέλεσε τον θεμέλιο λίθο κάθε αγωνιστικής επιτυχίας εκείνης της δεκαετίας.
Τόσο επιδραστικός ήταν στο παιχνίδι της ομάδας, που έμεινε παροιμιώδης η έκφραση “when Crerand plays, United play”. Δίπλα του αγωνιζόταν ο Μπόμπι μας (Bobby Charlton). Έχοντας περάσει το μεγαλύτερο μέρος της καριέρας του αγωνιζόμενος ως «εσωτερικός» ή «εξωτερικός επιθετικός», πλέον είχε μετακινηθεί στη μεσαία γραμμή από την οποία ενέπνεε το παιχνίδι της ομάδας και ξεκινούσε τις επιθέσεις της.
Να σημειωθεί δε, πως όποτε οι συνθήκες το απαιτούσαν, μπορούσε ακόμη να «στρατολογηθεί» είτε στα άκρα της επίθεσης είτε στην κορυφή της. ΕΠΙΘΕΣΗ Από το δεξί άκρο της επίθεσης εφορμούσε ο ποδοσφαιρικός «Μίδας», Τζορτζ Μπεστ (George Best). Ο Μπεστ, όπως ανέφερα σε πρόσφατη ανάρτηση, με την ποδοσφαιρική μαγεία του, είχε βαλθεί να επαναφέρει τα φωτεινά χρώματα σε έναν σύλλογο που για χρόνια μετά το Μόναχο ήταν τυλιγμένος σε ένα σκοτεινό γκρι σύννεφο.
Στα αριστερά αγωνιζόταν ο Τζον Άστον ο νεότερος (John Aston Jr), υιός του θρυλικού ποδοσφαιριστή της ομάδας, Τζον Άστον του πρεσβύτερου (John Aston Sr), ο οποίος επίσης είχε αγωνιστεί υπό τις οδηγίες του Μπάσμπι.
Η χρονιά 1966/67 για τον Άστον ήταν χρονιά καθιέρωσης, ενώ την επόμενη χρονιά είχε κερδίσει το βραβείο του πολυτιμότερου ποδοσφαιριστή στον τελικό του Κυπέλλου Πρωταθλητριών.
Εν αντιθέσει με τον Μπεστ ο οποίος είχε “licence to kill” από τον Μπάσμπι, δηλαδή την ελευθέρα να πράττει κατά το δοκούν στο γήπεδο, ο Άστον ήταν πιο τακτικά «στρωτός» ποδοσφαιριστής, με κύρια ευθύνη αυτήν του κλασσικού winger: να παίζει στη γραμμή, να δίνει πλάτος στο παιχνίδι της ομάδας και να τροφοδοτεί τους κεντρικούς επιθετικούς.
Τις αντίπαλες άμυνες τρομοκρατούσε ένα δίδυμο που, με βάση την αποτελεσματικότητά τους, θύμιζε τους Κόουλ και Γιορκ.
Ο πρώτος ήταν ο Ντέιβιντ Χερντ (David Herd). Ο Σκωτσέζος αποκτήθηκε το 1961 από την Άρσεναλ, όπου είχε φτιάξει μεγάλο όνομα.
Λίγοι φίλοι της ομάδας τον αναγνωρίζουν, όμως ο Χερντ διακρίθηκε σε μια δύσκολη εποχή της ιστορίας μας, κατά την οποία – τουλάχιστον έως το 1964 – η ομάδα δεν είχε ακόμη αφήσει πίσω τους εφιάλτες της.
Σε επτά σεζόν αγωνίστηκε σε 265 ματς και σκόραρε 145 γκολ.
Δίπλα του, βρισκόταν ο βασιλιάς Ντένις Λο (Denis Law). Ο Λο είχε πρωταγωνιστήσει στην κατάκτηση του κυπέλλου το 1963, το 1964 κατέκτησε τη Χρυσή Μπάλα, φόρεσε το περιβραχιόνιο και ηγήθηκε στην κατάκτηση των πρωταθλημάτων το 1965 και το 1967.
Κάπου στο 1966 είχαν ξεκινήσει οι τραυματισμοί στα γόνατά του. Ο Σκωτσέζος συνέχισε να σκοράρει ακατάπαυστα, παρά το γεγονός ότι μεγάλωνε ο αριθμός των παιχνιδιών από τα οποία απουσίαζε.
Την επόμενη χρονιά, πάλι λόγω τραυματισμών, ο Λο είχε χάσει τον επαναληπτικό ημιτελικό και τον τελικό του Κυπέλλου Πρωταθλητριών.
Ωστόσο, σαν ένδειξη αναγνώρισης της προσφοράς του, ο Μπάσμπι είχε πάρει το τρόπαιο στο νοσοκομείο για να το χαρεί και ο κλινήρης ποδοσφαιριστής του. ΑΛΛΑΓΗ Τέλος, στην εποχή της μιας αλλαγής, την ευκαιρία συχνά έπαιρνε ο Ντέιβιντ Σάντλερ (David Sadler). Ο Σάντλερ δεν αποτελούσε μόνο μια αξιόπιστη λύση από τον πάγκο, αλλά συχνά έβρισκε εαυτόν στην αρχική εντεκάδα.
Όντας γέννημα θρέμμα των ακαδημιών μας, υπήρξε ένα πολυεργαλείο στα χέρια του Μπάσμπι αφού μπορούσε να αγωνιστεί τόσο στο κέντρο της άμυνας, όσο και στο κέντρο της επίθεσης.
Οι συχνοί τραυματισμοί των Φουλκς, Χερντ και Λο, έδωσαν την ευκαιρία στον Άγγλο να αγωνιστεί συνολικά σε 335 αγώνες, στα 11 χρόνια του στο Ολντ Τράφορντ.
Το πρωτάθλημα του 1967 ήταν το δεύτερο εκείνης της δεκαετίας.
Των πρωταθλημάτων προηγήθηκε το κύπελλο του 1963, ενώ ακολούθησε η επική κατάκτηση του Τσάμπιονς Λιγκ το 1968. Και όλα αυτά, σε μια δεκαετία αβεβαιότητας και θρήνου. Football taught by Matt Busby.
Η επιλογή των posts/links γίνεται με ένα στατιστικό μοντέλο και μπορεί να μην απεικονίζει επακριβώς τη σειρά δημοτικότητάς τους