Original Post

Πλήρες Κείμενο:

Το ένθετο ΙΣΤΟΡΙΕΣ που κυκλοφορεί σήμερα με ΤΑ ΝΕΑ Σαββατοκύριακο είναι αφιερωμένο στη δεκαετία του 1980.

Και έγραψα αυτό στον πρόλογο (στη φωτογραφία εγώ με τον Γιώργο Παπαστεφάνου, εκείνα τα χρόνια). Μια βιωματική αναφορά στη δεκαετία του 1980 μού είπε να γράψω ο Δημήτρης Δουλγερίδης, ένα κείμενο εξακοσίων λέξεων.

Μα μόνο οι ονομαστικές αναφορές σε γεγονότα και πρόσωπα αυτής της περιόδου, είναι περισσότερες από εξακόσιες.

Διότι ήταν η δεκαετία της μεγάλης μετάβασης, της μεγαλύτερης θεωρώ στην Ιστορία της σύγχρονης Ελλάδας, της πανηγυρικής εξόδου από τη βαλκανική μας εσωστρέφεια.

Αλλη χώρα υποδέχθηκε το 1980 και άλλη χώρα αποχαιρέτησε το 1989.

Η πρώτη ήταν φοβισμένη, «επαρχιώτισσα», συντηρητική, «ασπρόμαυρη» όπως η κρατική της τηλεόραση.

Ενώ αυτή που ξεμπούκαρε στη δεκαετία του 1990, τολμηρή, κοσμοπολίτισσα, τσαχπίνα, απελευθερωμένη, λαμπερή και πολύχρωμη όπως η ιδιωτική της τηλεόραση.

Η πιο ξέγνοιαστη και ανοδική δεκαετία μίας χώρας που τα προηγούμενα ογδόντα, περίπου, χρόνια είχαν περάσει από πάνω της δέκα πόλεμοι, δικτατορίες, εθνικοί διχασμοί, αποκλεισμοί, προσφυγιά, φτώχια. Η Ελλαδίτσα γινόταν Ελλαδάρα.

Κι εμείς ήμασταν εκεί για να καταγράψουμε μια κούρσα θριάμβου που άρχισε με το αίτημα της αλλαγής και, στα τελευταία μέτρα, σκόνταψε στο «βρώμικό ‘89». Ενας θόρυβος φτάνει έως σήμερα στ’ αυτιά μου από αυτήν τη δεκαετία που είχα την τύχη να τη διανύσω έχοντας, απ’ αρχής μέχρι τέλους, το «δύο» ως πρώτο αριθμό της ηλικίας μου, δηλαδή να τη ζήσω ακριβώς πάνω στην εκλαμπρότητα της νιότης μου.

Ιαχές, τραγούδια, μουσικές, χειροκροτήματα, συνθήματα, ζητωκραυγές, αναστεναγμοί, γέλια, κραυγές και ψίθυροι.

Ερχονται από εκείνη τη νύχτα του Οκτωβρίου που το ΠΑΣΟΚ κέρδισε τις εκλογές, από τα συνθήματα στις πορείες, από τις συναυλίες του Νταλάρα και του Σαββόπουλου στο ΟΑΚΑ, το πάρτι του Κηλαηδόνη στη Βουλιαγμένη, τα μεγάλα κλαμπ που τότε άρχιζαν να γεμίζουν, την ταβέρνα του Σαμπάνη, την «Ομορφη Νύχτα» και τις «Νταλίκες» (τα «νεομπουζουξίδικα» στο Γαλάτσι) από τον θρίαμβο του Γιουρομπάσκετ που έφεραν οι βολές του Καμπούρη και το σύνθημα «Ελλάς μπορείς, μπορείς να προκριθείς και συ μαλάκα Πέτροβιτς να πας να “απαυτοθείς“» (πετάξτε τα όλα, κρατήστε μόνο το «Ελλάδα μπορείς»). Σαν να τραγουδούν συγχρόνως η Ρίτα Σακελλαρίου το «Ιστορία μου αμαρτία μου» και ο Μάικλ Τζάκσον το «Thriller». Και από το βάθος να ακούγονται οι πρώτες εκφωνήσεις της ελεύθερη ραδιοφωνίας.

Και τα πρώτα βίντεο κλιπ του MTV.

Το θέατρο του Λυκαβηττού επαναλειτουργεί, ο Αγγελόπουλος επιστρέφει, η νοσταλγία κεφαλοποιείται, το παλιό στιλβώνεται και μοιάζει όχι μόνο ολοκαίνουργιο αλλά και απαραίτητο.

Κάπου στο σαλόνι ο Ψάλτης φλερτάρει την Καίτη Φίνου, ο Πάνος Μιχαλόπουλος μαρσάρει στα «Τσακάλια», ο Χάρης και ο Πάνος Κατσιμίχας τραγουδάνε για μια Ρίτα. Η Ελεύθερη Σκηνή μάς μαθαίνει όχι μόνο ένα νέο χιούμορ αλλά και μια νέα γλώσσα, απενοχοποιημένη. «Αφού λοιπόν τη φάγαμε και ήτανε και κρύα πάμε μαζί στο ραντεβού με την υστερία». Εν τω μεταξύ ο Λευτέρης Βογιατζής ξεκινά το θέατρο της οδού Κυκλάδων, στη «Σπασμένη Στάμνα» του νοιώθουμε ότι έχει καεί ο εγκέφαλός μας.

Μα τι είναι αυτό που ακούγεται; Οι μεγαλύτεροι διεθνείς σταρ της μουσικής τραγουδάνε για την Αφρική.

We are the people, we are the world.

Και μετά το Live Aid, η πρώτη μεγάλη συναυλία για φιλανθρωπικό σκοπό.

Που είναι ο Μπόμπ Γκέλντοφ; Ζήσαμε πράγματα πρωτόγνωρα.

Αλλα τα περιμέναμε με αδημονία, άλλα επίσης τα περιμέναμε «σαν έτοιμοι από καιρό» αλλά δεν το γνωρίζαμε.

Η αλλαγή στο οικογενειακό δίκαιο, η αναγνώριση της Εθνικής Αντίστασης, εκείνη η βάφτιση την ημέρα των εκλογών του 1985 με τις αφίσες του Αντρέα και τις σημαίες του ΠΑΣΟΚ μέσα στην εκκλησία, το νεύμα του Παπανδρέου στη Δήμητρα Λιάνη επιστρέφοντας από το Χερφιλντ.

Αλλά, τελικά, δεν ξέρω ποιος έγνεψε πρώτος σε ποιόν. Ο Ανδρέας στη δεκαετία του 1980 ή η δεκεατία του 1980 στον Ανδρέα; Η αλήθεια είναι ότι τρέξαμε πολύ τότε.

Καλύψαμε, σε λίγα χρόνια αποστάσεις που ξεκινούσαν από τα βάθη του αιώνα μας.

Ε, όταν τρέχεις τόσο γρήγορα, υπερπηδώντας μάλιστα και μεγάλα εμπόδια, κάπου θα μπουρδουκλωθείς, κάπου θα πέσεις.

Η δεκαετία του 1980 τα χώρεσε όλα.

Όπως την κοιτάς από την απόσταση του χρόνου λες ότι θα κλατάρει από το βάρος.

Μάς έδωσε πολλά και για κάποια μας τιμώρησε επειδή απλώσαμε το χέρι να τα πάρουμε.

Σεξουαλική απελευθέρωση, το «Κράξιμo», το «Αμφί», το ΑΚΟΕ.

Και μετά το ΑIDS. Ο Γκράμσι έλεγε πως όταν το παλιό έχει πεθάνει και το καινούργιο δεν έχει ακόμη γεννηθεί, ζούμε την εποχή των τεράτων.

Στη δεκαετία του ’80, όταν το παλιό ψυχορραγούσε, το καινούργιο ήταν ήδη εδώ.

Για παράδειγμα, μπορεί να μην ξέραμε, ως όρο, τη συμπερίληψη, τη βλέπαμε όμως μπροστά στα μάτια μας, στις διαφημίσεις της Benetton δια χειρός Τοσκάνι.

Κυρίως όμως αυτή η δεκαετία έκλεισε οριστικά την πόρτα στον αναλογικό κόσμο και άρχισε να υποδέχεται τους πρώτους ψηφιακούς ανθρώπους. Σαν να μας έλεγε με νόημα that’s all folks.

Η επιλογή των posts/links γίνεται με ένα στατιστικό μοντέλο και μπορεί να μην απεικονίζει επακριβώς τη σειρά δημοτικότητάς τους