Original Post

Πλήρες Κείμενο:

Η ΔΡΑΣΗ ΤΩΝ ΝΑΥΤΙΚΩΝ ΜΟΙΡΩΝ ΤΟΥ ΕΛΑΝ: Το Ελληνικό Λαϊκό Απελευθερωτικό Ναυτικό (ΕΛΑΝ) ήταν το αντιστασιακό ναυτικό που έδρασε σε διάφορες θαλάσσιες περιοχές της Ελλάδας την περίοδο της κατοχής Το ελληνικό αντάρτικο κίνημα στη θάλασσα άρχισε να οργανώνεται μεθοδικά από τον Σεπτέμβριο του 1943 Πριν την ίδρυση του Ελληνικού Λαϊκού Απελευθερωτικού Ναυτικού, οι αντιστασιακές ενέργειες στη θάλασσα εκδηλώνονταν με ενέργειες ιδιωτικών πλοιαρίων που μετέφεραν τρόφιμα και στελέχη ή τμήματα του ΕΛΑΣ Οι κινήσεις αυτές όμως σταμάτησαν, εξαιτίας των εκκαθαριστικών επιχειρήσεων των κατακτητών τον Μάιο του 1943 Τότε ο ΕΛΑΣ, για να αποφύγει τις επιχειρήσεις αυτές, συνέπτυξε τις δυνάμεις του στα βουνά Με τη λήξη των επιχειρήσεων την περίοδο καλοκαιριού-φθινοπώρου του ίδιου έτους, ο ΕΛΑΣ επανήλθε στις θέσεις του, για να ξαναρχίσει η λειτουργία του ναυτικού του Εντονη δραστηριότητα του ΕΛΑΝ άρχισε να παρατηρείται από τη συνθηκολόγηση της Ιταλίας και μετά, όπου διάφορα μικρά σκάφη, ιστιοφόρα και μηχανοκίνητα καΐκια ανέλαβαν να μεταφέρουν ιταλικές φρουρές από διάφορα νησιά στη Στερεά Ελλάδα, όπως από την Εύβοια προς τη Λοκρίδα, από τη Σκιάθο στο Πήλιο, από τα Κύθηρα στην Ελιά Λακωνίας και το Γύθειο, κά Αυτήν ακριβώς την περίοδο φέρεται να ρίχτηκε και η ιδέα ενός ένοπλου ναυτικού, παράλληλα με τον ένοπλο ΕΛΑΣ, που θα αναλάμβανε και επιχειρήσεις κατά των κατακτητών Σταθμός για την ανάπτυξη του ΕΛΑΝ αποτέλεσε η ίδρυση της ΠΕΕΑ στις 10 Μαρτίου του 1944, όπου στο Εθνικό Συμβούλιο που ακολούθησε με το Γ΄ Ψήφισμα έγιναν αποδεκτές προτάσεις ορισμένων εθνοσυμβούλων για την ίδρυση Ναυτικής Υπηρεσίας υπό τις διαταγές του Γενικού Στρατηγείου του ΕΛΑΣ, η οποία ανέλαβε τη συγκρότηση και διοίκηση μονάδων, υπό τους Μιλτιάδη Σοφιανό, Αλέκο Σκουμπιώτη κά Έτσι συγκροτήθηκαν τέσσερις ναυτικές μοίρες και ένας ανεξάρτητος στολίσκος: - η 1η (I) ναυτική μοίρα Πελοποννήσου-Ζακύνθου - η 2η (IΙ) ναυτική μοίρα Δυτικής Στερεάς και Ιονίων νήσων - η 3η (III) ναυτική μοίρα Ευβοϊκού-Σαρωνικού-Κορινθιακού - η 4η (IV) ναυτική μοίρα Πηλίου και Παγασητικού - o ανεξάρτητος στολίσκος Μαλιακού Αρκετά αργότερα δημιουργήθηκαν άλλες δύο μοίρες, η 5η (V) ναυτική μοίρα Θερμαϊκού-Χαλκιδικής και η 6η (VI) ναυτική μοίρα Στρυμόνα-Αλεξανδρούπολης, που φέρεται να είχε και τη σημαντικότερη δράση, υπό τον Σ. Σπίντζο (ή καπετάν Φουρτούνα) Το ΕΛΑΝ μετέφερε και τα στελέχη της κυβέρνησης Εθνικής Ενότητας στις αρχές του Οκτωβρίου 1944 Τελευταία δράση του ΕΛΑΝ ήταν κατά τα Δεκεμβριανά, όπου σε πολλές περιπτώσεις ανέλαβε μετακινήσεις τμημάτων του ΕΛΑΣ, μεταφορές πυρομαχικών, τροφίμων και ζωοτροφών Το ΕΛΑΝ την εποχή εκείνη αριθμούσε συνολικά 1200 άνδρες Τελικά μετά τη Συμφωνία της Βάρκιζας και με βάση ειδικό πρωτόκολλο της Συμφωνίας, τα σκάφη και όλος ο οπλισμός του ΕΛΑΝ παραδόθηκαν, θεωρούμενα κτήμα του ελληνικού κράτους Το ΕΛΑΝ Πρέβεζας (Αμβρακικού): Οι ψαράδες της Πρέβεζας, οι θαλασσινοί και ναυτικοί του Αμβρακικού κόλπου και σε κάποιο βαθμό και της γειτονικής Λευκάδας, επάνδρωσαν αυτή τη μονάδα του ΕΛΑΝ Αρχισαν την πατριωτική τους δράση με την κατάρρευση του Αλβανικού Μετώπου Όταν τα γερμανικά στρατεύματα έκλεισαν τους δημόσιους δρόμους Ιωαννίνων-Άρτας και Άρτας-Πρέβεζας και χιλιάδες αξιωματικοί και στρατιώτες της ΙΙΙ Μεραρχίας βρέθηκαν εγκλωβισμένοι στη μικρή χερσόνησο Νικόπολης-Πρέβεζας και κινδύνευαν να θεωρηθούν αιχμάλωτοι πολέμου, οι ψαράδες για πολλές μέρες και νύχτες ανέλαβαν και τους μετέφεραν με τις ψαρόβαρκές τους, τα ψαροκάικα και με κάθε άλλο πλεούμενο που διέθεταν στις απέναντι από την Πρέβεζα ακτές του Ξηρομέρου της Αιτωλοακαρνανίας Το ΕΛΑΝ Αργοσαρωνικού: Με πρωτοβουλία των στελεχών της Επαρχιακής Επιτροπής του ΕΑΜ του Κρανιδίου, της Ερμιόνης και Ύδρας, αρχίζει από τέλος Σεπτεμβρίου 1943 η δημιουργία του αντάρτικου ναυτικού με την ονομασία «Ελεύθερες Ελληνικές Ναυτικές Δυνάμεις» Πρωτεργάτης και εμπνευστής ήταν ο γεωπόνος Τάσος Κακαβούτης από τις Σέρρες, που εργαζόταν τότε στην Ερμιόνη με συνεπίκουρους άλλα στελέχη, όπως ο Κοσμάς Σταματίου από την Ερμιόνη και ο Τάσος Γεωργοπαπαδάκος, φιλόλογος και γραμματέας της Μητρόπολης Ύδρας Το ΕΛΑΝ Κορινθιακού: Ξεχωριστή είναι η δράση του ΕΛΑΝ Κορινθιακού, η οποία ξεκίνησε από έναν άνθρωπο που κατά δήλωσή του «δεν ήξερε ούτε μπάνιο» Τον Μάρτιο του 1944, ο δραστήριος διμοιρίτης του 34ου Συντάγματος, Κώστας Γεωργιάδης (ψευδώνυμο «Ζαχαριάς»), βρέθηκε σε αποστολή στο Γαλαξίδι και οργάνωσε με δική του πρωτοβουλία τη νυχτερινή αρπαγή ενός γερμανικού πλοίου που ναυλοχούσε στο λιμάνι με τους δύο επιβάτες του Το θρυλικό ΕΛΑΝ Θερμαϊκού-Χαλκιδικής: Έμεινε στην ιστορία ο ΕΛΑΝ Θερμαϊκού-Χαλκιδικής για τις παράτολμες αποστολές του, αλλά και τη δράση που το είχε καταστήσει τον φόβο και τον τρόμο στις γερμανικές ναυτικές δυνάμεις στο Βόρειο Αιγαίο Η απελευθέρωση 62 εξόριστων κομμουνιστών από το ξερονήσι του Άη-Στράτη, στις 17 Ιουνίου 1943, η αιχμαλωσία αρκετών γερμανικών πλοίων και επίτακτων από τους κατακτητές σκαφών και οι νικηφόρες ναυμαχίες με εχθρικά πλοία την τελευταία ιδιαίτερα περίοδο της κατοχής έκαναν τους μαχητές ναυτικούς του ΕΛΑΝ να ξεχωρίσουν για τις παράτολμες ενέργειές τους Μνημείο του ΕΛΑΝ έχει ανεγερθεί στην Αντίκυρα, με δύο χάλκινους ανδριάντες Ελανιτών φερόμενοι προ ιστού μετά ιστίου Ο "Ύμνος του ΕΛΑΝ" αναφέρεται στη 3η ναυτική μοίρα, τους στίχους του οποίου συνέγραψε τον Μάιο του 1944 ο Φώτης Λαμψίδης (Φωτεινός) και συνέθεσε πολύ αργότερα ο Μίκης Θεοδωράκης και πρωτο-αποδόθηκε από τον Βασίλη Παπακωνσταντίνου το 1976 Φωτό: Ο ΕΛΑΝ κατάσχει εχθρικό πλοίο

Η επιλογή των posts/links γίνεται με ένα στατιστικό μοντέλο και μπορεί να μην απεικονίζει επακριβώς τη σειρά δημοτικότητάς τους