24 Ιουλίου 1923 Ημέρα Μνήμης και Ξεριζωμού Σαν σήμερα, πριν από 103 χρόνια, υπογράφεται η Συνθήκη της Λωζάνης. Για τον κόσμο, μια διπλωματική συμφωνία ειρήνης, συμβιβασμός λήξης του Ελληνοτουρκικού...
24 Ιουλίου 1923 Ημέρα Μνήμης και Ξεριζωμού Σαν σήμερα, πριν από 103 χρόνια, υπογράφεται η Συνθήκη της Λωζάνης.
Για τον κόσμο, μια διπλωματική συμφωνία ειρήνης, συμβιβασμός λήξης του Ελληνοτουρκικού πολέμου.
Για εμάς, τους Καππαδόκες, η σφραγίδα του οριστικού ξεριζωμού από τις πατρογονικές μας εστίες.
Η υποχρεωτική ανταλλαγή πληθυσμών ανάγκασε χιλιάδες προγόνους μας να αφήσουν πίσω τα ιερά χώματα της Καππαδοκίας, τις εκκλησίες, τους πεθαμένους μας, τα σπίτια και τα χωριά μας.
Με μοναδική αποσκευή την πίστη, τον πολιτισμό και τις αναμνήσεις τους, έφτασαν εδώ, αγωνίστηκαν, ίδρυσαν το χωριό τους και ρίζωσαν σε αυτό, στο Πλατύ ξαναγεννήθηκαν από τις στάχτες τους.
Δεν ξεχνάμε τις ρίζες μας.
Τιμούμε την ιστορία μας.
Κρατάμε την Καππαδοκία ζωντανή στις καρδιές και στη μνήμη μας. "Όταν ακούσαμε για τη σφαγή των Ελλήνων της Κϋρϋμτζέ από τους τσέτες, φοβηθήκαμε.
Άρχισαν να φεύγουν οι προύχοντες του τόπου για το Έβερεκ. Στο Έβερεκ δεν υπήρχε φόβος.
Ήταν εκεί επίσημες αρχές.
Ήταν βλέπεις, και από πριν τούρκικο έδαφος• δεν είχαν φτάσει εκεί οι Γάλλοι.
Οι φτωχοί έμειναν τελευταίοι.
Στο μεταξύ οι τσετέδες έκαψαν και τέσσερα παιδιά δικά μας που είχαν πάει να πριονίσουν ξύλα στο δάσος στην τοποθεσία Σαρίπουναρ, τρεισήμιση ώρες νότια από το χωριό μας.
Όλα αυτά μας έκαναν να φοβηθούμε.
Ύστερα απ’ αυτά, ο καθείς όπου φύγει φύγει.
Αυτά γινόταν το 1923.
Μια μέρα με κάλεσε ο Γρηγόρ Κεχάς, ο μουχτάρης του χωριού και μου λέγει: «Έλα Αναστάση, πάρε βοηθούς και άνοιξε ένα λάκκο να θάψουμε τα πράγματα της εκκλησίας γιατί θα φύγομε απ’ το χωριό…»… Πήραμε καζμάδες και φτυάρια και πήγαμε στην εκκλησία, που στεγαζόταν στο σχολείο του χωριού.
Ήταν χαράματα βαθιά.
Εκεί μπροστά στο παγκάρι σκάψαμε βαθιά και ανοίξαμε ένα λάκκο 1,5 μ. βάθος, 4-5 μ. μάκρος και 2 μ. πλάτος.
Εκεί θάψαμε την κολυμβήθρα, τους πολυελαίους της εκκλησίας, τα καντήλια, τα εικονίσματα, τα μηναία, τα οκτάηχα, τα ωρολόγια και το βιβλίο που έγραφε ο παπάς αυτούς που βάφτιζε.
Μόνο το ασημοντυμένο ευαγγέλιο πήραμε μαζί μας.
Ποιος μπορούσε να τα φέρει όλα τα πράγματα στην Ελλάδα! Αφού τα θάψαμε όλα αυτά, ρίξαμε από πάνω λίγο ξερό χώμα και ισοπεδώσαμε το χαντάκι.
Τα χώματα τα βάλαμε σε τσουβάλια και τα ρίξαμε κρυφά έξω.
Μετά ήρθε ο μουχτάρης… επιθεώρησε το μέρος και μας είπε: «Μπράβο, καλά τα κάνατε». Ξέχασα να πω ότι στο χαντάκι θάψαμε και το ευαγγέλιο που έγραφε καραμανλήδικα…" Η μαρτυρία του Αναστάσιου Προδρομίδη, πληροφορητής του Κ.Μ.Σ., περιλαμβάνεται στο Αρχείο Προφορικής Παράδοσης του Κέντρου Μικρασιατικών Σπουδών, της μεγαλύτερης και παλαιότερης συλλογής προφορικής ιστορίας στην Ελλάδα και μίας από τις σημαντικότερες της Ευρώπης. Ο Αναστάσιος Προδρομίδης γεννήθηκε στην Κίσκα, η οποία βρίσκεται 67 χλμ. νοτιοανατολικά της Καισάρειας και 36,5 χλμ. βορειοανατολικά από τα Φάρασα.
Οι κάτοικοί της το 1924 ήταν ελληνόφωνοι Έλληνες και Τούρκοι.
Είχε σχέσεις και συναλλαγές τόσο με ελληνικούς, όσο και με τουρκικούς οικισμούς.
Το κείμενο, στο οποίο έχει διατηρηθεί η πρωτότυπη γραφή, βρίσκεται στην έκδοση του Κέντρου Μικρασιατικών Σπουδών Η Έξοδος, τόμος Δ’, Μαρτυρίες από τις επαρχίες της κεντρικής και νότιας Μικρασίας. Επανέκδοση: εφ. Καθημερινή, σειρά «1922-2022 – Βιβλιοθήκη Μνήμης #ΣυνθήκηΛωζάνης #Πλατύ #Φάρασα #Κίσκα #ΚΜΣ #Μικρασία #Μνήμη
Η επιλογή των posts/links γίνεται με ένα στατιστικό μοντέλο και μπορεί να μην απεικονίζει επακριβώς τη σειρά δημοτικότητάς τους