# Όταν την αδικία την πληρώνει ο αθώος Πώς γίνεται, αλήθεια, ένας άνθρωπος να προκαλεί τη ζημιά, να δημιουργεί το πρόβλημα, να σπέρνει τη διχόνοια, να αδικεί και να πληγώνει, και στο τέλος να...
# Όταν την αδικία την πληρώνει ο αθώος Πώς γίνεται, αλήθεια, ένας άνθρωπος να προκαλεί τη ζημιά, να δημιουργεί το πρόβλημα, να σπέρνει τη διχόνοια, να αδικεί και να πληγώνει, και στο τέλος να καλείται να πληρώσει κάποιος άλλος, ο οποίος δεν έφταιξε σε τίποτε; Και ακόμη περισσότερο: πώς γίνεται εκείνοι που γνωρίζουν πολύ καλά ποιος είναι ο πραγματικός υπεύθυνος, αντί να υπερασπιστούν τον αθώο και να αποκαταστήσουν την αλήθεια, να χαμογελούν στον ένοχο, να του χτυπούν φιλικά την πλάτη και να συμπεριφέρονται σαν να μη συνέβη απολύτως τίποτε; Αυτό είναι ένα από τα πιο θλιβερά φαινόμενα της ανθρώπινης συμπεριφοράς.
Δεν είναι μόνο η αρχική αδικία που πληγώνει.
Είναι και η στάση εκείνων που γνωρίζουν, αλλά σιωπούν.
Εκείνων που βλέπουν, αλλά κάνουν πως δεν βλέπουν.
Εκείνων που καταλαβαίνουν ποιος έχει την ευθύνη, αλλά προτιμούν να τη φορτώσουν σε κάποιον πιο αδύναμο, πιο ήσυχο ή πιο ευγενικό.
Πολλές φορές ο αθώος πληρώνει, όχι επειδή οι άλλοι δεν γνωρίζουν την αλήθεια, αλλά ακριβώς επειδή γνωρίζουν ότι δεν θα φωνάξει, δεν θα απειλήσει, δεν θα εκδικηθεί και δεν θα δημιουργήσει μεγαλύτερο πρόβλημα.
Έτσι, μετατρέπεται στο εύκολο θύμα.
Ο πραγματικός υπεύθυνος μπορεί να έχει δύναμη, γνωριμίες, επιρροή ή έναν χαρακτήρα που προκαλεί φόβο.
Και τότε οι περισσότεροι επιλέγουν τον εύκολο δρόμο.
Αντί να του πουν κατάματα την αλήθεια, στρέφονται εναντίον εκείνου που θεωρούν ότι θα υποχωρήσει.
Αυτό όμως δεν είναι δικαιοσύνη.
Είναι δειλία.
Η κοινωνία μας πολλές φορές δεν τιμωρεί εκείνον που φταίει, αλλά εκείνον που δεν έχει τη δύναμη να προστατεύσει τον εαυτό του.
Δεν αποκαλύπτει το ψέμα, αλλά το σκεπάζει.
Δεν υπερασπίζεται τον πληγωμένο, αλλά τον συμβουλεύει να σωπάσει, για να μη διαταραχθούν οι ισορροπίες.
Και ποιες είναι αυτές οι ισορροπίες; Είναι οι ισορροπίες της υποκρισίας, του φόβου, του συμφέροντος και της σκοπιμότητας.
Λένε στον αδικημένο: «Μην το συνεχίζεις». «Κάνε υπομονή». «Μη χαλάσεις τις σχέσεις». «Άφησέ το να περάσει». Κανείς όμως δεν λέει στον υπεύθυνο: «Ζήτησε συγγνώμη». «Ανάλαβε την ευθύνη σου». «Αποκατάστησε τη ζημιά». «Σταμάτησε να αδικείς». Έτσι ο αθώος καλείται όχι μόνο να υποστεί τη ζημιά, αλλά και να σωπάσει, για να μη δυσκολέψει εκείνον που την προκάλεσε.
Καλείται να κουβαλήσει ένα βάρος που δεν του ανήκει, για να διατηρήσουν οι υπόλοιποι την ησυχία τους.
Όμως η ησυχία που στηρίζεται στην αδικία δεν είναι ειρήνη.
Είναι συγκάλυψη.
Και η σιωπή μπροστά στο άδικο δεν είναι πάντοτε αρετή.
Υπάρχει σιωπή που προέρχεται από ταπείνωση, αλλά υπάρχει και σιωπή που επιτρέπει στο κακό να συνεχίζεται.
Υπάρχει υπομονή που σώζει, αλλά υπάρχει και υπομονή που γίνεται άλλοθι για τον άδικο.
Είναι πολύ οδυνηρό να βλέπει κανείς εκείνον που γνωρίζει την πραγματικότητα να χτυπά φιλικά την πλάτη στον υπεύθυνο.
Γιατί εκείνο το χτύπημα στην πλάτη δεν είναι απλώς μια κοινωνική χειρονομία.
Γίνεται μήνυμα ότι όλα επιτρέπονται, ότι η αδικία ξεχάστηκε και ότι ο ένοχος μπορεί να συνεχίσει χωρίς συνέπειες.
Είναι σαν να του λένε: «Μην ανησυχείς.
Εμείς είμαστε μαζί σου». Και την ίδια στιγμή ο αθώος μένει μόνος του, πληγωμένος, κατηγορημένος και απογοητευμένος από τους ανθρώπους.
Εκείνος που καλύπτει συνειδητά μια αδικία δεν είναι ουδέτερος.
Γίνεται μέρος της.
Όποιος γνωρίζει τον ένοχο και στρέφεται εναντίον του αθώου, δεν είναι απλός θεατής.
Γίνεται συνεργός στη συκοφαντία και στη συγκάλυψη.
Δεν ευθύνεται μόνο εκείνος που είπε το ψέμα.
Ευθύνεται και εκείνος που το επανέλαβε.
Δεν ευθύνεται μόνο εκείνος που αδίκησε.
Ευθύνεται και εκείνος που γνώριζε και δεν μίλησε.
Δεν ευθύνεται μόνο εκείνος που προκάλεσε τη ζημιά.
Ευθύνεται και εκείνος που φόρτωσε την ευθύνη σε άλλον.
Το πιο ανησυχητικό είναι ότι πολλές φορές ο πραγματικός υπεύθυνος παρουσιάζεται και ως θύμα.
Αλλάζει τους ρόλους, παραποιεί τα γεγονότα, δημιουργεί εντυπώσεις και προσπαθεί να πείσει ότι εκείνος που αδικήθηκε είναι τελικά ο υπαίτιος.
Και επειδή το ψέμα πολλές φορές φωνάζει περισσότερο από την αλήθεια, βρίσκει ανθρώπους πρόθυμους να το πιστέψουν.
Η αλήθεια, όμως, δεν παύει να είναι αλήθεια επειδή κάποιοι την αγνοούν.
Και το ψέμα δεν γίνεται αλήθεια επειδή το επαναλαμβάνουν πολλοί.
Μπορεί ο αθώος να κατηγορηθεί προσωρινά.
Μπορεί να μείνει μόνος.
Μπορεί να χάσει φίλους, συνεργάτες και ανθρώπους που νόμιζε ότι τον αγαπούσαν.
Όμως η συνείδησή του παραμένει καθαρή.
Και αυτή είναι μια ειρήνη που κανένα ανθρώπινο δικαστήριο και καμία συκοφαντία δεν μπορούν να του αφαιρέσουν.
Ο άδικος μπορεί για λίγο να χαμογελά.
Μπορεί να αισθανθεί ότι νίκησε.
Μπορεί να απολαμβάνει την υποστήριξη εκείνων που τον καλύπτουν.
Όμως κανείς δεν μπορεί για πάντα να ξεφύγει από την αλήθεια, από τη συνείδησή του και από τον Θεό.
Γιατί υπάρχει και μια δικαιοσύνη που δεν εξαγοράζεται, δεν εκφοβίζεται και δεν επηρεάζεται από γνωριμίες, φιλίες ή συμφέροντα. Ο Θεός γνωρίζει ποιος έφταιξε, ποιος αδικήθηκε, ποιος είπε ψέματα, ποιος σιώπησε από φόβο και ποιος συγκάλυψε από συμφέρον.
Γνωρίζει ακόμη και όσα δεν μπορούν να αποδειχθούν ενώπιον των ανθρώπων.
Αυτό, όμως, δεν σημαίνει ότι ο αδικημένος πρέπει να μένει παθητικός.
Η χριστιανική αγάπη δεν απαιτεί από τον άνθρωπο να παραδίδεται στην αδικία.
Η συγχώρηση δεν σημαίνει ότι ονομάζουμε το ψέμα αλήθεια.
Η ταπείνωση δεν σημαίνει ότι δεχόμαστε να μας ποδοπατούν.
Η υπομονή δεν σημαίνει ότι γινόμαστε συνένοχοι στη δική μας καταστροφή.
Ο άνθρωπος έχει δικαίωμα να υπερασπιστεί την αλήθεια, να ζητήσει εξηγήσεις, να απαιτήσει αποκατάσταση και να θέσει όρια.
Όχι με μίσος, όχι με εκδίκηση και όχι με την ίδια κακία, αλλά με σταθερότητα και αξιοπρέπεια.
Διότι άλλο πράγμα είναι να συγχωρείς τον άνθρωπο και άλλο να αποδέχεσαι την αδικία του.
Άλλο να μην εκδικείσαι και άλλο να επιτρέπεις να συνεχίζεται το κακό.
Άλλο να αγαπάς και άλλο να αφήνεις τον άλλον να καταστρέφει τη ζωή σου.
Η αληθινή συγχώρηση δεν καταργεί την ευθύνη.
Προσφέρει τη δυνατότητα μετανοίας, αλλά απαιτεί ειλικρίνεια.
Για να υπάρξει αληθινή συμφιλίωση, πρέπει να προηγηθεί η παραδοχή του λάθους.
Δεν μπορεί να ζητείται από τον αθώο να ξεχάσει, όταν ο ένοχος δεν αναγνωρίζει τίποτε.
Δεν μπορεί να γίνεται λόγος για ειρήνη, όταν η αδικία συνεχίζεται.
Δεν μπορεί να απαιτείται συγχώρηση, ως μέσο για να αποφύγει ο υπεύθυνος τις συνέπειες των πράξεών του.
Η συγχώρηση δεν είναι άδεια για επανάληψη του κακού.
Όποιος αδικήθηκε δεν πρέπει να επιτρέψει στην πίκρα να δηλητηριάσει την ψυχή του.
Δεν πρέπει να γίνει όμοιος με εκείνους που τον πλήγωσαν.
Αλλά ούτε και να αφήσει το ψέμα να παρουσιαστεί ως αλήθεια.
Να μιλήσει όταν χρειάζεται.
Να σιωπήσει όταν η συζήτηση γίνεται άγονη.
Να θέσει αποστάσεις όταν οι σχέσεις γίνονται τοξικές.
Να προσευχηθεί, να επιμείνει στην αλήθεια και να μη χάσει την αξιοπρέπειά του.
Ο αθώος μπορεί να πληρώσει προσωρινά τη ζημιά κάποιου άλλου.
Δεν πρέπει όμως να πληρώσει και με την ψυχή του, χάνοντας την πίστη, την καλοσύνη και την εσωτερική του ειρήνη.
Κάθε αδικία αφήνει πίσω της πληγές.
Όμως οι πληγές μπορούν να γίνουν δύναμη, όταν ο άνθρωπος δεν επιτρέψει στην αδικία να καθορίσει το μέλλον του.
Η μεγαλύτερη ήττα του αθώου δεν είναι ότι αδικήθηκε.
Είναι να αφήσει την αδικία να τον μεταμορφώσει σε έναν πικρό, σκληρό και εκδικητικό άνθρωπο.
Και η μεγαλύτερη νίκη του δεν είναι να δει τον άλλον να τιμωρείται.
Είναι να διατηρήσει την καθαρότητα της καρδιάς του, χωρίς να εγκαταλείψει την αλήθεια.
Ας θυμόμαστε, λοιπόν, ότι η φιλική στάση απέναντι στον άδικο, όταν συνοδεύεται από εγκατάλειψη του αθώου, δεν είναι αγάπη.
Είναι υποκρισία.
Η αγάπη δεν χαϊδεύει το ψέμα.
Το αποκαλύπτει, για να θεραπεύσει τον άνθρωπο.
Η αλήθεια μπορεί να καθυστερεί, αλλά δεν χάνεται.
Μπορεί να πολεμηθεί, αλλά δεν νικιέται.
Μπορεί να σκεπαστεί προσωρινά, αλλά πάντοτε βρίσκει μια χαραμάδα για να έρθει στο φως.
Και όταν έρθει εκείνη η ώρα, όλοι θα θυμηθούν ποιος προκάλεσε τη ζημιά, ποιος την πλήρωσε άδικα και ποιοι χτυπούσαν φιλικά την πλάτη στον πραγματικό υπεύθυνο.
Γι’ αυτό ας προσέχουμε.
Δεν αρκεί να λέμε ότι δεν αδικήσαμε κανέναν.
Πρέπει να αναρωτηθούμε μήπως καλύψαμε εκείνον που αδίκησε, μήπως σιωπήσαμε όταν έπρεπε να μιλήσουμε και μήπως αφήσαμε έναν αθώο να σηκώσει ένα βάρος που δεν του ανήκε.
Διότι ενώπιον του Θεού δεν θα λογοδοτήσουμε μόνο για το κακό που κάναμε, αλλά και για το καλό που μπορούσαμε να κάνουμε και δεν το κάναμε. **π. Δημήτριος Αργύρης Πρωτοπρεσβύτερος**
Η επιλογή των posts/links γίνεται με ένα στατιστικό μοντέλο και μπορεί να μην απεικονίζει επακριβώς τη σειρά δημοτικότητάς τους