Original Post

Πλήρες Κείμενο:

Του Παύλου Μούλιου,Ιστορικού, Διδάκτορα του Παντείου Πανεπιστημίου και Ερευνητή-Συνεργάτη των Αρχείων Σύγχρονης Κοινωνικής Ιστορίας (ΑΣΚΙ). Η συζήτηση για τα ιδιωτικά —ή, ακριβέστερα, μη κρατικά— πανεπιστήμια στην Ελλάδα συχνά εγκλωβίζεται στο δίλλημα «υπέρ ή κατά». Όμως η πραγματικότητα είναι πιο σύνθετη.

Το κρίσιμο ερώτημα δεν είναι μόνο αν πρέπει να υπάρχουν, αλλά αν και πώς μπορούν να καταργηθούν.

Η εμπειρία έχει δείξει πως η αντιμετώπιση τόσο σημαντικών θεμάτων με έναν καθαρά νομικίστικο τρόπο (βλέπε τηλεοπτικές άδειες), όχι μόνο υστερεί στην κατανόηση λειτουργίας των θεσμών και του ίδιου του κράτους στην αστική δημοκρατία, οδηγεί και σε φιάσκο.

Το διακύβευμα λοιπόν είναι πολυεπίπεδο.

Από τη μία πλευρά βρίσκεται η προστασία του άρθρου 16 του Συντάγματος, ενός θεσμικού πυλώνα που κατοχυρώνει τη δημόσια και δωρεάν ανώτατη εκπαίδευση και ο οποίος αποτελεί προϊόν κοινωνικών και πολιτικών αγώνων, συνδεδεμένων με τη μεταπολιτευτική δημοκρατία και την ιδέα της παιδείας ως δημόσιου αγαθού ( οι πολιτικές δυνάμεις που με ταχυδακτυλουργικά παράκαμψαν τίθενται ξεκάθαρα απέναντι και στην δημόσια παιδεία και στον χαρακτηρισμό της ως κοινωνικό αγαθό). Από την άλλη πλευρά, βρίσκεται η ανάγκη ενίσχυσης αυτού ακριβώς του δημόσιου αγαθού, σε μια εποχή όπου η γνώση μετατρέπεται όλο και περισσότερο σε εμπόρευμα.

Ταυτόχρονα, δεν μπορεί να αγνοηθεί μια τρίτη, εξίσου κρίσιμη διάσταση: η προστασία όσων εξαπατήθηκαν από αυτόν τον υβριδικό θεσμό των ιδιωτικών πανεπιστημίων.

Χιλιάδες οικογένειες , μεσοαστικές εναπόθεσαν το μέλλον των παιδιών τους σε εκπαιδευτικές δομές που λειτουργούν με όρους αγοράς —σε εγκαταστάσεις που θυμίζουν περισσότερο ξενοδοχειακές υποδομές, με διδασκαλία βασισμένη σε παρουσιάσεις και εντυπωσιακό εξοπλισμό, παρά σε μια συνεκτική ακαδημαϊκή κουλτούρα.

Είτε το δει κανείς ως επιλογή είτε ως εξαπάτηση, πρόκειται για μια κοινωνική πραγματικότητα που δεν μπορεί να διαγραφεί μονομερώς.

Εδώ αναδεικνύεται και ένα βαθύτερο πολιτικό πρόβλημα.

Η κυρίαρχη κυβερνητική λογική των τελευταίων ετών —αυτό που πλέον αποκαλείται «μητσοτακισμός»— δεν αποτελεί μια παρένθεση, αλλά μια σταθερή πολιτική και πολιτισμική κατεύθυνση διακυβέρνησης.

Χαρακτηρίζεται από τη μετατόπιση προς την αγορά, την αποδυνάμωση του δημόσιου χώρου , τους πειραματισμούς στην δημόσια σφαίρα, την πολωτική ρητορική, την απαξίωση του πολιτικού αντιπάλου και τη δημιουργία τετελεσμένων.

Η απάντηση σε αυτό δεν μπορεί να είναι μια αποσπασματική αντίδραση.

Αντίθετα, απαιτείται συνεχής ανταγωνισμός σε επίπεδο θεσμών, ιδεών και πολιτικών, που δεν εγκλωβίζουν την κοινωνία σε διλήμματα, αλλά τη φέρνουν μπροστά σε υπεύθυνες επιλογές.

Βρισκόμαστε σε μια ιστορική καμπή.

Τα πολιτικά υποκείμενα που επηρεάζονται άμεσα από αυτές τις εξελίξεις —οι νεότερες γενιές— συχνά δεν διαθέτουν τη «μεταμνήμη» των αγώνων που συγκρότησαν τη δημόσια και δωρεάν παιδεία στην Ελλάδα.

Οι γενιές της μεταπολεμικής Ελλάδας και της μεταπολίτευσης μας έδωσαν ό,τι είχαν σε ιστορική και πολιτική κληρονομιά.

Η συμβολική και ουσιαστική σημασία της δεν είναι αυτονόητη για τα σημερινά παιδιά ακόμα και για τους γονείς τους, όσο και αν οι ιστορικοί προσπαθούμε να τους μεταλαμπαδεύσουμε την ουσία και το πολιτικό τους βάθος.

Και όμως, το μέλλον της δημοκρατικής τους συμμετοχής θα εξαρτηθεί σε μεγάλο βαθμό από την πρόσβασή τους σε δημόσια αγαθά όπως η παιδεία, η εργασία και η υγεία, αλλά και από την ικανότητά τους να κατανοούν και να φιλτράρουν την πληροφορία —ιδίως σε μια εποχή όπου η γνώση διαμεσολαβείται όλο και περισσότερο από τεχνολογίες όπως η τεχνητή νοημοσύνη.

Το πρόβλημα, συνεπώς δεν λύνεται «με έναν νόμο», όπως επιχειρήθηκε σε άλλες περιπτώσεις ρυθμιστικών παρεμβάσεων, βλέπε τηλεοπτικές άδειες που ακόμα γελάει το σύμπαν.

Αντ’ αυτού, απαιτείται μια στρατηγική που θα συνδυάζει θεσμική συνέπεια και πολιτικό βάθος.

Η υπεράσπιση του άρθρου 16 και της δημόσιας παιδείας δεν μπορεί να είναι μόνο αμυντική· πρέπει να γίνει δημιουργική.

Όπως θα έλεγε ο Μπουρντιέ, τα πεδία εξουσίας δεν αλλάζουν μόνο με νομικές ρυθμίσεις, αλλά με τη μεταβολή των συσχετισμών μέσα σε αυτά καθώς και από μια ζωντανή δημόσια σφαίρα και όχι από μονομερείς αποφάσεις.

Η κατάργηση των ιδιωτικών πανεπιστημίων, λοιπόν, δεν είναι ζήτημα πολιτικής βούλησης μόνο.

Είναι ζήτημα πολιτικής επάρκειας.

Και αυτή μετριέται όχι στο πόσο εύκολα ακυρώνεις έναν νόμο, αλλά στο αν μπορείς να διαμορφώσεις μια νέα κοινωνική και θεσμική πραγματικότητα που να καθιστά αυτόν τον νόμο περιττό. Σ αυτήν την γραμμή «διαβάζω» και την σημερινή παρουσίαση της Ι. Λαλιώτου. #τσιπρας #ελας

Η επιλογή των posts/links γίνεται με ένα στατιστικό μοντέλο και μπορεί να μην απεικονίζει επακριβώς τη σειρά δημοτικότητάς τους