«Γιατί φοβούνται το Βυζάντιο;»⚔️🦅❓ Παρόλο που σχεδόν όλοι γνωρίζουμε ότι το Χόλιγουντ λειτουργεί διαχρονικά ως μηχανισμός προπαγάνδας για να εξυπηρετήσει σε κάθε εποχή το αφήγημα που θέλει να...
«Γιατί φοβούνται το Βυζάντιο;»⚔️🦅❓ Παρόλο που σχεδόν όλοι γνωρίζουμε ότι το Χόλιγουντ λειτουργεί διαχρονικά ως μηχανισμός προπαγάνδας για να εξυπηρετήσει σε κάθε εποχή το αφήγημα που θέλει να προβάλλει προς όφελος αυτών που το πατρονάρουν δεν μπορούμε να παραβλέψουμε κάτι σημαντικό.
Βλέπουμε υπερπαραγωγές για τον Μέγα Αλέξανδρο,για τον Λεωνίδα,για τον Οδυσσέα, τον Αχιλλέα και την Τροία κ.ο.κ. Η αρχαία Ελλάδα εξακολουθεί να εμπνέει τον παγκόσμιο κινηματογράφο και δικαίως, αφού αποτελεί ένα από τα θεμέλια του παγκόσμιου πολιτισμού.
Κι όμως... Υπάρχει ένα τεράστιο κομμάτι της ελληνικής ιστορίας που μοιάζει να έχει σχεδόν εξαφανιστεί από τη μεγάλη οθόνη. Το Βυζάντιο.
Ή, για να είμαστε ιστορικά ακριβείς, η Ρωμανία, η Βασιλεία των Ρωμαίων, όπως ονόμαζαν οι ίδιοι οι κάτοικοί της την αυτοκρατορία τους.
Ο όρος «Βυζάντιο» είναι μεταγενέστερη ιστοριογραφική ονομασία.
Πρόκειται για την υπερχιλιόχρονη ελληνόψυχη Ρωμαϊκή Αυτοκρατορία με πρωτεύουσα την Κωνσταντινούπολη ή ακόμη πιο σωστά κατά τον αείμνηστο Γερμανό Βυζαντινολόγο Χάιζενμπεργκ την «εκχριστιανισμένη Ρωμαϊκή Αυτοκρατορία του Ελληνικού Έθνους», ένα κράτος που διήρκεσε περισσότερο από έντεκα αιώνες, επέζησε εκεί όπου άλλες αυτοκρατορίες κατέρρευσαν και διαμόρφωσε σε μεγάλο βαθμό την ιστορία της Ευρώπης και εν γένει του Δυτικού κόσμου αλλά και της Ανατολής.
Και κάπου εδώ προσωπικά μιλώντας,μου γεννιέται ένα εύλογο ερώτημα.
Γιατί δεν βλέπουμε σχεδόν ποτέ κινηματογραφικές υπερπαραγωγές γι' αυτή την εποχή;Πού είναι ο Ιουστινιανός; Πού είναι ο Βελισάριος; Πού είναι ο Ηράκλειος; Πού είναι ο Νικηφόρος Φωκάς, ο Ιωάννης Τσιμισκής και ο Βασίλειος Β΄ ο Βουλγαροκτόνος; Πού είναι η Άννα Κομνηνή, η Θεοδώρα, η Αγία Σοφία, το υγρό πυρ, οι πολιορκίες της Κωνσταντινούπολης, οι διπλωματικοί θρίαμβοι, οι στρατιωτικές ιδιοφυΐες και οι συγκλονιστικές ιστορίες ενός κράτους που κράτησε ζωντανή την ελληνική παιδεία για περισσότερους από δέκα αιώνες;Οι καημένοι οι Τούρκοι ένα Μωάμεθ τον "Πορθητή" έχουν και του έχουν κάνει ταινίες, σειρές, ντοκιμαντέρ που για να λέμε την αλήθεια εάν δεν τρωγόμασταν μεταξύ μας ακόμη θα προσπαθούσε να εκπορθήσει την Βασιλεύουσα.
Προφανώς λοιπόν δεν λείπει το υλικό.
Δεν λείπουν οι ήρωες.
Δεν λείπουν οι μεγάλες αφηγήσεις.
Αυτό που λείπει είναι η προβολή τους.
Είναι εύλογο να αναρωτηθεί κανείς αν μια αντικειμενική κινηματογραφική αποτύπωση της Ρωμανίας θα έπρεπε να παρουσιάσει και γεγονότα που δεν κολακεύουν τη μεσαιωνική Δύση.
Θα έπρεπε να δείξει τη Δ΄ Σταυροφορία του 1204, όταν η Κωνσταντινούπολη υπέστη μία από τις μεγαλύτερες λεηλασίες της μεσαιωνικής ιστορίας.
Να δείξει ναούς, μοναστήρια, βιβλιοθήκες και έργα τέχνης να καταστρέφονται ή να μεταφέρονται στη Δύση.
Να δείξει ότι η λεηλασία εκείνη δεν ήταν μόνο στρατιωτική, αλλά και πολιτιστική.Θα έπρεπε επίσης να αναδείξει ότι η Ρωμανία υπήρξε επί αιώνες το σημαντικότερο κέντρο ελληνικής παιδείας και ότι μέσα από τα μοναστήρια, τις βιβλιοθήκες και τους λογίους της διασώθηκε μεγάλο μέρος της αρχαίας ελληνικής γραμματείας.
Μετά την Άλωση του 1453, πολλοί Βυζαντινοί λόγιοι κατέφυγαν στην Ιταλία μεταφέροντας πολύτιμα ελληνικά χειρόγραφα και συμβάλλοντας ουσιαστικά στην πνευματική άνθηση της Αναγέννησης.
Θα μπορούσε ακόμη να παρουσιάσει τη βυζαντινή επιρροή στη Δύση όπου μέχρι τον 10ο αιώνα τα γερμανικά Βασιλεία δεν ήξεραν τι θα πει πηρούνι και στοιχειώδεις τρόπους υγιεινής μέχρι να πάει εκεί η πριγκίπισσα Θεοφανώ και να τους κάνει ανθρώπους.Ακόμή θα μπορούσε να κάνει μια σπουδαία υπερπαραγωγή για τις επικές μάχες και την ηρωική αντίσταση της δυναστείας των Ισαύρων εναντίον των Αράβων το 717-18 μ.Χ(το πολύδιαφημισμενο Πουατιέ μπροστά σε αυτές τις μάχες έμοιαζε παιδικό πάρτυ)που η σημασία τους για τον δυτικό πολιτισμό είναι ανάλογη της Ναυμαχίας της Σαλαμίνας και της μάχης του Μαραθώνα.
Αυτά είναι ιστορικά ζητήματα που αξίζουν να παρουσιάζονται.
Δεν μειώνουν κανέναν πολιτισμό.
Αντιθέτως, βοηθούν να κατανοήσουμε καλύτερα πώς διαμορφώθηκε η ευρωπαϊκή ιστορία.
Αλλά ας υποθέσουμε ότι οι ξένοι έχουν τις δικές τους "προτεραιότητες", ενοχικά σύνδρομα, απωθημένα και ότι άλλο θέλουν δικαίωμα τους είναι στο κάτω κάτω.
Εμείς τι κάνουμε; Από το 1977, όταν προβλήθηκε η σειρά «Πορφύρα και Αίμα» στην ΥΕΝΕΔ, η Ελλάδα δεν έχει δημιουργήσει κάποια μεγάλη κινηματογραφική ή τηλεοπτική παραγωγή αντάξια της ιστορίας της Ρωμανίας.
Έντεκα αιώνες ιστορίας.
Δεκάδες αυτοκράτορες.
Μεγάλες μορφές της στρατηγικής. Αγίους. Λογίους. Καλλιτέχνες. Αρχιτέκτονες. Θεολόγους.
Αμέτρητες νίκες και τραγωδίες.
Και όμως, συμπεριφερόμαστε σαν να πρόκειται για μια υποσημείωση της ιστορίας μας.
Το μεγαλύτερο πρόβλημα, λοιπόν, ίσως να μην είναι τι κάνουν οι άλλοι.
Το μεγαλύτερο πρόβλημα είναι τι δεν κάνουμε εμείς.Ένας λαός που δεν αφηγείται ο ίδιος την ιστορία του, αφήνει άλλους να την αφηγηθούν για λογαριασμό του ή να την αφήσουν στη λήθη.
Η ιστορία δεν είναι απλώς παρελθόν.
Είναι αυτογνωσία.
Είναι παιδεία.
Είναι συνέχεια.
Είναι ταυτότητα.
Κανένα έθνος δεν μπορεί να σταθεί πραγματικά όρθιο όταν ξεχνά περισσότερα από χίλια χρόνια της ίδιας του της ιστορίας.Γι' αυτό το πραγματικό ερώτημα δεν είναι αν το Χόλυγουντ θα γυρίσει ποτέ μια μεγάλη ταινία για τη Ρωμανία.
Το πραγματικό ερώτημα είναι αν θα βρεθούμε εμείς να τη διηγηθούμε όπως της αξίζει. ✍ Στυλ.
Καβάζης 📸 Ο αείμνηστος Νίκος Βαστάρδης ως Ρωμανός Δ΄ Διογένης στη θρυλική σειρά «Πορφύρα και Αίμα» της ΥΕΝΕΔ (1977). Μια από τις ελάχιστες ελληνικές παραγωγές που τόλμησαν να ανοίξουν το παράθυρο στην ιστορία της Ρωμανίας.
Σχεδόν μισός αιώνας πέρασε από τότε και ακόμη αναμένουμε μια νέα μεγάλη παραγωγή αντάξια μιας αυτοκρατορίας έντεκα αιώνων. Η ιστορία της Ρωμανίας δεν ζητά εξιδανίκευση. Ζητά μνήμη. Ζητά να ειπωθεί.
Η επιλογή των posts/links γίνεται με ένα στατιστικό μοντέλο και μπορεί να μην απεικονίζει επακριβώς τη σειρά δημοτικότητάς τους