Original Post

Πλήρες Κείμενο:

Ο Αλέξης Σταμάτης από σήμερα κατοικεί στις λέξεις που επέλεξε, στις σιωπές που τόλμησε, στους χαρακτήρες που δημιούργησε, στα ερωτήματα που άφησε ανοιχτά.

Σήμερα αποχαιρετούμε έναν συγγραφέα πολυσχιδή και ανήσυχο, έναν δημιουργό που αρνήθηκε να περιοριστεί στα σύνορα ενός μόνο λογοτεχνικού είδους.

Υπηρέτησε την πεζογραφία, την ποίηση, το θέατρο και το κινηματογραφικό σενάριο.

Κινήθηκε ανάμεσα στις τέχνες με την περιέργεια του ανθρώπου που γνωρίζει πως καμμία μορφή δεν αρκεί από μόνη της για να χωρέσει ολόκληρη την ανθρώπινη εμπειρία.

Σπούδασε αρχιτεκτονική και κινηματογράφο· και κάτι από τις δύο αυτές τέχνες παρέμεινε πάντοτε στη γραφή του.

Έχτιζε τα βιβλία του με την ακρίβεια του αρχιτέκτονα, αλλά τα φώτιζε με το βλέμμα του κινηματογραφιστή.

Δημιουργούσε δωμάτια μνήμης, διαδρόμους, πόλεις πραγματικές και φανταστικές, μέσα στις οποίες οι ήρωές του περιπλανιούνταν αναζητώντας τον εαυτό τους· ή προσπαθώντας να ξεφύγουν από αυτόν.

Από τον Έβδομο ελέφαντα μέχρι την Οδό Θησέως, από τη Μητέρα στάχτη και την Αμερικάνικη φούγκα έως τη Βίλα Κομπρέ, τους Χαμαιλέοντες, τα Μελίσσια, το Βιβλίο της βροχής και το βαθιά προσωπικό Υπήρξα τόσοι άλλοι, ο Αλέξης Σταμάτης επέστρεφε διαρκώς στα μεγάλα και ανεξάντλητα θέματα: στην ταυτότητα, στη μνήμη και στην απώλεια, στον έρωτα, στην οικογένεια, στην ξενότητα, στην αμφίβολη γραμμή που χωρίζει την πραγματικότητα από τη μυθοπλασία.

Και ασφαλώς, υπάρχει το Μπάρ Φλωμπέρ.

Ένα βιβλίο, που ταξίδεψε πέρα από τα ελληνικά σύνορα και γνώρισε αναγνώστες σε πολλές χώρες.

Ένα μυθιστόρημα στο οποίο η λογοτεχνία γίνεται μυστήριο, καθρέφτης και μοίρα.

Εκεί, η ζωή και η μυθοπλασία πλησιάζουν τόσο πολύ η μία την άλλη, ώστε κανείς δεν μπορεί πιά να γνωρίζει με βεβαιότητα ποιά αντιγράφει ποιά.

Αυτό υπήρξε και ένα από τα χαρίσματα του Αλέξη Σταμάτη: η ικανότητά του να μας κάνει να αμφιβάλλουμε δημιουργικά για όσα θεωρούμε δεδομένα.

Να μας θυμίζει ότι κάθε άνθρωπος κρύβει μέσα του περισσότερες από μία ζωές, περισσότερες από μία εκδοχές του εαυτού του.

Ότι η ταυτότητα δεν είναι κάτι στατικό, αλλά μία αδιάκοπη αφήγηση· ένα χειρόγραφο που διορθώνεται, συμπληρώνεται, κάποτε σκίζεται και ξαναγράφεται. Στο Μπάρ Φλωμπέρ, όπως και σε ολόκληρο το έργο του, ο αναγνώστης συναντά έναν πεζογράφο που δεν εγκατέλειψε ποτέ τον ποιητή μέσα του.

Πίσω από την αφηγηματική δεξιοτεχνία, πίσω από τις ανατροπές και τις συμπτώσεις, υπήρχε πάντοτε η ποιητική ευαισθησία: η προσοχή στο εύθραυστο, στο ανείπωτο, σε εκείνο που υπάρχει για μιά στιγμή και αμέσως χάνεται. Ο Αλέξης Σταμάτης έγραψε πολλά βιβλία, όμως δεν επαναπαύθηκε ποτέ στην ασφάλεια όσων είχε ήδη κατακτήσει.

Πειραματίστηκε, άλλαξε μορφές, αναμετρήθηκε με διαφορετικά είδη και επέστρεψε, ύστερα από χρόνια, στην ποίηση.

Παρέμεινε μέχρι το τέλος δημιουργικά ανήσυχος· παρών στη λογοτεχνία, στο θέατρο και στον δημόσιο διάλογο.

Σήμερα αποχαιρετούμε έναν παραγωγικό και διεθνώς αναγνωρισμένο συγγραφέα.

Αποχαιρετούμε όμως κι έναν άνθρωπο που αφιέρωσε τη ζωή του στην προσπάθεια να κατανοήσει, μέσα από τις λέξεις, το ακατανόητο της ανθρώπινης ύπαρξης.

Θα βρίσκεται στα ράφια των βιβλιοθηκών, στα υπογραμμισμένα αποσπάσματα, στις σελίδες που θα ανοίγουν για πρώτη φορά νέοι αναγνώστες.

Θα βρίσκεται σε εκείνο το παράξενο, φωτισμένο μπάρ της λογοτεχνίας, όπου οι λογοτεχνικοί ήρωες συναντούν τους πραγματικούς ανθρώπους και όπου οι νεκροί συγγραφείς εξακολουθούν να συνομιλούν με τους ζωντανούς.

Καλό ταξίδι, Αλέξη Σταμάτη.

Οι λέξεις σου θα επιστρέφουν πάντοτε στη μνήμη, στη φαντασία και στη βαθύτερη μοναξιά των αναγνωστών σου... 😢

Η επιλογή των posts/links γίνεται με ένα στατιστικό μοντέλο και μπορεί να μην απεικονίζει επακριβώς τη σειρά δημοτικότητάς τους