Original Post

Πλήρες Κείμενο:

Πριν ένα μήνα περίπου, διάβαζα ότι έφυγε από την ζωή η τελευταία μόνιμη κάτοικος του Ανάβατου, της Μεσαιωνικής Καστροπολιτείας της Χίου, η κ. Σμαράγδα.

Με συγκίνησε το ότι επέλεξε να παραμείνει στο χωριό της ως το τέλος, αν και αυτό θεωρείται και επισήμως ως χωριό φάντασμα, εγκαταλελειμμένο από κατοίκους και πολιτεία(δεν είναι το μόνο άλλωστε). Ο Ανάβατος θεωρείται ο Μυστράς του Αιγαίου.

Κτίστηκε σε υψόμετρο 450 μ., στην κορυφή ενός απόκρημνου βράχου, μακρυά από το πέλαγος, προκειμένου να αποφύγει τις επιδρομές των πειρατών.

Πλούσια η ιστορία του και σπουδαίος ο ρόλος που διαδραμάτισε και επί τουρκοκρατίας.

Εδώ πάνω σε αυτό τον δύσβατο βράχο, στήθηκε ένας χιώτικος χορός του Ζαλόγγου, όπου οι γυναίκες του Ανάβατου επέλεξαν τον ηρωικό θάνατο για να μην πέσουν στα χέρια των κατακτητών. Ο Ανάβατος, στα ...νιάτα του, είχε πολλούς κατοίκους και αρχιτεκτονική, εμφανή ακόμη, που θα δίδασκε φοιτητές και διδάσκοντες.

Στριφογυριστά καλντερίμια, υπόγεια και ανώγεια, πέτρινοι κήποι που προφύλασσαν από τους αέρηδες, κανάλια νερού και δεξαμενές... Διαβαίνοντας την μοναδική είσοδο του κάστρου, σαν φυσική προέκταση του βράχου δεσπόζει το τρίπατο πέτρινο σπίτι, όρθιο ακόμη, όπου υπήρχε Διδακτήριο, μεγάλη Δεξαμενή όπου συγκέντρωναν το βρόχινο νερό, για αυτάρκεια σε περίπτωση αποκλεισμού, τεράστιες μυλόπετρες για να συνθλίβουν τις ελιές, φυσικά και εκκλησία.

Όσοι επισκέπτονται τον Ανάβατο, σταματούν στην εκκλησία της Παναγίας με την τοιχογραφία του Παντοκράτορα στο βάθος του ιερού, η οποία σώζεται από το 17ο αιώνα.

Λένε ότι στο δάπεδο παραμένουν εμφανή τα ίχνη αίματος από την σφαγή της Χίου(1822). Το μακελειό των Οθωμανών που ενέπνευσε τον Ευγένιο Ντελακρουά για το διάσημο έργο του και το οποίο φιλοξενείται στο Λούβρο, άφησε όμως και αφήνει ασυγκίνητους εμάς τους Έλληνες και χωριά σαν τον Ανάβατο τα αφήνουμε να τα ρημάζει ο χρόνος.

Δεν είχα κατά νου να γράψω για τον Ανάβατο.

Αλλά περιέχεται στους υποψήφιους προς αναζωογόνηση οικισμούς, όπως και χιλιάδεςς άλλοι.

Τον ανέσυρα λοιπόν από την μνήμη μου, λόγω του σημαντικού νομοσχεδίου του Υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας, με το οποίο στο Α’ Μέρος εντάσσονται οι συγχωνεύσεις των ΔΕΥΑ, ενώ στο Β’ Μέρος θεσμοθετεί πολεοδομικά κίνητρα και διευκολύνσεις για «την αναζωογόνηση μικρών, εγκαταλειμμένων ή φθινόντων οικισμών». Η απορρόφηση των τοπικών ΔΕΥΑ από την ΕΥΔΑΠ και την ΕΥΑΘ ντύνεται με τον μανδύα αντιμετώπισης της λειψυδρίας, ενώ η αναζωογόνηση μικρών οικισμών επικαλείται την ερήμωση της υπαίθρου.

Δύο εξαιρετικά σημαντικά ζητήματα, τα οποία τέθηκαν σε Δημόσια Διαβούλευση μόλις λίγων ημερών(10/7 - 20/7), εν μέσω καύσωνα, με δυο σαββατοκύριακα να μειώνουν ακόμη περισσότερο τις διαθέσιμες μέρες τοποθέτησης και παρέμβασης.

Γιατί τόση βιασύνη να κλείσει γρήγορα η διαβούλευση και γιατί τόσο πιεστικά ζητήματα να βγαίνουν μέσα στο κατακαλόκαιρο όπου οι πολίτες λείπουν σε διακοπές και έχει χαλαρώσει ακόμη και η λειτουργία των τοπικών φορέων, συλλόγων, επαγγελματικών και παραγωγικών ομάδων κλπ; Δεν θα αναφερθώ στο τεράστιο ζήτημα της λειψυδρίας, που το ΥΠΕΝ επικαλείται ότι θα αντιμετωπιστεί με συγχωνεύσεις και αστραπιαίες αναθέσεις κλειστών διαδικασιών χωρίς οριστικές μελέτες και περιβαλλοντικές αδειοδοτήσεις.

Αναφορικά με τους εγκαταλειμμένους και φθίνοντες οικισμούς γιατί τόσο οριζόντια αντιμετώπιση; Πως είναι δυνατόν, να εξομοιώνονται ορεινοί και ημιορεινοί οικισμοί με νησιωτικούς; Περιοχές σε όλη την χώρα που έχουν ερημώσει ή άλλες με έντονο δημογραφικό πρόβλημα, με οικισμούς τουριστικών νησιών, με «φθίνοντες» οικισμούς υπερκορισμένους από καλοκαιρινούς επισκέπτες, όπου οι τοπικές κοινωνίες αντιμετωπίζουν ήδη σωρεία προβλημάτων; Διευκολύνοντας, ενισχύοντας και τονώνοντας την επί πλέον οικοδομική δραστηριότητα; Δημιουργώντας νέα οικιστικά, τουριστικά συγκροτήματα σε εκτάσεις 50-200 στρεμμάτων στα όρια υπαρχόντων οικισμών, τους οποίους κυριολεκτικά, λόγω μεγέθους θα «εξαφανίσουν»; Θεσμοθετώντας πολεοδομικά κίνητρα και παρακάμπτοντας κάθε ισχύουσα νομολογία.

Ανοίγοντας τον δρόμο Ειδικών Σχεδίων Περιβαλλοντικής Αναβάθμισης και Ανάπτυξης(Ε.Σ.ΠΕΡ.Α.Α.) και εξομοιώνοντας τα με τα Ειδικά Πολεοδομικά Σχέδια ή και με Τοπικά Πολεοδομικά και με καίριες παρεκκλίσεις στην ισχύουσα νομοθεσία περί δημοσίων συμβάσεων(4412/’16), η οποία προαπαιτεί αυστηρότατη προσαρμογή; Επί της ουσίας το ΥΠΕΝ έχει τον πρώτο λόγο, σε συνοπτικούς χρόνους και επικαλούμενο «πολεοδομικά κίνητρα αναζωογόνησης» να δώσει το πράσινο φως για νέες επενδύσεις σε εγκαταλειμμένους, μικρούς και φθίνοντες οικισμούς, παραδοσιακούς ή όχι, αρκεί να προϋφίστανται του 1923(δλδ σχεδόν όλοι και μάλιστα οριοθετημένοι ήδη). Ως μικροί και φθίνοντες οικισμοί χαρακτηρίστηκαν όσοι έχουν κάτω από 150 μόνιμους κατοίκους.

Στους 149, καίγεσαι! Και μην σκεφθείτε ότι θα σώσουμε κάποιον μικρό οικισμό.

Απλά θα φτιάξουμε ένα σύγχρονο καινούργιο.

Πάντως μια περιέργεια για την προέλευση των νέων επενδυτών την έχω.

Προς το παρόν, περιμένω να δω την ανάκαμψη της λειψυδρίας και την αναβάθμιση της υπαίθρου.

Συνεχίζουμε τα μπάνια μας.

Πάει κι αυτό. (Επέλεξα τον Ανάβατο Χίου, επειδή έχει πολύ βαριά ιστορία και ενδιαφέρουσα δόμηση, ίσως άγνωστη σε πολλούς, που έμεινε αναξιοποίητη και ρημάζει στον χρόνο)

Η επιλογή των posts/links γίνεται με ένα στατιστικό μοντέλο και μπορεί να μην απεικονίζει επακριβώς τη σειρά δημοτικότητάς τους