Κι ο τελευταίος ας κλείσει την πόρτα - Με μόλις εννέα βουλευτές απέμεινε o ΣΥΡΙΖΑ Η εικόνα του ΣΥΡΙΖΑ σήμερα είναι ενδεικτική της πορείας ενός πολιτικού... σχηματισμού που μέσα σε λίγα χρόνια, πέρασε...

Πλήρες Κείμενο:

Κι ο τελευταίος ας κλείσει την πόρτα - Με μόλις εννέα βουλευτές απέμεινε o ΣΥΡΙΖΑ Η εικόνα του ΣΥΡΙΖΑ σήμερα είναι ενδεικτική της πορείας ενός πολιτικού... σχηματισμού που μέσα σε λίγα χρόνια, πέρασε από την κατάκτηση της εξουσίας και την κυριαρχία στο πολιτικό σκηνικό σε μια πρωτοφανή κατάσταση αποσύνθεσης.

Με μόλις εννέα βουλευτές να παραμένουν τυπικά στην Κοινοβουλευτική Ομάδα (ουσιαστικά εφτά αν συνυπολογίσει κανείς τη στάση του Σωκράτη Φάμελλου και της Νίνας Κασιμάτη) το κόμμα που κέρδισε δύο φορές τις εθνικές εκλογές και κυβέρνησε σχεδόν τεσσεράμισι χρόνια τη χώρα σε μια δύσκολη περίοδο της μεταπολίτευσης βρίσκεται πλέον αντιμέτωπο με την διάλυση.

Κι όμως ήταν ένα κόμμα στο οποίο ένα σημαντικό τμήμα της ελληνικής κοινωνίας επένδυσε ελπίδες, και πολιτικές προσδοκίες κατά τη διάρκεια της οικονομικής κρίσης.

Η σημερινή του κατάσταση όμως αποκαλύπτει ότι οι εσωτερικές αντιθέσεις, οι διαφορετικές ιδεολογικές αφετηρίες και οι ισχυρές... φυγόκεντρες τάσεις που συνυπήρχαν στο εσωτερικό του παρέμεναν υπό έλεγχο όσο υπήρχε ο Τσίπρας που ήταν ικανός να λειτουργεί ως συνεκτικός παράγοντας, διότι ήταν το πρόσωπο που κρατούσε ενωμένες διαφορετικές πολιτικές ομάδες, τάσεις και προσωπικές στρατηγικές, οι οποίες μετά την αποχώρησή του αδυνατούν να συνυπάρξουν στο ίδιο πολιτικό πλαίσιο.

Όσοι θυμούνται τα πρώτα χρόνια της διακυβέρνησης ΣΥΡΙΖΑ θα θυμούνται το ύφος βεβαιότητας και πολιτικής αυτοπεποίθησης με το οποίο κορυφαία στελέχη, όπως ο Πάνος Σκουρλέτης, ο Νίκος Παππάς και άλλοι πρωταγωνιστές εκείνης της περιόδου, παρενέβαιναν στον δημόσιο διάλογο.

Σήμερα βέβαια η απόσταση ανάμεσα σ' εκείνη την εικόνα και στη σημερινή πραγματικότητα είναι χαοτική.

Άποψη μου είναι ότι η άνοδος του ΣΥΡΙΖΑ δεν υπήρξε προϊόν μιας βαθιάς και μόνιμης ιδεολογικής μετατόπισης της ελληνικής κοινωνίας προς τα αριστερά.

Πιστεύω ότι αποτέλεσε κυρίως πολιτική έκφραση της συσσωρευμένης κοινωνικής οργής, της απογοήτευσης που προκάλεσαν τα μνημόνια και της απαξίωσης του παραδοσιακού δικομματισμού.

Παράλληλα, ο ΣΥΡΙΖΑ εμφανίστηκε ως η μοναδική αξιόπιστη εναλλακτική πρόταση εξουσίας, καλύπτοντας σε μεγάλο βαθμό το πολιτικό κενό που δημιούργησε η κατάρρευση του ΠΑΣΟΚ.

Υπό αυτή την έννοια, η εκλογική του εκτόξευση συνδέθηκε περισσότερο με μια ιστορική συγκυρία παρά με μια βαθιά μεταβολή των πολιτικών χαρακτηριστικών της χώρας.

Παρόμοιο φαινόμενο παρατηρήθηκε κι αλλού στην Ευρώπη.

Η περίπτωση των Podemos στην Ισπανία παρουσιάζει αξιοσημείωτες αναλογίες, καθώς και εκεί ένα πολιτικό σχήμα που γεννήθηκε μέσα από την κρίση και την αμφισβήτηση του πολιτικού κατεστημένου κατέγραψε εντυπωσιακή άνοδο, χωρίς ωστόσο να κατορθώσει να διατηρήσει τη δυναμική του σε βάθος χρόνου.

Πεποίθηση μου είναι ότι ένα από τα σημαντικότερα πολιτικά σφάλματα που διαπράχθηκαν ήταν η πεποίθηση αρκετών στελεχών ότι η εκλογική διεύρυνση του ΣΥΡΙΖΑ ισοδυναμούσε με ιδεολογική μετατόπιση της ελληνικής κοινωνίας προς τα αριστερά.

Η πραγματικότητα αποδείχθηκε διαφορετική.

Η ελληνική κοινωνία δεν μετατράπηκε ξαφνικά σε μια κοινωνία αριστερής πλειοψηφίας.

Μεγάλο μέρος των πολιτών επέλεξε τον ΣΥΡΙΖΑ ως "όχημα διαμαρτυρίας", ως εναλλακτική λύση διακυβέρνησης ή ως μέσο τιμωρίας των παραδοσιακών κομμάτων εξουσίας.

Όταν οι συνθήκες που γέννησαν αυτή τη δυναμική υποχώρησαν, υποχώρησε και η εκλογική του επιρροή.

Πιθανότατα ο ίδιος ο Αλέξης Τσίπρας αντιλήφθηκε αυτή την πραγματικότητα μετά τις διαδοχικές εκλογικές ήττες.

Ωστόσο, ούτε επικοινώνησε με σαφήνεια αυτή τη διαπίστωση ούτε προχώρησε εγκαίρως σε μια ουσιαστική πολιτική αναπροσαρμογή προς τον χώρο του κέντρου, η οποία ενδεχομένως να επέτρεπε στο κόμμα να διατηρήσει ευρύτερα κοινωνικά και εκλογικά ερείσματα (ίσως και να μην μπορούσε βέβαια). Ταυτόχρονα, ο ΣΥΡΙΖΑ φέρει σοβαρές "ευθύνες" τόσο για τη διακυβέρνηση του όσο και για τη μετέπειτα αντιπολιτευτική του πορεία.

Ως κυβέρνηση δεν στάθηκε συνεπής σε κεντρικές δεσμεύσεις που είχε αναλάβει απέναντι στους πολίτες (εκ του αποτελέσματος θα πω ευτυχώς) γεγονός που επιβάρυνε σημαντικά την αξιοπιστία του.

Η ευθύνη γι αυτή την εξέλιξη δεν μπορεί να αποσυνδεθεί από τον ίδιο τον Αλέξη Τσίπρα, ο οποίος ως πρωθυπουργός και πολιτικός αρχηγός είχε τον πρώτο και καθοριστικό λόγο στις κεντρικές επιλογές της περιόδου.

Παράλληλα, μετά το 2019, ο ΣΥΡΙΖΑ απέτυχε να ανταποκριθεί αποτελεσματικά και στον θεσμικό ρόλο που του ανέθεσαν οι πολίτες ως αξιωματική αντιπολίτευση.

Η έλλειψη στρατηγικής, οι εσωτεριαντιπαραθέσεις, οι προσωπικές φιλοδοξίες και η αδυναμία παραγωγής μιας πειστικής εναλλακτικής πρότασης διακυβέρνησης αποτελούν συλλογική ευθύνη του συνόλου των στελεχών του κόμματος.

Αυτό που παρακολουθούμε σήμερα μοιάζει περισσότερο με επιστροφή στις ιστορικές "εργοστασιακές ρυθμίσεις' της ελληνικής αριστεράς παρά με μια πρόσκαιρη εκλογική κάμψη.

Με άλλα λόγια, ο πολιτικός χώρος φαίνεται να επανέρχεται στα επίπεδα επιρροής που διαχρονικά διέθετε κατά τη μεταπολιτευτική περίοδο.

Ίσως τελικά η ιστορία του ΣΥΡΙΖΑ να καταγραφεί ως η ιστορία ενός κόμματος που ευνοήθηκε από μια μοναδική ιστορική συγκυρία, κατάφερε να εκφράσει την κοινωνική δυσαρέσκεια μιας ολόκληρης εποχής και να αναλάβει τη διακυβέρνηση της χώρας, αλλά δεν κατόρθωσε ποτέ να μετατρέψει εκείνη την συγκυριακή πολιτική κυριαρχία σε ένα σταθερό, συνεκτικό και διαχρονικό πολιτικό ρεύμα.

Η επιλογή των posts/links γίνεται με ένα στατιστικό μοντέλο και μπορεί να μην απεικονίζει επακριβώς τη σειρά δημοτικότητάς τους