Το Χρονικό του Οθωμανικού Διοικητηρίου του Βάμου: Από τη Μεγαλοπρέπεια στην Πυρπόληση (1893–1896)Τοποθεσία: Βάμος Αποκορώνου, Χανιά, ΚρήτηΦωτογράφοι: Sir John Linton Myres (Εσωτερικές όψεις, 1893...

Πλήρες Κείμενο:

Το Χρονικό του Οθωμανικού Διοικητηρίου του Βάμου: Από τη Μεγαλοπρέπεια στην Πυρπόληση (1893–1896)Τοποθεσία: Βάμος Αποκορώνου, Χανιά, ΚρήτηΦωτογράφοι: Sir John Linton Myres (Εσωτερικές όψεις, 1893) & Ανώνυμοι φωτογράφοι της εποχής (Εξωτερικές όψεις, 1896)Συντελεστές Ψηφιακής Έκδοσης Προσώπων: Επεξεργασία & Επιχρωματισμός: Μαρίνος Τακιτζής. Η Ίδρυση και η Αρχιτεκτονική του Σεραγίου Το 1867, ο Βάμος ορίστηκε ως η επίσημη έδρα του Σαντζακίου (Νομού) Σφακίων.

Με σκληρές αγγαρείες που επέβαλαν οι αρχές στους ντόμιους Χριστιανούς, οικοδομήθηκε ένα μνημειώδες, διώροφο πέτρινο Κονάκι (Σεράγιο) νεοκλασικού και βαλκανικού ρυθμού.

Το επιβλητικό κτίριο διέθετε μεγάλες τοξωτές πτέρυγες στο ισόγειο, πολυάριθμα συμμετρικά παράθυρα και στέγαζε τις πολιτικές και στρατιωτικές αρχές της περιοχής.

Η εξωτερική φωτογραφία προ της καταστροφής (Οκτώβριος 1896): Αποτυπώνει το κτίριο σε πλήρη λειτουργία και στην αρχική του μεγαλοπρέπεια.

Στο προσκήνιο είναι συγκεντρωμένο πλήθος ανδρών, όπου συνυπάρχουν Οθωμανοί αξιωματούχοι και στρατιώτες με τα χαρακτηριστικά φέσια, καθώς και Κρήτες με παραδοσιακές βράκες.

Στην πάνω δεξιά γωνία φέρει την ανεκτίμητη χειρόγραφη ελληνική αφιέρωση της εποχής: «Εις τον κ. Μιχ.

Παπαδάκ εις ενθύμησιν... Εν Βάμω, 8/βρίου/96». 2. Η Επίσκεψη του Myres και οι Φωτογραφίες Μέσα από το Κτήριο (Ιούλιος 1893)Το καλοκαίρι του 1893, ο νεαρός Βρετανός αρχαιολόγος John Linton Myres επισκέφθηκε τον Βάμο και φιλοξενήθηκε στο Κονάκι από τον τότε Οθωμανό Διοικητή (Μουτεσαρίφη/Λιβά), Μαχμούτ Τζελάλεντίν Πασά.

Στο εσωτερικό ενός δωματίου, χρησιμοποιώντας το φυσικό πλαϊνό φως ενός μεγάλου παραθύρου, ο Myres κατέγραψε με τη φωτογραφική του μηχανή (τύπου Kodak No. 2) τρία συνεχόμενα, σπάνια πορτρέτα με την τεχνική του κιαροσκούρου (chiaroscuro) :Αρ. Αρνητικού 2174 (Πρώτη Φωτογραφία Μέσα από το Κτήριο): Προσωπογραφία ενός ηλικιωμένου Κρητικού με πυκνή γενειάδα, μέλους της φρουράς ή του προσωπικού του Διοικητηρίου.

Ο άνδρας κάθεται στο ημίφως του δωματίου, δίπλα στο ολόκληρα ανοιχτό παράθυρο.

Το φως λούζει το προφίλ του, ενώ στο ξύλινο περβάζι διακρίνεται ένα διπλωμένο ύφασμα και ένα μικρό αντικείμενο .Αρ. Αρνητικού 2175 (Δεύτερη Φωτογραφία Μέσα από το Κτήριο - Η Κόρη του Διοικητή): Ένα μοναδικό οπτικό ντοκουμέντο που απεικονίζει τη νεαρή κόρη του Μαχμούτ Τζελάλεντίν Πασά.

Για τη λήψη αυτή, ο Myres έκλεισε τα ξύλινα πλαίσια του παραθύρου δημιουργώντας ένα καφασωτό εφέ, αφήνοντας το φως να περάσει μέσα από τα τζάμια και να φωτίσει την κοπέλα με τα τυπικά φουσκωτά μανίκια της δεκαετίας του 1890.

Μέσα από τα τετράγωνα τζάμια αποκαλύπτεται, για πρώτη φορά, η θέα από το εσωτερικό του κτηρίου προς τον κάμπο του Αποκόρωνα. Αρ. Αρνητικού 2176 (Τρίτη Φωτογραφία Μέσα από το Κτήριο): Πορτρέτο ενός δεύτερου άνδρα του κονακίου, με παραδοσιακό μουστάκι και κρητικό κεφαλόδεμα (σαρίκι), καθισμένου στην ίδια ακριβώς θέση δίπλα στο παράθυρο (το οποίο έχει ανοίξει ξανά). Στο βαθύ σκοτάδι της κάτω αριστερής γωνίας του δωματίου διακρίνεται αμυδρά η σιλουέτα μιας ακόμη καθιστής μορφής. Η Πολιορκία του 1896 και η Ολοσχερής Καταστροφή* Η ευημερία του κτιρίου έμελλε να τερματιστεί βίαια τον Μάιο του 1896, κατά την ιστορική Πολιορκία του Βάμου, όταν 4.000 Κρήτες επαναστάτες συνέτριψαν τις οθωμανικές δυνάμεις.

Μπαίνοντας νικητές στο χωριό, οι επαναστάτες πυρπόλησαν το Σεράγιο, ισοπεδώνοντας το κατεξοχήν σύμβολο της ξένης εξουσίας και καταπίεσης.Η εξωτερική φωτογραφία μετά την καταστροφή (1896): Αποτυπώνει το κτίριο ως έναν άδειο, καμένο πέτρινο σκελετό, χωρίς στέγη και εσωτερικά πατώματα.

Στο κάτω μέρος της φωτογραφίας διασώζεται η επίσημη οθωμανική καταγραφή (με αραβικούς χαρακτήρες):«Vamos'un tahliye ve terkinden sonra eşkıya tarafından ihrak olunan hükumet konağıdır»Νεοελληνική Απόδοση: «Είναι το κυβερνητικό κονάκι που πυρπολήθηκε από τους ληστές μετά την εκκένωση και εγκατάλειψη του Βάμου». Το Σήμερα* Μετά την απελευθέρωση και την Ένωση της Κρήτης με την Ελλάδα, τα ερείπια καθαρίστηκαν και στη θέση του παλιού οθωμανικού Διοικητηρίου ανεγέρθηκε το Γυμνάσιο-Λύκειο του Βάμου.

Στην πίσω πλευρά του σχολικού προαυλίου διακρίνονται μέχρι σήμερα ελάχιστα πέτρινα χαλάσματα από τα θεμέλια του κονακίου, (Πηγή Πρωτότυπων Εσωτερικών Αρνητικών: Αρχείο Sir John Linton Myres, Μουσείο Ashmolean / Πανεπιστήμιο της Οξφόρδης)

Η επιλογή των posts/links γίνεται με ένα στατιστικό μοντέλο και μπορεί να μην απεικονίζει επακριβώς τη σειρά δημοτικότητάς τους