Τα μωρά δεν γεννιούνται χριστιανοί. Δεν γεννιούνται μουσουλμάνοι. Δεν γεννιούνται ινδουιστές. Γεννιούνται άθεα. Γεννιούνται χωρίς θρησκεία. Και αυτό είναι ίσως το πιο απλό, αλλά ταυτόχρονα το πιο...
Τα μωρά δεν γεννιούνται χριστιανοί. Δεν γεννιούνται μουσουλμάνοι. Δεν γεννιούνται ινδουιστές.
Γεννιούνται άθεα.
Γεννιούνται χωρίς θρησκεία.
Και αυτό είναι ίσως το πιο απλό, αλλά ταυτόχρονα το πιο αποκαλυπτικό γεγονός ολόκληρης της συζήτησης.
Κανένα μωρό δεν γεννιέται γνωρίζοντας ποιος είναι ο Χριστός.
Κανένα μωρό δεν γεννιέται γνωρίζοντας ποιος είναι ο Μωάμεθ.
Κανένα μωρό δεν γεννιέται πιστεύοντας στον Δία, στον Όντιν, στον Ρα ή σε οποιονδήποτε άλλο θεό.
Το παιδί γεννιέται χωρίς θρησκευτική ταυτότητα.
Μετά έρχεται ο ενήλικας.
Η οικογένεια, η κοινωνία, η παράδοση, το σχολείο, η εκκλησία και το περιβάλλον.
Και αρχίζει η εκπαίδευση. «Αυτός είναι ο Θεός». «Αυτός είναι ο σωστός Θεός». «Αυτούς τους άλλους μην τους πιστεύεις». «Αυτό το βιβλίο είναι ιερό». «Αυτό το άλλο είναι βλάσφημο». «Αν πιστεύεις, θα σωθείς». «Αν δεν πιστεύεις, θα τιμωρηθείς». Και κάπως έτσι, ένα παιδί που δεν ξέρει ακόμη να διαβάζει, να γράφει ή να κατανοεί τον κόσμο, αποκτά ήδη την πιο σημαντική απάντηση για το σύμπαν.
Τουλάχιστον έτσι του λένε.
Και υπάρχει μια εκπληκτική λεπτομέρεια.
Η απάντηση που θα πάρει το παιδί εξαρτάται σε τεράστιο βαθμό από το πού θα γεννηθεί.
Αν γεννηθεί στην Ελλάδα, είναι πιθανό να μάθει ότι ο Ορθόδοξος Χριστιανισμός είναι η αλήθεια.
Αν γεννηθεί στη Σαουδική Αραβία, είναι πιθανό να μάθει ότι η αλήθεια είναι το Ισλάμ.
Αν γεννηθεί στην Ινδία, μπορεί να μεγαλώσει με μια εντελώς διαφορετική θρησκευτική κοσμοθεωρία.
Και το εκπληκτικό είναι ότι σχεδόν όλοι είναι βέβαιοι πως έτυχε να γεννηθούν ακριβώς στη μία σωστή θρησκεία.
Τι απίστευτη σύμπτωση.
Οι θεοί φαίνεται να έχουν ένα παράξενο γεωγραφικό ταλέντο. Ο Θεός του κάθε ανθρώπου βρίσκεται συνήθως εκεί όπου γεννήθηκε ο άνθρωπος.
Και οι θεοί των άλλων είναι σχεδόν πάντα οι ανύπαρκτοι.
Αυτό δεν είναι απόδειξη ότι όλες οι θρησκείες είναι απαραίτητα ίδιες.
Είναι όμως ένα σοβαρό ερώτημα.
Αν η αλήθεια είναι μία και τόσο σημαντική, γιατί η πρόσβαση σε αυτήν εξαρτάται τόσο πολύ από την οικογένεια και τον τόπο γέννησης.
Και εδώ έρχεται η μεγάλη παρεξήγηση.
Όταν λέω ότι η θρησκεία διδάσκεται, δεν λέω ότι κάθε πιστός είναι ανόητος.
Δεν λέω ότι κάθε γονιός που μεγαλώνει το παιδί του με τη θρησκεία του είναι κακός άνθρωπος.
Λέω κάτι πολύ πιο απλό.
Τα παιδιά δεν γεννιούνται με θεολογικές γνώσεις.
Τις μαθαίνουν.
Όπως μαθαίνουν τη γλώσσα.
Όπως μαθαίνουν την πατρίδα τους.
Όπως μαθαίνουν τις παραδόσεις τους.
Και όπως ένας άνθρωπος μπορεί να αγαπά βαθιά τη γλώσσα και τον πολιτισμό μέσα στους οποίους μεγάλωσε, έτσι μπορεί να αγαπά και τη θρησκεία του.
Αλλά το γεγονός ότι κάτι το έμαθες από μικρός δεν το κάνει αυτομάτως αληθινό.
Το κάνει οικείο.
Και το οικείο συχνά μπερδεύεται με το αληθινό.
Αυτό είναι το σημείο όπου ο σκεπτικισμός γίνεται απαραίτητος.
Δεν αρκεί να ρωτάμε «σε τι πιστεύεις». Πρέπει να ρωτάμε και «γιατί πιστεύεις αυτό και όχι κάτι άλλο». Και ακόμη πιο σημαντικό, «αν είχες γεννηθεί σε διαφορετικό μέρος, από διαφορετικούς γονείς, σε διαφορετική κοινωνία, θα πίστευες τα ίδια». Αν η απάντηση είναι όχι, τότε ίσως η πίστη σου να μην είναι αποτέλεσμα θεϊκής αποκάλυψης.
Ίσως να είναι αποτέλεσμα γεωγραφίας.
Και αυτό δεν είναι προσβολή.
Είναι ένα γεγονός που αξίζει να εξεταστεί.
Ο ορθολογισμός δεν λέει ότι ο άνθρωπος πρέπει να χλευάζει όποιον πιστεύει.
Λέει ότι δεν πρέπει να θεωρούμε μια ιδέα αληθινή απλώς επειδή μας την παρέδωσαν πριν προλάβουμε να την εξετάσουμε.
Η πίστη είναι προσωπική υπόθεση.
Η αλήθεια όμως δεν είναι.
Δεν αλλάζει ανάλογα με το πού γεννήθηκες.
Και αν ένας Θεός υπάρχει πραγματικά, η ύπαρξή του δεν θα εξαρτάται από το αν γεννήθηκα στην Αθήνα, στη Μέκκα ή στο Δελχί.
Τα παιδιά δεν γεννιούνται θρησκευόμενα.
Γεννιούνται έτοιμα να μάθουν.
Και αυτό είναι ταυτόχρονα η μεγαλύτερη δύναμή τους και η μεγαλύτερη ευθύνη των ενηλίκων.
Γιατί πριν τους μάθουμε τι να πιστεύουν, ίσως θα έπρεπε πρώτα να τους μάθουμε πώς να σκέφτονται. Η πίστη μπορεί να κληρονομηθεί. Η αλήθεια όμως δεν κληρονομείται. Εξετάζεται.
Η επιλογή των posts/links γίνεται με ένα στατιστικό μοντέλο και μπορεί να μην απεικονίζει επακριβώς τη σειρά δημοτικότητάς τους