«...καὶ οὐδὲν προσδεόμενοι οὔτε Ὁμήρου ἐπαινέτου οὔτε ὅστις ἔπεσι μὲν τὸ αὐτίκα τέρψει»... «Κι ούτε έχουμε ανάγκη εμείς τον Όμηρο για να μας επαινέσει, ή κανενός άλλου τους στίχους να μας χαϊδεύουνε...

Πλήρες Κείμενο:

«...καὶ οὐδὲν προσδεόμενοι οὔτε Ὁμήρου ἐπαινέτου οὔτε ὅστις ἔπεσι μὲν τὸ αὐτίκα τέρψει»... «Κι ούτε έχουμε ανάγκη εμείς τον Όμηρο για να μας επαινέσει, ή κανενός άλλου τους στίχους να μας χαϊδεύουνε τ' αυτιά... Αυτή η φράση του Θουκυδίδη, από τον Περικλέους Επιτάφιο, βουΐζει στ' αυτιά μου από την Παρασκευή που μας πέρασε και την περιπατητική διάλεξη που έδωσε εδώ στα Χανιά ο Βασίλης Κάλφας για τον Αθηναίο ιστορικό.

Αποκαλυπτικές ήταν οι παρατηρήσεις του Κάλφα για την αυτάρεσκη αλαζονεία όλου του λόγου και ειδικά αυτής της φράσης.

Αν ώς κι ο Πλάτων ακόμη παραδέχεται στην Πολιτεία του ότι ο Όμηρος ήταν ο δάσκαλος όλων των Ελλήνων («Ὅμηρος τὴν Ἑλλάδα πεπαίδευκεν»), ο Περικλής το αμφισβητεί αναιδώς.

Όχι ο Όμηρος, η Αθήνα είναι το σχολείο της Ελλάδας («Ξυνελών τε λέγω τήν τε πᾶσαν πόλιν τῆς Ἑλλάδος παίδευσιν εἶναι»). Όταν εσύ είσαι ο διδάσκαλος και ο αρχιπαιδαγωγός, τι να τον κάνεις τον Όμηρο και τους επαίνους του, τους γράφεις ιδιοχείρως... Είναι η αυτοκρατόρισσα, ηγεμονική Αθήνα που αυτοεξυμνείται εδώ, το παρελθόν και το παρόν είναι απλώς οι τίτλοι ευγενείας του μεγαλοαττικού ιμπεριαλισμού.

Κάπου στο βάθος της σκηνής, προδιαγράφεται ήδη η Μήλος.

Όπως τόσο συχνά στην ιστορία, το εφαλτήριο του ενός είναι ο εφιάλτης του άλλου.

Σήμερα, ο Γιώργος Κάτσος στο slpress (βλ. σχόλια) κάνει μια ανάλογη ερμηνεία των Περσών του Αισχύλου, την οποία βρίσκω πολλαπλώς ερεθιστική: «Οι “Πέρσες” επομένως, αφαιρώντας το περιτύλιγμα της τέχνης, ήταν ένα πολιτικό έργο.

Με σύγχρονους όρους θα λέγαμε ότι λειτουργούσε ταυτόχρονα ως στρατηγική επικοινωνία, πολιτική προπαγάνδα και ψυχολογική επιχείρηση μιας ανερχόμενης δύναμης.

Δεν επρόκειτο φυσικά για προπαγάνδα με την στενή, χονδροειδή έννοια ενός κρατικού φυλλαδίου αλλά για ένα κορυφαίο πολιτιστικό έργο που ενίσχυε την συλλογική αυτοπεποίθηση των Αθηναίων, παγίωνε την εικόνα της πόλης ως νικήτριας της μεγαλύτερης αυτοκρατορίας της εποχής και συνέβαλλε στη νομιμοποίηση του νέου ηγετικού της ρόλου (ιμπεριαλιστικού για κάποιους) στον ελληνικό κόσμο.» Ο αρθρογράφος αντιστρέφοντας τη συνήθη παραβολή, βάζει την μεταμαραθώνια και μετασαλαμίνια Αθήνα στον ρόλο των σημερινών ΗΠΑ, όχι τη φθίνουσα αυτοκρατορία του Ξέρξη.

Και αρνείται διαρρήδην (ορθότατα, πιστεύω) ότι το έργο του Αισχύλου έχει αντιπολεμικό μήνυμα.

Τέτοια μονόχνωτα μηνύματα η τραγωδία δεν τα στέργει. Ούτε βεβαίως ο έσχατος μέγας εκπρόσωπός της, ο γιος του Ολόρου από τον Άλιμο.

Η επιλογή των posts/links γίνεται με ένα στατιστικό μοντέλο και μπορεί να μην απεικονίζει επακριβώς τη σειρά δημοτικότητάς τους