«Γιατί στα social media γινόμαστε τόσο σκληροί με ανθρώπους που διαφωνούμε;» Έχετε παρατηρήσει ότι στα social media πολλοί άνθρωποι αισθάνονται απόλυτα ελεύθεροι να ασκήσουν έντονη, αιχμηρή ή ακόμα...

Πλήρες Κείμενο:

«Γιατί στα social media γινόμαστε τόσο σκληροί με ανθρώπους που διαφωνούμε;» Έχετε παρατηρήσει ότι στα social media πολλοί άνθρωποι αισθάνονται απόλυτα ελεύθεροι να ασκήσουν έντονη, αιχμηρή ή ακόμα και προσβλητική κριτική σε κάποιον που εκφράζει μια διαφορετική άποψη; Το ενδιαφέρον είναι ότι συχνά δεν κάνουν το ίδιο όταν ο άνθρωπος που διαφωνεί είναι ένας φίλος, ένας συγγενής ή κάποιος που αγαπούν.

Εκεί συνήθως οι τόνοι πέφτουν, υπάρχει περισσότερη επιείκεια ή αποφεύγεται τελείως η σύγκρουση.

Τι αλλάζει λοιπόν; Δεν είναι απαραίτητα η άποψη.

Είναι η σχέση που έχουμε με τον άνθρωπο. 1. Όταν δεν υπάρχει σχέση, μειώνεται η ενσυναίσθηση Ο εγκέφαλός μας λειτουργεί διαφορετικά απέναντι στους «δικούς μας» και στους «άλλους». Με τους ανθρώπους που γνωρίζουμε, έχουμε αναμνήσεις, κοινές εμπειρίες, βλέπουμε τις καλές τους πλευρές και γνωρίζουμε ότι μια άποψη δεν τους ορίζει συνολικά.

Στα social media όμως βλέπουμε ένα όνομα, μια φωτογραφία και μία ανάρτηση.

Ο άνθρωπος πίσω από την οθόνη παύει να γίνεται πρόσωπο και μετατρέπεται εύκολα σε σύμβολο μιας ιδέας που απορρίπτουμε.

Έτσι, είναι πιο εύκολο να επιτεθούμε στην ιδέα, αλλά μαζί της και στον άνθρωπο. 2. Η ψυχολογική απόσταση μειώνει τις αναστολές Όταν δεν βλέπουμε το βλέμμα του άλλου, τη στενοχώρια του ή την αντίδρασή του, ενεργοποιούνται λιγότερο οι μηχανισμοί που φυσιολογικά μας συγκρατούν.

Στην πρόσωπο με πρόσωπο επικοινωνία βλέπουμε τις συνέπειες των λόγων μας.

Στο διαδίκτυο, αυτές οι συνέπειες μοιάζουν αόρατες.

Αυτό το φαινόμενο έχει περιγραφεί στην ψυχολογία ως online disinhibition effect: η ανωνυμία ή η απόσταση της οθόνης κάνει πολλούς ανθρώπους να εκφράζονται πιο ακραία από ό,τι θα έκαναν στην πραγματική ζωή. 3. Δεν απειλείται μόνο η άποψή μας.

Απειλείται και η ταυτότητά μας.

Για πολλούς ανθρώπους, ορισμένες πεποιθήσεις αποτελούν κομμάτι της προσωπικής τους ταυτότητας.

Όταν κάποιος τις αμφισβητεί, ο εγκέφαλος δεν το βιώνει απλώς ως διαφωνία.

Το βιώνει σαν προσωπική απειλή.

Γι' αυτό και πολλές φορές η αντίδραση είναι δυσανάλογα έντονη.

Δεν προσπαθούμε πλέον να καταλάβουμε τον άλλον.

Προσπαθούμε να προστατεύσουμε αυτό που νιώθουμε ότι είμαστε. 4. Οι φίλοι μας δεν κρίνονται μόνο από μία γνώμη Αν ένας φίλος εκφράσει κάτι με το οποίο διαφωνούμε, θυμόμαστε όλα όσα γνωρίζουμε γι' αυτόν.

Ξέρουμε ότι είναι καλός γονιός, υποστηρικτικός φίλος ή ευγενικός άνθρωπος.

Η εικόνα του είναι πολύπλευρη.

Αντίθετα, ένας άγνωστος στα social media συχνά ταυτίζεται αποκλειστικά με μία ανάρτηση.

Έτσι, η κρίση μας γίνεται πιο απόλυτη. 5. Η δημόσια έκφραση έχει και κοινωνική λειτουργία Στα social media δεν απευθυνόμαστε μόνο στον άνθρωπο που σχολιάζουμε.

Μιλάμε και στο κοινό που μας παρακολουθεί.

Μερικές φορές η έντονη κριτική λειτουργεί σαν δήλωση ταυτότητας: «Δείτε με ποια πλευρά είμαι.» «Δείτε ποιες αξίες υπερασπίζομαι.» Η ανάγκη να ανήκουμε σε μια ομάδα ή να δείξουμε τη θέση μας μπορεί, χωρίς να το καταλαβαίνουμε, να κάνει τον λόγο μας πιο απόλυτο και επιθετικό. 6. Η βεβαιότητα συχνά μας κάνει λιγότερο περίεργους Όσο πιο βέβαιοι είμαστε ότι κατέχουμε την αλήθεια, τόσο δυσκολότερο γίνεται να αναρωτηθούμε: «Τι εμπειρίες οδήγησαν αυτόν τον άνθρωπο να πιστεύει αυτό που πιστεύει;» Η περιέργεια ανοίγει τον διάλογο.

Η απόλυτη βεβαιότητα συχνά τον κλείνει.

Τι υπάρχει, λοιπόν, πίσω από αυτή τη συμπεριφορά; Συνήθως όχι μόνο κακή πρόθεση.

Αλλά ένας συνδυασμός από: - τη μικρότερη ενσυναίσθηση που δημιουργεί η απόσταση της οθόνης, - την ανάγκη προστασίας της ταυτότητάς μας, - την επιθυμία να ανήκουμε σε μια ομάδα, - τη συναισθηματική φόρτιση που προκαλούν ορισμένα θέματα, - και την ψευδαίσθηση ότι απέναντί μας δεν υπάρχει ένας ολόκληρος άνθρωπος, αλλά μόνο μια άποψη.

Η διαφωνία είναι αναπόφευκτη σε μια δημοκρατική κοινωνία.

Ο τρόπος όμως που διαφωνούμε λέει πολλά όχι μόνο για τον άλλον, αλλά και για εμάς.

Η δυνατότητα να υπερασπιζόμαστε τις αξίες μας χωρίς να αποανθρωποποιούμε τον άνθρωπο απέναντί μας αποτελεί ίσως μία από τις σημαντικότερες δεξιότητες της εποχής των social media.

Η επιλογή των posts/links γίνεται με ένα στατιστικό μοντέλο και μπορεί να μην απεικονίζει επακριβώς τη σειρά δημοτικότητάς τους