Original Post

Πλήρες Κείμενο:

Ομιλία Κοινοβουλευτικού Εκπροσώπου ΑΚΕΛ, Γιώργου Λουκαΐδη, στην εκδήλωση Μνήμης και Τιμής για το 1974, Δευτέρα, 20 Ιουλίου 2026, 19.30, Λαϊκές Οργανώσεις Κλήρου, Λευκωσία Συντρόφισσες και σύντροφοι, Φίλες και φίλοι, Σήμερα το πρωί ήχησαν και πάλι οι σειρήνες, όπως και πριν από πέντε μέρες.

Ο ανατριχιαστικός τους ήχος έσκισε τη σιωπή και ξύπνησε τις πιο μαύρες μνήμες της πατρίδας και του λαού μας.

Για όσους ζήσαμε εκείνον τον Ιούλη του 1974, οι σειρήνες φέρνουν ξανά μπροστά μας τα τανκς στους δρόμους, τον όλεθρο και τον χαμό, την προσφυγιά και τον ξεριζωμό.

Θυμόμαστε το «Πουκάμισο το θαλασσί» να διακόπτεται στο ραδιόφωνο για να ανακοινωθεί ότι οι επίορκοι της χούντας και της ΕΟΚΑ Β΄ είχαν εξαπολύσει το πραξικόπημα και ότι ο Μακάριος ήταν νεκρός.

Το τραγούδι δεν τελείωσε ποτέ.

Στη μνήμη μας έμειναν, όμως, οι στίχοι που ακούστηκαν πριν σιγήσει το ραδιόφωνο. «Χρυσή κλωστή και βελονιά, ποιος θα δικάσει το φονιά;» Πενήντα δύο χρόνια μετά, η απάντηση εξακολουθεί να μας εξοργίζει.

Στον τόπο μας δεν δικάστηκαν οι φονιάδες και οι προδότες, ενώ κάποιοι επιχειρούν έως σήμερα να τους αποκαταστήσουν και να υψώσουν την προδοσία στο ανάστημα του ηρωισμού.

Ούτε οι Ερινύες ούτε οι τύψεις καταδιώκουν τους πολιτικούς απογόνους και τους υμνητές τους, οι οποίοι, αντί να σκύβουν το κεφάλι μπροστά στο συνεχιζόμενο δράμα του λαού μας, δηλώνουν αμετανόητα γριβικοί και ξεπλένουν τους ηθικούς και φυσικούς αυτουργούς του εγκλήματος.

Γι’ αυτό η μνήμη δεν μπορεί να περιορίζεται στην καταγραφή των γεγονότων.

Πρέπει να μας βοηθά να κατανοούμε πώς φτάσαμε στην καταστροφή, ποιοι ευθύνονται και, κυρίως, ποια διδάγματα οφείλουμε να μετατρέψουμε σε σημερινή πολιτική πράξη.

Προϋπόθεση γι’ αυτό είναι να λέμε ολόκληρη την αλήθεια.

Το πραξικόπημα και η κατάλυση της Δημοκρατίας δεν μπορούν να βαφτίζονται «αδελφοκτόνος εμφύλιος», «διχασμός» ή «βία και αντιβία». Ούτε η νομιμότητα να εξισώνεται με την παρανομία και η δημοκρατική αντίσταση με την εοκαβήτικη και χουντική τρομοκρατία.

Και αυτό, μάλιστα, όταν για χρόνια πριν από το πραξικόπημα η γριβική, φασιστική τρομοκρατία δολοφονούσε, βασάνιζε και τρομοκρατούσε αριστερούς και δημοκρατικούς πολίτες.

Ούτε μπορεί να αθωώνεται ο Γρίβας επειδή πέθανε λίγους μήνες πριν από τις 15 Ιουλίου.

Ο ίδιος ίδρυσε το 1971 την προδοτική ΕΟΚΑ Β΄ και σχεδίαζε την ανατροπή του Μακαρίου, την κατάλυση της δημοκρατίας και την πολιτική και φυσική εξόντωση της Αριστεράς.

Τα σχέδια «Απόλλων», «Γρόνθος», «Τυφών», «Ανταπόδοσις» και «Νίκη» αποτελούν αδιάσειστα τεκμήρια των επιδιώξεών του και του ρόλου του ως εμπνευστή και πολιτικού καθοδηγητή της προδοσίας.

Ούτε θερμοκέφαλοι νέοι ήταν οι πραξικοπηματίες ούτε παρασυρμένοι από τα πάθη της εποχής.

Γνώριζαν τι έκαναν όταν έστρεφαν τα όπλα εναντίον της πατρίδας τους, επιχειρούσαν να δολοφονήσουν τον νόμιμο Πρόεδρο και εκτελούσαν στρατιώτες που αρνήθηκαν να συμμετάσχουν στην προδοσία.

Και γνώριζαν πού οδηγούσαν την Κύπρο όταν, την ώρα της εισβολής, κρατούσαν φυλακισμένους όσους θα μπορούσαν να πολεμήσουν και άφηναν τον τόπο ουσιαστικά ανυπεράσπιστο.

Και ενώ αμούστακα παλικάρια, αγνοί πατριώτες, στέλνονταν να σφαγιαστούν σε ένα μέτωπο που οι φασίστες είχαν προδώσει, πολλοί ΕΟΚΑβητατζήδες έμεναν στα μετόπισθεν και έψηναν σούβλες στο Τρόοδος.

Ακόμη χειρότερα, ορισμένοι, αντί να βρίσκονται απέναντι στον Τούρκο εισβολέα, δολοφονούσαν Τουρκοκύπριους αμάχους, γυναίκες και παιδιά και διέπρατταν βιασμούς σε τουρκοκυπριακά χωριά.

Η στάση της χούντας κατά την εισβολή αποκαλύπτει το μέγεθος της προδοσίας.

Το πολεμικό συμβούλιο υπό τον Ιωαννίδη αποφάσισε να μην υπάρξει ουσιαστική αντίδραση και να αφεθούν οι τουρκικές δυνάμεις να προελάσουν.

Οι αυτουργοί της προδοσίας άφησαν τον λαό μας να πληρώσει το έγκλημά τους με νεκρούς, αγνοουμένους, πρόσφυγες, αιχμαλώτους, θύματα βιασμών, κατοχή και διχοτόμηση.

Το πραξικόπημα και η εισβολή αποτέλεσαν ομοούσιες και αδιαίρετες πτυχές του ίδιου διχοτομικού σχεδίου.

Το δίδυμο έγκλημα ήταν αμερικανοΝΑΤΟϊκής έμπνευσης, εκτελέστηκε από τη χούντα των Αθηνών και την ΕΟΚΑ Β΄ και αξιοποιήθηκε από την Τουρκία για τους επεκτατικούς σχεδιασμούς της.

Η ευθύνη της Τουρκίας για την εισβολή, τις θηριωδίες, τον εκτοπισμό, τους αγνοουμένους, τον εποικισμό και τη συνεχιζόμενη κατοχή είναι ακέραιη.

Τα γεγονότα αυτά αποκαλύπτουν πώς οδηγήθηκε ο τόπος στην καταστροφή και τι οφείλουμε να αποτρέψουμε σήμερα.

Από αυτή την ιστορική αλήθεια προκύπτει το πρώτο, αμείλικτο δίδαγμα.

Ποτέ ξανά φασισμός και κατάλυση της δημοκρατικής νομιμότητας.

Ποτέ ξανά φανατισμός, αντιακελισμός και μισαλλοδοξία.

Καμία ανοχή στην παραχάραξη, στη λήθη και στην εξίσωση των θυτών με τα θύματα.

Αυτές τις μέρες ξαναβρεθήκαμε στο ίδιο έργο θεατές.

Η κυβέρνηση Χριστοδουλίδη, ο ΔΗΣΥ και το φασιστικό ΕΛΑΜ κατέθεσαν δάφνινα στεφάνια στους καταδρομείς που επιτέθηκαν στο Προεδρικό για να δολοφονήσουν τον νόμιμο Πρόεδρο της Κυπριακής Δημοκρατίας.

Τη μια στιγμή τιμούν, στο κοιμητήριο Κωνσταντίνου και Ελένης, τους υπερασπιστές της δημοκρατίας και την επόμενη, λίγα μέτρα πιο πέρα, δαφνοστεφανώνουν ως ήρωες εκείνους που έστρεψαν τα όπλα εναντίον της. Ως ΑΚΕΛ επαναλαμβάνουμε το αυτονόητο.

Δάφνινα στεφάνια αξίζουν μόνο στους ήρωες.

Τέτοιες ενέργειες δεν υπηρετούν τη συμφιλίωση και την ενότητα.

Επιτείνουν τον διχασμό, προκαλούν τα δημοκρατικά συναισθήματα του λαού μας και προσβάλλουν τη μνήμη όσων θυσιάστηκαν για τη δημοκρατική νομιμότητα.

Η ενότητα δεν μπορεί να χτιστεί πάνω στη λήθη και την παραχάραξη, αλλά μόνο πάνω στην ιστορική αλήθεια.

Η πράξη αυτή δεν είναι μεμονωμένο συμβολικό ατόπημα, αλλά κρίκος στην αλυσίδα παραχάραξης της Ιστορίας και κανονικοποίησης της ακροδεξιάς. Ο ΔΗΣΥ, μολονότι χαρακτήριζε το ΕΛΑΜ νεοναζιστικό μόρφωμα και παράρτημα της Χρυσής Αυγής, συναλλάσσεται μαζί του και εξακολουθεί να τιμά τον Γρίβα.

Η ηγεσία του ΔΗΚΟ, που μιλούσε για τη «Χρυσή Αυγή της Κύπρου» και για νοσταλγούς της ΕΟΚΑ Β΄, ανοίγει σήμερα την πόρτα της συνεργασίας, ενώ η κυβέρνηση Χριστοδουλίδη προσφέρει θεσμική νομιμοποίηση σε αυτή την πορεία.

Όταν δημοκρατικά κόμματα υιοθετούν τη ρητορική της ακροδεξιάς και την αντιμετωπίζουν ως πιθανό εταίρο εξουσίας, δεν την περιορίζουν αλλά την ενισχύουν.

Η δική μας θέση είναι ξεκάθαρη.

Πολιτική και θεσμική απομόνωση του ΕΛΑΜ, της οργάνωσης που ξεκίνησε ως «Χρυσή Αυγή Κύπρου». Αυτό αποτελεί ιστορικό και δημοκρατικό καθήκον.

Το δεύτερο δίδαγμα είναι ότι ο εθνικισμός και ο σοβινισμός δεν υπήρξαν ποτέ και δεν είναι ούτε σήμερα συνώνυμα του πατριωτισμού.

Αποτελούν το ακριβώς αντίθετο.

Στην ιστορία της Κύπρου λειτούργησαν ως δούρειος ίππος του ιμπεριαλισμού, του τουρκικού επεκτατισμού και κάθε ξένου σχεδιασμού που επιβουλευόταν την ανεξαρτησία, την κυριαρχία και την εδαφική ακεραιότητα της πατρίδας μας.

Με πατριδοκάπηλη ρητορική δίχασαν τον λαό, έστρεψαν τη μια κοινότητα εναντίον της άλλης και υπηρέτησαν τα σχέδια της διχοτόμησης.

Αντίθετα, ο δρόμος που υπηρετεί πραγματικά την πατρίδα και την ενότητα του λαού μας, μακριά από ξένους προστάτες και πάτρωνες, είναι η επαναπροσέγγιση, η φιλία, η συνεργασία και ο κοινός αγώνας Ελληνοκυπρίων και Τουρκοκυπρίων.

Γι’ αυτό οφείλουμε να ενισχύσουμε την κοινή πάλη με τις προοδευτικές δυνάμεις της τουρκοκυπριακής κοινότητας για μια ειρηνική, ομοσπονδιακή και επανενωμένη Κύπρο.

Σε αυτό τον αγώνα έχουμε δίπλα μας χιλιάδες Τουρκοκύπριους συμπατριώτες μας και οργανώσεις με τις οποίες μοιραζόμαστε το ίδιο όραμα.

Το τρίτο δίδαγμα αφορά την εξωτερική πολιτική και τις ψευδαισθήσεις για τους λεγόμενους προστάτες της Κύπρου.

Στο βαρύ ποινικό μητρώο του ΝΑΤΟ είναι γραμμένο και το όνομα της πατρίδας μας.

Στη σύνοδο του ΝΑΤΟ στη Λισσαβώνα το 1971, οι Υπουργοί Εξωτερικών Ελλάδας και Τουρκίας συζητούσαν το Κυπριακό, ενώ ο αρχισυντάκτης της Washington Post Λόρενς Στερν κατέγραφε πληροφορίες για εδαφικό διαμοιρασμό της Κύπρου.

Χρόνια αργότερα, ο Ρίτσαρντ Χόλμπρουκ παραδεχόταν ότι προηγούμενες κυβερνήσεις των Ηνωμένων Πολιτειών έκαναν στην περιοχή μας πράγματα που προκαλούν ντροπή.

Και η Βρετανία, εγγυήτρια δύναμη με βάσεις στο νησί, παρακολουθούσε αδρανής την εξέλιξη του εγκλήματος.

Κι όμως, η κυβέρνηση Χριστοδουλίδη παρουσιάζει την ένταξη της Κύπρου στο ΝΑΤΟ ως στρατηγικό προσανατολισμό και εκφράζει ικανοποίηση για μια Σύνοδο στην Άγκυρα που αναβάθμισε τον ρόλο της Τουρκίας.

Το θύμα καλείται, δηλαδή, να αναζητήσει προστασία στην αγκαλιά του θύτη του. Η Κύπρος δεν ανήκει ούτε στο ΝΑΤΟ ούτε σε αυτόκλητους προστάτες που θέλουν να την εκμεταλλευτούν ως αβύθιστο αεροπλανοφόρο και ορμητήριο πολέμου σε βάρος των γειτονικών μας λαών.

Ανήκει στον λαό της και τα συμφέροντά του πρέπει να καθορίζουν την εξωτερική πολιτική μας, όχι τα συμφέροντα της λεγόμενης «Δύσης». Δεν πρέπει να τρέφουμε την αυταπάτη ότι θα μας προσφέρουν προστασία, όπως δεν την προσφέρουν ούτε στην Ελλάδα απέναντι στην τουρκική επιθετικότητα.

Γιατί εκτός από την ιστορική εμπειρία που καθόρισε τη χειρότερη τραγωδία στη σύγχρονη ιστορία μας, η παρούσα πραγματικότητα παραμένει αναλλοίωτη.

Όσα και αν προσφέρουμε στους Αμερικανούς και στους ΝΑΤΟϊκούς, η Τουρκία θα έχει γι’ αυτούς μεγαλύτερο γεωστρατηγικό βάρος.

Το τέταρτο δίδαγμα είναι εξίσου κρίσιμο.

Οι μαξιμαλιστικοί και ανέφικτοι στόχοι οδηγούν σε οδυνηρές ήττες.

Το 1974, η απόρριψη της ανεξαρτησίας και η εμμονή της ακροδεξιάς στην Ένωση δεν έφεραν την Ένωση με την Ελλάδα, αλλά την τουρκική εισβολή, την κατοχή και τη διχοτόμηση.

Σήμερα, η εγκατάλειψη της διζωνικής, δικοινοτικής ομοσπονδίας δεν θα φέρει καλύτερη λύση.

Θα μονιμοποιήσει και θα νομιμοποιήσει τη διχοτόμηση.

Ακριβώς γι’ αυτό η επίσκεψη του Γενικού Γραμματέα του ΟΗΕ Αντόνιο Γκουτέρες στην Κύπρο, από τις 27 μέχρι τις 29 Ιουλίου, αποκτά ιδιαίτερη σημασία.

Καλωσορίζουμε την παρουσία του και στηρίζουμε κάθε σοβαρή προσπάθεια επανέναρξης ουσιαστικών διαπραγματεύσεων.

Ελπίζουμε ότι η επίσκεψη θα συμβάλει στην αποτροπή επικίνδυνων πειραματισμών στο όνομα δήθεν νέων ιδεών που παρουσιάστηκαν πρόσφατα και που μπορούν να οδηγήσουν την προσπάθεια αναζήτησης λύσης σε νέο λαβύρινθο.

Ειδικότερα, ακούσαμε για δραστικό περιορισμό των αρμοδιοτήτων της ομοσπονδιακής κυβέρνησης, με ασάφεια ανάμεσα στην ομοσπονδία και τη συνομοσπονδία.

Για εγκατάλειψη του συμφωνημένου προεδρικού συστήματος και μετάβαση σε κοινοβουλευτική δημοκρατία.

Για μια λεγόμενη εξελικτική λύση, που θα συνδέει τις εδαφικές αναπροσαρμογές με την αναβάθμιση του ψευδοκράτους μέσω απευθείας εμπορίου, πτήσεων και επαφών.

Ακούμε, τέλος, για εμπλοκή του ΝΑΤΟ στην ασφάλεια και στις εγγυήσεις.

Τίποτε από αυτά δεν είναι νέο.

Είναι παλιές και επικίνδυνες συνταγές με νέο περιτύλιγμα, που απειλούν το κεκτημένο δεκαετιών διαπραγματεύσεων.

Αν επικρατήσουν, είτε θα οδηγηθούμε σε πισωγύρισμα και παράταση του αδιεξόδου είτε, ακόμη χειρότερα, σε νέες περιπέτειες και τετελεσμένα.

Ο μόνος δρόμος προς τη λύση, την απελευθέρωση και την επανένωση είναι σαφής.

Επανέναρξη των διαπραγματεύσεων από το σημείο όπου διακόπηκαν στο Κραν Μοντανά, στη βάση του Πλαισίου Γκουτέρες, των συγκλίσεων και της συμφωνημένης λύσης διζωνικής, δικοινοτικής ομοσπονδίας με πολιτική ισότητα.

Ένα κράτος με μία κυριαρχία, μία ιθαγένεια και μία διεθνή προσωπικότητα.

Οι συγκλίσεις πρέπει να διαφυλαχθούν και να καταγραφούν από τον ΟΗΕ, ώστε να μη διαπραγματευόμαστε ξανά από μηδενική βάση.

Η κυβέρνηση οφείλει να προσέλθει στην επίσκεψη του Γενικού Γραμματέα με καθαρές θέσεις, συνέπεια και πραγματική πολιτική βούληση.

Όχι με αντιφατικά μηνύματα που θολώνουν τη συμφωνημένη βάση, τις συγκλίσεις και το διαπραγματευτικό κεκτημένο.

Μπροστά στη νέα κινητικότητα στο Κυπριακό, είναι αναγκαίο όλοι να συνειδητοποιήσουν το αυτονόητο.

Ο χρόνος δεν εργάζεται υπέρ μας.

Εργάζεται υπέρ της κατοχής, του εποικισμού, της διχοτόμησης και της ενσωμάτωσης των κατεχομένων στην Τουρκία.

Συντρόφισσες και σύντροφοι, Αυτά είναι κάποια από τα βασικά διδάγματα που μας κληροδότησε η τραγωδία του 1974.

Υπεράσπιση της δημοκρατίας και της ιστορικής αλήθειας.

Κανένας συμβιβασμός με την κατοχή και τη διχοτόμηση.

Καμιά ανοχή στον φασισμό και στους πολιτικούς του απογόνους.

Απόρριψη του εθνικισμού και κοινός αγώνας Ελληνοκυπρίων και Τουρκοκυπρίων.

Εξωτερική πολιτική στην υπηρεσία του λαού μας, χωρίς ξένους κηδεμόνες και αυταπάτες.

Συνέπεια στον στόχο της απελευθέρωσης και της επανένωσης μέσα από τη συμφωνημένη λύση, με πλήρη σεβασμό στο σύνολο του διαπραγματευτικού κεκτημένου.

Αυτό θα είναι το καλύτερο μνημόσυνο για τους ήρωες και τους παθόντες του λαού μας.

Να παραδώσουμε στις επόμενες γενιές μια πατρίδα ελεύθερη και επανενωμένη, χωρίς ξένους στρατούς και συρματοπλέγματα, μια πατρίδα ειρήνης, ασφάλειας και κοινωνικής δικαιοσύνης. Τιμή και δόξα στους ήρωες του τόπου μας. Ζήτω η Κύπρος μας.

Η επιλογή των posts/links γίνεται με ένα στατιστικό μοντέλο και μπορεί να μην απεικονίζει επακριβώς τη σειρά δημοτικότητάς τους