Original Post

Πλήρες Κείμενο:

Πρωθυπουργός της Βρετανίας από σήμερα ο Αντυ Μπέρναμ. Ο 6ος τα τελευταία 10 χρόνια, με τους 5 εξ αυτών να έχουν προκύψει από εσωκομματικές διεργασίες (άλλο αν οι δύο μετα έλαβαν και τη λαϊκή ψήφο - η Μεη και Μπόρις) και όχι απευθείας από τη λαϊκή ψήφο μετά από βουλευτικές εκλογές.

Αυτό βέβαια είναι σύνηθες στη Βρετανία - και ο Τσώρτσιλ το 1940 έτσι ανέλαβε.

Μας λέει όμως κάποια πράγματα για τον τρόπο λειτουργίας των κομμάτων και του πολιτικού συστήματος γενικότερα στις αγγλοσαξονικές χώρες, σε σύγκριση και με τα καθ´ημάς. Στην Ελλάδα διαχρονικά τα κόμματα είναι συνυφασμένα με τις ιδρυτικές μορφές τους. Το Κόμμα Φιλελεύθερων ήταν το κόμμα του Βενιζέλου, ουσιαστικά έπαψε να υπάρχει μετά από αυτόν. Η ΝΔ το κόμμα του Καραμανλή, το ΠΑΣΟΚ του Παπανδρέου, ακόμα και ο νεότερος ιστορικά ΣΥΡΙΖΑ ήταν απολυτως συνδεδεμένος με τον Αλέξη Τσιπρα.

Μετα από αυτόν διαλύθηκε.

Η πολιτική αυτή παράδοση, έστω απόμειωμένη στην πορεία του χρόνου καθώς πολλά κόμματα εξελίχθηκαν και απέδειξαν τις ιστορικές αντοχές τους, πέραν του ότι προσδίδει μια ιδιαίτερη βαρύτητα (ουσιαστική και συμβολική) στις παρακαταθήκες των ιδρυτών, εμπεδώθηκε και στη λειτουργία των κομμάτων ως άτυπο εσωκομματικό δίκαιο.

Ο αρχηγός δεν είναι πρώτος μεταξύ ίσων, έχει σαφώς πιο καταλυτικό-κυριαρχικό ρόλο.

Η αμφισβήτηση των επιλογών του είναι σχεδόν ταμπού.

Η «εύνοια του αρχηγού» αποτελεί κατά κανόνα ζητούμενο, ενίοτε και προϋπόθεση για να έχεις αξιοσημείωτη πορεία.

Στις αγγλοσαξονικές χώρες αυτό δεν υφίσταται, τουλάχιστον όχι στον ίδιο βαθμό.

Δεν λέω αν αυτό είναι καλύτερο ή χειρότερο, ούτε αν θα μπορούσε να συμβαίνει σε εμάς.

Η κάθε χώρα έχει τη δική της παράδοση, τους δικούς της θεσμούς και κουλτούρα, η μεταπρατική υιοθέτηση ενός άλλου πολιτικού μοντέλου μπορεί να εξελιχθεί σε φαρσοκωμωδία.

Λέω απλώς τι ισχύει. Και ισχύει για δύο κυρίως λόγους: Ο πρώτος είναι το εκλογικό σύστημα των μονοεδρικών περιφερειών, το οποιο δημιουργεί πυρήνες τοπικής πολιτικής ισχύος σχετικά αποσυνδεδεμένες από την κεντρική εξουσία.

Ένας υποψήφιος βουλευτής χρειάζεται την στήριξη της τοπικής κομματικής βάσης για να πάρει το χρίσμα (στις ΗΠΑ, όπου οι κομματικοί δεσμού είναι ούτως ή άλλως πολύ πιο χαλαροί, με προκριμματικες, στη Βρετανία από την τοπική κομματική οργάνωση) και στη συνέχεια την σχετική πλειοψηφία του συνόλου για να εκλεγεί.

Ούτε την εύνοια του αρχηγού για να μπει στο ψηφοδέλτιο, ούτε αναφορές στην κεντρική εξουσία για να υπερκεράσει τους ανταγωνιστές του στην ίδια ευρύτερη εκλογική περιφέρεια.

Ο δεύτερος λόγος είναι το ιστορικο βάθος των κομμάτων. Το Συντηρητικό Κόμμα της Βρετανίας έχει σχεδόν 200 χρόνια ζωής.

Εχει κυβερνήσει σε τρεις διαφορετικούς αιωνες. Το Δημοκρατικό, των ΗΠΑ το ίδιο. Οι Ρεπουμπλικάνοι στις ΗΠΑ υπάρχουν σχεδόν 160 χρόνια. Το Βρετανικό Εργατικό Κομμα έχει 126 χρόνια ζωης.

Το ιστορικό τους βάθος τους επιτρεπει να μην προσδιορίζονται από συγκεκριμένα πρόσωπα, τουλάχιστον όχι απόλυτα και σίγουρα όχι διαχρονικά.

Δεν έχουν μία παράδοση γιατί στους ιστορικούς κύκλους κάθε χώρας άλλαζε και ο δικος τους ρόλος/φυσιογνωμία (ειδικά στις ΗΠΑ). Άλλο ήταν το ρεπουμπλικανικό κόμμα επι Λίνκολν ή Θίοντόρ Ρούσβελτ, άλλο επί Ρέιγκαν – πολλώ δε μάλλον επί Τραμπ. Όπως αντίστοιχα άλλο το συντηρητικό κόμμα, επί Ντισραέλι, άλλο επί Τσώρτσιλ, άλλο επί Θάτσερ.

Η απόσταση, το ιστορικό βάθος, οι διαφορετικές συγκυρίες αποπροσωποποιουν τις οποίες ταυτίσεις και καθιστούν φράσεις όπως «οι αρχές της παράταξης» αμφιβόλου - αν όχι κενού - περιεχομένου.

Η αντίληψη ότι «ο αρχηγός δεν είναι πάνω από το κόμμα», αλλά και ότι ο αρχηγός αντιμετωπίζει το κόμμα ως «συνομοσπονδία», σε συνδυασμό φυσικά με τη μακρά θεσμική παράδοση των χωρών αυτών, εξηγεί ταυτόχρονα και τη σφοδρότητα των εσωτερικών τους συγκρούσεων και την ανθεκτικότητά των κομμάτων. Αλλά και το πόσο εύκολα αποκαθηλώνονται οι ηγέτες τους.

Η επιλογή των posts/links γίνεται με ένα στατιστικό μοντέλο και μπορεί να μην απεικονίζει επακριβώς τη σειρά δημοτικότητάς τους