Original Post

Πλήρες Κείμενο:

Φίλοι μου καλημέρα. Αυτά που σας γράφω για τους μηχανισμούς της γήρανσης δεν είναι θεωρίες.

Είναι ο τρόπος με τον οποίο μπορούμε να αλλάξουμε την πορεία της υγείας μας Τις τελευταίες εβδομάδες σάς αναλύω έναν προς έναν τους βασικούς μηχανισμούς της γήρανσης.

Όλα αυτά που γράφω μπορεί αρχικά να φαίνονται πολύ βιολογικά και θεωρητικά.

Στην πραγματικότητα όμως καταλήγουν σε ένα απλό και πρακτικό συμπέρασμα: ο τρόπος με τον οποίο ζούμε επηρεάζει καθημερινά την ταχύτητα με την οποία γερνά το σώμα και ο εγκέφαλός μας.

Αυτό ακριβώς επιβεβαιώνει μια μεγάλη μελέτη που δημοσιεύτηκε πριν από λίγες ημέρες στο Archives of Public Health με τίτλο «Positive change in lifestyle behaviors improve cognitive health in older adults: a 10-year cohort study». Οι ερευνητές δεν εξέτασαν απλώς αν κάποιος έτρωγε καλά ή ασκούνταν σε μία συγκεκριμένη χρονική στιγμή.

Παρακολούθησαν επί περίπου δέκα χρόνια την εξέλιξη πέντε βασικών συμπεριφορών: τη διατροφή, την ποιότητα του ύπνου, τη σωματική δραστηριότητα, την πνευματική δραστηριότητα και την κοινωνική συμμετοχή.

Στη μελέτη συμμετείχαν 6.765 άτομα ηλικίας άνω των 65 ετών, τα οποία στην αρχή δεν παρουσίαζαν σημαντική γνωστική διαταραχή.

Οι συνήθειές τους αξιολογήθηκαν επανειλημμένα το 2008, το 2011 και το 2014, ενώ η γνωστική τους λειτουργία παρακολουθήθηκε μέχρι το 2018.

Κατά τη μέση περίοδο παρακολούθησης των 5,9 ετών, 1.659 συμμετέχοντες, δηλαδή το 24,5%, εμφάνισαν γνωστική έκπτωση.

Οι ερευνητές διαπίστωσαν ότι οι άνθρωποι δεν χωρίζονταν απλώς σε εκείνους που είχαν υγιεινό τρόπο ζωής και σε εκείνους που δεν είχαν.

Δημιουργήθηκαν τρεις διαφορετικές πορείες.

Η μεγαλύτερη ομάδα είχε χαμηλή συμμετοχή στις υγιεινές συμπεριφορές και παρουσίαζε σταδιακή περαιτέρω επιδείνωση.

Μια δεύτερη ομάδα ξεκίνησε από ένα μέτριο επίπεδο, αλλά με τα χρόνια βελτίωνε σταθερά τις συνήθειές της.

Η τρίτη ομάδα ξεκίνησε από υψηλό επίπεδο υγιεινής ζωής, το οποίο όμως σταδιακά υποχωρούσε.

Το εντυπωσιακό εύρημα ήταν ότι την καλύτερη γνωστική πορεία δεν παρουσίασαν απαραίτητα εκείνοι που ξεκίνησαν από το υψηλότερο επίπεδο.

Τη μεγαλύτερη προστασία εμφάνισαν όσοι ξεκίνησαν μέτρια, αλλά βελτίωναν προοδευτικά τον τρόπο ζωής τους.

Σε σύγκριση με την ομάδα που παρέμενε σε χαμηλά και μειούμενα επίπεδα υγιεινών συμπεριφορών, η ομάδα της σταδιακής βελτίωσης είχε κατά 63,2% χαμηλότερο κίνδυνο εμφάνισης γνωστικής διαταραχής.

Ακόμη και εκείνοι που ξεκίνησαν πολύ καλά αλλά παρουσίασαν κάποια υποχώρηση διατήρησαν χαμηλότερο κίνδυνο, περίπου κατά 37,1%. Αυτό είναι ίσως το σημαντικότερο μήνυμα της μελέτης.

Δεν είναι ποτέ απαραίτητο να αλλάξει κάποιος τα πάντα απότομα, ούτε πρέπει να πιστεύει ότι επειδή μέχρι σήμερα δεν ζούσε σωστά έχει πλέον χάσει την ευκαιρία.

Η κατεύθυνση της αλλαγής φαίνεται να έχει τεράστια σημασία.

Ένας άνθρωπος που αρχίζει να περπατά περισσότερο, να κοιμάται καλύτερα, να βελτιώνει σταδιακά τη διατροφή του, να διαβάζει, να μαθαίνει και να διατηρεί κοινωνικές σχέσεις μπορεί να έχει καλύτερη πορεία από κάποιον που ξεκίνησε με άριστες συνήθειες αλλά σταδιακά τις εγκαταλείπει.

Αυτή η παρατήρηση συνδέεται άμεσα με τους μηχανισμούς της γήρανσης που σας περιγράφω.

Η σωματική άσκηση ενεργοποιεί την παραγωγή νέων μιτοχονδρίων, βελτιώνει την ευαισθησία στην ινσουλίνη, αυξάνει την εγκεφαλική αιμάτωση και ενισχύει παράγοντες όπως ο BDNF, οι οποίοι υποστηρίζουν τη νευροπλαστικότητα.

Ο καλός ύπνος βοηθά στην απομάκρυνση μεταβολικών αποβλήτων από τον εγκέφαλο, στη ρύθμιση της φλεγμονής και στην αποκατάσταση των κυττάρων.

Η σωστή διατροφή επηρεάζει τη λειτουργία των μιτοχονδρίων, το μικροβίωμα, το οξειδωτικό στρες και τη χρόνια χαμηλού βαθμού φλεγμονή.

Η πνευματική δραστηριότητα δημιουργεί γνωστικό απόθεμα.

Όταν διαβάζουμε, μαθαίνουμε κάτι καινούργιο, συζητούμε, λύνουμε προβλήματα ή αποκτούμε νέες δεξιότητες, ο εγκέφαλος αναγκάζεται να δημιουργήσει και να ενισχύσει νευρωνικά δίκτυα.

Η κοινωνική απομόνωση, αντίθετα, συνδέεται με περισσότερο στρες, φλεγμονή, κατάθλιψη και ταχύτερη γνωστική έκπτωση.

Η μελέτη δείχνει ότι οι παράγοντες αυτοί δεν λειτουργούν απομονωμένα.

Δρουν μαζί και μπορούν να δημιουργήσουν είτε έναν φαύλο κύκλο φθοράς είτε έναν θετικό κύκλο σταδιακής βελτίωσης.

Οι ίδιοι οι ερευνητές επισημαίνουν ότι η σταδιακή αύξηση της συμμετοχής σε υγιεινές δραστηριότητες μπορεί να προσφέρει συνεχώς νέα ερεθίσματα, να ενισχύσει τη νευροπλαστικότητα και το γνωστικό απόθεμα και παράλληλα να αυξήσει την αυτοπεποίθηση και το κίνητρο.

Μια μικρή βελτίωση φέρνει ένα πρώτο όφελος, το όφελος αυξάνει την επιθυμία να συνεχίσουμε και έτσι δημιουργείται ένας θετικός βιολογικός και ψυχολογικός κύκλος.

Πρέπει βέβαια να είμαστε επιστημονικά ακριβείς.

Πρόκειται για παρατηρητική μελέτη και όχι για τυχαιοποιημένη κλινική δοκιμή, επομένως δεν αποδεικνύει από μόνη της απόλυτη σχέση αιτίας και αποτελέσματος.

Παρ’ όλα αυτά, το μεγάλο δείγμα, η μακροχρόνια παρακολούθηση και η επαναλαμβανόμενη αξιολόγηση των συμπεριφορών προσθέτουν ιδιαίτερη αξία στα ευρήματα.

Αυτά λοιπόν που σας γράφω στους μηχανισμούς της γήρανσης είναι ακριβώς η βιολογική βάση όσων καταγράφει αυτή η νέα μελέτη στην πραγματική ζωή.

Η γήρανση δεν σταματά, αλλά η πορεία της δεν είναι απολύτως προκαθορισμένη.

Δεν χρειάζεται τελειότητα.

Χρειάζεται να κινούμαστε προς τη σωστή κατεύθυνση, λίγο περισσότερο κάθε χρόνο, και κυρίως να μην εγκαταλείπουμε. Εγώ θα συνεχίσω να σας παροτρύνω με τα άρθρα μου.

Η επιλογή των posts/links γίνεται με ένα στατιστικό μοντέλο και μπορεί να μην απεικονίζει επακριβώς τη σειρά δημοτικότητάς τους