Περνούσα από κάπου και παρατηρούσα δύο παιδιά να παίζουν μαζί. Τη μια στιγμή χαίρονταν, την άλλη θύμωναν, τα έβρισκαν, τα χαλούσαν και ύστερα τα ξανάβρισκαν. «Κάνουν μια προσομοίωση σχέσης», σκέφτηκα...
Περνούσα από κάπου και παρατηρούσα δύο παιδιά να παίζουν μαζί. Τη μια στιγμή χαίρονταν, την άλλη θύμωναν, τα έβρισκαν, τα χαλούσαν και ύστερα τα ξανάβρισκαν. «Κάνουν μια προσομοίωση σχέσης», σκέφτηκα χαμογελώντας.
Και μετά μου πέρασε από το μυαλό πως ίσως δεν ήταν προσομοίωση.
Ίσως ήταν η ίδια η σχέση στην πιο καθαρή της μορφή.
Τα παιδιά δεν έχουν ακόμη μάθει να κρύβουν τη συναισθηματική τους αλήθεια.
Δεν κάνουν παθητική επιθετικότητα, δεν γράφουν αινιγματικά stories, δεν λένε «ό,τι νομίζεις». Αν θυμώσουν, θα φωνάξουν.
Αν στενοχωρηθούν, θα κλάψουν.
Αν τους λείψει ο άλλος, σε τρία λεπτά θα του πουν: «Έλα να παίξουμε.» Και κάπως έτσι, μέσα σε ένα απόγευμα, κάνουν δεκάδες κύκλους που οι ενήλικες καμιά φορά χρειάζονται μήνες ή χρόνια για να ολοκληρώσουν.
Κι όμως, εκεί χτίζεται η ικανότητα για σχέση.
Το παιδί δοκιμάζει ένα μεγάλο ερώτημα ξανά και ξανά: "Αν θυμώσω μαζί σου, θα μείνεις;" "Αν σε σπρώξω λίγο μακριά, θα μπορέσουμε να ξαναβρεθούμε;" "Αν χαλάσει κάτι ανάμεσά μας, μπορεί να επισκευαστεί;" Αυτό είναι το μεγάλο μάθημα της επανόρθωσης.
Όχι η απουσία σύγκρουσης, αλλά η εμπειρία ότι η σχέση αντέχει τη σύγκρουση.
Κάπου εκεί χαμογέλασα, γιατί σκέφτηκα ότι οι μεγάλοι πληρώνουμε θεραπεία για να μάθουμε όσα τα παιδιά εξασκούν δωρεάν στην παιδική χαρά.
Εμείς συχνά πιστεύουμε ότι μια σύγκρουση σημαίνει τέλος.
Εκείνα πιστεύουν ότι σημαίνει διάλειμμα μέχρι το επόμενο παιχνίδι.
Βέβαια, τα παιδιά έχουν κι ένα τεράστιο προνόμιο: δεν έχουν ακόμη επενδύσει ιδιαίτερα στο εγώ τους.
Δεν τους απασχολεί τόσο ποιος είχε δίκιο.
Τα απασχολεί ποιος κρατάει την μπάλα.
Και ίσως αυτή να είναι η πιο σοφή μορφή ψυχικής οικονομίας.
Οι σχέσεις δεν ωριμάζουν επειδή δεν υπάρχουν συγκρούσεις.
Ωριμάζουν όταν δύο άνθρωποι ανακαλύπτουν ότι μπορούν να επιβιώσουν και μετά από αυτές.
Εδώ μιλάμε για το πέρασμα από τη φαντασίωση του «όλα καλά ή όλα κακά» στην ικανότητα να χωράει ο άλλος ως ολόκληρο πρόσωπο: να μπορεί να με θυμώνει και να τον αγαπώ, να με απογοητεύει και να συνεχίζω να τον αναζητώ.
Το παιδί, χωρίς να το γνωρίζει, εξασκείται καθημερινά σε αυτή τη μετάβαση.
Ίσως γι' αυτό οι παιδικές φιλίες είναι τόσο ανθεκτικές.
Δεν βασίζονται στην τελειότητα.
Βασίζονται στην επανάληψη του «πάμε πάλι». Και αναρωτήθηκα μήπως, μεγαλώνοντας, δεν χάνουμε τόσο την ικανότητα να αγαπάμε, όσο την άδεια να ξαναρχίζουμε.
Τα παιδιά τελικά δεν έκαναν πρόβα σχέσης.
Μας θύμιζαν πώς μοιάζει μια σχέση όταν ο φόβος της απώλειας δεν έχει ακόμη καλυφθεί από άμυνες. Αγγελική Μπολουδάκη
Η επιλογή των posts/links γίνεται με ένα στατιστικό μοντέλο και μπορεί να μην απεικονίζει επακριβώς τη σειρά δημοτικότητάς τους