Δύο Κόσμοι, Δύο Πολεμικές ηθικές: Η Σύγκρουση της Πολεμικής Ηθικής μεταξύ Σταυροφόρων και Βυζαντίου Οι Έλληνες ειδωλολάτρες που μέσα σε αυτούς βρίσκονται και οι άθεοι προσπαθώντας να χτυπήσουν την...

Original Post

Πλήρες Κείμενο:

Προφανώς δεν γνωρίζουν λόγω της αμάθειας τους οτι οι σταυροφόροι δεν έχουν σχέση με την ορθόδοξη πίστη.

Μην ξεχνάμε παγανιστής και μορφωμένος είναι αντιστρόφως ανάλογα, ενώ οι άθεοι είναι πνευματικά τυφλοί.

Ας ξεκαθαρίσουμε τα πράγματα. Όταν οι στρατιές της Πρώτης Σταυροφορίας έφτασαν μπροστά στα τείχη της Κωνσταντινούπολης στα τέλη του 11ου αιώνα, οι Βυζαντινοί δεν αντίκρισαν απλώς έναν ξένο στρατό.

Αντίκρισαν μια ριζικά διαφορετική κοσμοθεωρία για τον πόλεμο, τη θρησκεία και την ίδια την έννοια της στρατιωτικής τιμής.

Η συνάντηση της δυτικής ιπποτικής ηθικής των Σταυροφόρων με τον Βυζαντινό πραγματισμό αποτέλεσε μια από τις πιο συναρπαστικές και βαθιές ιδεολογικές συγκρούσεις του Μεσαίωνα. 1. Το Δυτικό Πρότυπο: Ο «Στρατιώτης του Χριστού» (Miles Christi) Στη μεσαιωνική Δύση, η πολεμική ηθική των Σταυροφοριών γεννήθηκε μέσα από την ανάγκη να χαλιναγωγηθεί η άναρχη βία των φεουδαρχών και να διοχετευτεί προς έναν κοινό, ιερό σκοπό.

Με το κάλεσμα του Πάπα Ουρβανού Β΄ το 1095 μΧ στο Κλερμόν, ο πόλεμος μετατράπηκε σε πράξη μετάνοιας και πνευματικής κάθαρσης. Η Ιεροποίηση του Πολέμου: Για τον Σταυροφόρο, η μάχη ενάντια στον «άπιστο» δεν ήταν απλώς πολιτικό καθήκον, αλλά θρησκευτική υποχρέωση που εξασφάλιζε την άφεση των αμαρτιών. Το Νέο Ιπποτικό Ιδεώδες: Μέσα από τα μοναχικά-πολεμικά τάγματα (Ναΐτες, Ιωαννίτες, Τεύτονες, Λαζαριστές κτλ ), ο πολεμιστής απέκτησε μοναστική διάσταση. Ο Άγιος Βερνάρδος του Κλερβώ, στο περίφημο έργο του «Σε Έπαινο της Νέας Ιπποσύνης», διαχώρισε τη «φονική κακία» (malicide) από την ανθρωποκτονία, υποστηρίζοντας ότι ο θάνατος ενός εχθρού του Χριστού δεν είναι έγκλημα, αλλά δόξα. Η Ηθική του Κώδικα (Chivalry): Ο ιππότης έπρεπε να είναι δίκαιος, γενναίος και προστάτης των αδυνάτων, αλλά ο κώδικας αυτός ίσχυε επιλεκτικά, κυρίως μεταξύ των ομόδοξων ευγενών της Δύσης. 2. Η Βυζαντινή Προσέγγιση: Ο Πόλεμος ως Αναγκαίο Κακό Στην Ανατολική Ρωμαϊκή Αυτοκρατορία δηλαδή στο Ελληνικό Βυζάντιο, η οπτική γωνία ήταν τελείως διαφορετική. Το Βυζάντιο, περικυκλωμένο από εχθρούς, έβλεπε τον πόλεμο χωρίς ρομαντισμό. Ο Κανόνας του Μεγάλου Βασιλείου: Η Ορθόδοξη Εκκλησία της Ανατολής δεν υιοθέτησε ποτέ την έννοια του «Ιερού Πολέμου» με τη δυτική έννοια.

Ο 13ος Κανόνας του Μεγάλου Βασιλείου παρέμενε η πυξίδα: ο στρατιώτης που σκοτώνει στο πεδίο της μάχης προς υπεράσπιση της πατρίδας δεν θεωρείται δολοφόνος, αλλά η πράξη του παραμένει αμάρτημα.

Για τον λόγο αυτό, του επιβαλλόταν τριετής αποχή από τη Θεία Κοινωνία για τον καθαρισμό της ψυχής του.

Όσο αυτό τώρα φαίνεται στα μάτια των αμόρφωτων Ελλήνων αστείο, τότε ήταν πολύ σημαντικό.

Μάλιστα ο κανόνας αυτός ισχύει και σήμερα. Στρατιωτικός Πραγματισμός: Όπως αποτυπώνεται στα Τακτικά του Λέοντος ΣΤ΄ του Σοφού και στο Στρατηγικόν του Μαυρικίου, η καλύτερη μάχη ήταν αυτή που αποφευγόταν μέσω της διπλωματίας, του κατευνασμού, της δωροδοκίας ή της στρατηγικής παραπλάνησης.

Ο βυζαντινός στρατιώτης δεν πολεμούσε για να πάει στον Παράδεισο, αλλά για να επιβιώσει η Αυτοκρατορία. Η Κατάπληξη μπροστά στους «Πολεμιστές-Ιερείς»: Οι Βυζαντινοί σοκάρονταν βλέποντας Δυτικούς καθολικούς ιερείς και επισκόπους να φέρουν όπλα και να σφάζουν στο πεδίο της μάχης, κάτι που στην Ανατολή απαγορευόταν ρητά από τους ιερούς κανόνες. «Ο βάρβαρος Κέλτος είναι ικανός να κρατά το ποτήριο της Θείας Κοινωνίας και ταυτόχρονα να κρατά την ασπίδα και το δόρυ...» — Άννα Κομνηνή, Αλεξιάς 3. Η Σύγκρουση στην Πράξη Αυτές οι δύο διαφορετικές ηθικές φιλοσοφίες οδήγησαν σε βαθιά καχυποψία.

Για τους Σταυροφόρους, οι Βυζαντινοί φάνταζαν «δειλοί», «ύπουλοι» και «προδότες» επειδή προτιμούσαν τη διπλωματία και την τακτική υποχώρηση από την τυφλή μετωπική επίθεση.

Για τους Βυζαντινούς, οι Σταυροφόροι ήταν φανατικοί, απείθαρχοι και επικίνδυνοι τυχοδιώκτες, οι οποίοι χρησιμοποιούσαν τον σταυρό ως πρόσχημα για λεηλασία. Η τραγική κορύφωση αυτής της ασυμβατότητας ήρθε το 1204 με την Τέταρτη Σταυροφορία.

Η λεηλασία της Κωνσταντινούπολης απέδειξε ότι όταν η δυτική πολεμική ηθική αποσυνδεόταν από τα ιδεαλιστικά της προπετάσματα, μπορούσε να μετατραπεί σε μια από τις πιο καταστροφικές δυνάμεις της ιστορίας. Ιστορικές Πηγές & Βιβλιογραφία Πρωτογενείς Πηγές (Μεσαιωνικές) Άννα Κομνηνή, Αλεξιάς – Ιδιαίτερα τα βιβλία Χ και ΧΙ, όπου περιγράφεται η άφιξη των ηγετών της Πρώτης Σταυροφορίας και η κατάπληξη των Βυζαντινών για τη συμπεριφορά και την οπλοφορία των Λατίνων κληρικών. Λέων ΣΤ΄ ο Σοφός, Τακτικά – Σπουδαία πηγή για τη βυζαντινή αντίληψη περί δίκαιου και αμυντικού πολέμου (ιδιαίτερα η Διάταξη Β΄). Μέγας Βασίλειος, Κανονική Επιστολή Β΄ (Κανόνας ΙΓ΄) – Το θεολογικό θεμέλιο της ανατολικής προσέγγισης για την αφαίρεση ζωής στον πόλεμο. Bernard of Clairvaux, De Laude Novae Militiae (Σε Έπαινο της Νέας Ιπποσύνης, περ. 1130) – Το βασικό ιδεολογικό μανιφέστο που δικαιολογεί τη θρησκευτική βία των Ναϊτών Ιπποτών. Δευτερογενείς Πηγές (Σύγχρονες Μελέτες) Haldon, John (2004), Warfare, State and Society in the Byzantine World, 565–1204 – Εξαιρετική ανάλυση της κοινωνικής και ηθικής διάστασης του βυζαντινού στρατού. Runciman, Steven (2006), Ιστορία των Σταυροφοριών – Το κλασικό έργο που αναλύει διεξοδικά την ψυχολογία και τις αντιθέσεις μεταξύ Ανατολής και Δύσης. Kaegi, Walter E. (1992), Byzantium and the Early Islamic Conquests – Χρήσιμο για την κατανόηση της εξέλιξης της αμυντικής στρατηγικής του Βυζαντίου.

Η επιλογή των posts/links γίνεται με ένα στατιστικό μοντέλο και μπορεί να μην απεικονίζει επακριβώς τη σειρά δημοτικότητάς τους