Original Post

Πλήρες Κείμενο:

19/7/1944 Επιτυχημένη Ενέδρα του ΕΛΑΣ στου «Μανούσου το Γεφύρι», στη Χώρα Μεσσηνίας! Ανακοίνωση του ΚΚΕ και ΠΕΑΕΑ-ΔΣΕ για εκδήλωση σήμερα στον τόπο της ενέδρας περιέχει και το ΠΑΝΤΑ ΑΠΑΡΑΙΤΗΤΟ ιστορικό ψεύδος! Λεει η Ανακοίνωση: «Η εκδήλωση θα πραγματοποιηθεί την Κυριακή 19 Ιουλίου, στις 10:00, στο μνημείο στη θέση Αγορέλιτσα. Η Μάχη της Χώρας δόθηκε στις 19 Ιουλίου 1944 από το 1ο Τάγμα του 9ου Συντάγματος του ΕΛΑΣ.

Τμήματα του ΕΛΑΣ επιτέθηκαν σε γερμανική φάλαγγα, την οποία συνόδευαν Τάγματα Ασφαλείας.

Η μάχη κατέληξε σε βαριά ήττα των γερμανικών δυνάμεων και των συνεργατών τους, ενώ έχασαν τη ζωή τους 18 μαχητές του ΕΛΑΣ». Το ιστορικό ψεύδος είναι ότι τη γερμανική φάλαγγα συνόδευαν Τάγματα Ασφαλείας! Εκτός από Γερμανούς, στη φάλαγγα υπήρχαν ΜΟΝΟ Έλληνες πολίτες που ταξίδευαν με τα γερμανικά αυτοκίνητα για να αποφύγουν τα μπλόκα του ΕΛΑΣ για πλιάτσικο αν ταξίδευαν με γκαζοζέν αυτοκίνητα.

Η διαδρομή Καλάμάτα-Πύλος – Κυπαρισσία δεν είχε τραίνο. Ακολουθεί Απόσπασμα από το έργο μου «Ματωμένες Μνήμες 1940-45» 4.4 Ἡ ἐνέδρα τοῦ ΕΛΑΣ στοῦ Μανούσου τό Γεφύρι Στίς 19 Ἰουλίου 1944, ἔγινε ἡ μεγαλύτερη ἀντιστασιακή ἐνέργεια τοῦ ΕΛΑΣ στή Μεσσηνία.

Μιά ἐπιτυχημένη ἐνέδρα στοῦ “Μανούσου τό Γεφύρι”, μεταξύ Χώρας καί Γαργαλιάνων, ἐναντίον Γερμανικῆς φάλαγγας πού κινεῖτο ἀπό τήν Πύλο πρός τήν Κυπαρισσία.

Ἀποτέλεσμα τῆς ἐνέδρας ἦταν ἡ καταστροφή καί τῶν 13 αὐτοκινήτων τῆς φάλαγγας, ὁ θάνατος 78 Γερμανῶν στρατιωτῶν καί 10 περίπου Ἑλλήνων, καί ἡ σύλληψη 29 Γερμανῶν καί ἑνός Ἕλληνα ὡς αἰχμαλώτων. Ο ΕΛΑΣ εἶχε 17 νεκρούς, ἕνας ἀπό τούς ὁποίους ἦταν καί ὁ διοικητής τοῦ τάγματος τοῦ ΕΛΑΣ πού ἔστησε τήν ἐνέδρα. Ὁ Ἠλίας Σφακιανάκης ἀπό τό γειτονικό Κορυφάσιο.

Ἕνας ἄλλος ἦταν ὁ Νίκος Βλαχαδάμης τοῦ ἐφεδρικοῦ ΕΛΑΣ, ἀπό τούς Γαργαλιάνους. Ὁ Σφακιανάκης ἦταν ἀπότακτος ταγματάρχης τοῦ Ἑλληνικοῦ στρατοῦ γιά τό κίνημα τοῦ Βενιζέλου, τοῦ 1935.

Γιά τούς Ἕλληνες νεκρούς καί τόν αἰχμάλωτο, ὁ ΕΛΑΣ ὑπεστήριξε ὅτι ἦταν ταγματασφαλίτες.

Ἡ ἀλήθεια ὅμως εἶναι ὅτι ἦταν ἄμαχοι Ἕλληνες πολίτες πού ταξίδευαν μέ τή Γερμανική φάλαγγα, ἀπό τήν Καλαμάτα καί τήν Πύλο πρός τήν Κυπαρισσία, διότι πίστευαν ὅτι ἔτσι ἦταν ἀσφαλεῖς.

Στή διαδρομή αὐτή, ἐκείνη τήν περίοδο, ὑπῆρχαν συχνά μπλόκα ἀνταρτῶν τοῦ ΕΛΑΣ ἤ πολιτοφυλάκων τοῦ ΕΑΜ, καί οἱ ταξιδιῶτες διέτρεχαν τόν κίνδυνο τῆς ληστείας (πλιάτσικου) ἤ καί τῆς σύλληψης.

Ἀπό τήν ἐνέδρα, ὁ ΕΛΑΣ ἔγινε κάτοχος μεγάλων ποσοτήτων ὑλικοῦ.

Ὅπλα, πυρομαχικά, ἀλλά καί πολλά τρόφιμα πού μετέφεραν τά Γερμανικά αὐτοκίνητα.

Δυστυχῶς ὅμως, κηλίδωσε πάλι τή μεγάλη του ἐπιτυχία μέ τή συμπεριφορά τῶν ἀνταρτῶν του πρός τούς νεκρούς καί τούς αἰχμαλώτους.

Ἔγδυσαν τελείως τούς νεκρούς, καί ἐκτέλεσαν ὅλους τους Γερμανούς αἰχμαλώτους ἐκτός ἀπό 5. Ἀπό τούς 29 αἰχμαλώτους, 6 πού ἦταν βαρειά τραυματίες καί δέν μποροῦσαν νά βαδίσουν, τούς δολοφόνησαν ἀμέσως μετά τή μάχη στό Κεφαλόβρυσο τῆς Χώρας.

Ὁ τρόπος ἐκτέλεσης εἶχε μεγάλη δόση σαδισμοῦ, ὅπως μοῦ περιέγραψε ἕνας αὐτόπτης μάρτυρας πού βρέθηκε μέ τούς ἀντάρτες τοῦ ΕΛΑΣ στή Χώρα παρά τή θέλησή του.

Ἕναν ἀκόμη τραυματία τόν δολοφόνησαν καθ'ὁδόν, ἔξω ἀπό τό χωριό Κοντογόνι.

Ὅλους τούς εἶχαν ἀφήσει ξυπόλητους καί γυμνούς, ἐνῶ τούς πῆραν ὁτιδήποτε πολύτιμο εἶχαν, ἀκόμη καί τά γυαλιά μυωπίας πού φοροῦσαν μερικοί.

Ὑπ' αὐτές τίς σκληρές συνθῆκες οἱ αἰχμάλωτοι περπάτησαν μέχρι τόν Ταΰγετο.

Οἱ ἀντάρτες τούς πῆραν μαζί τους ὡς “ἀσπίδες”, σέ περίπτωση πού συναντοῦσαν Γερμανούς στόν δρόμο.

Μετά λίγες ἡμέρες, στό χωριό Γεωργίτσι κοντά στή Σπάρτη, ἐκτέλεσαν ἄλλους 17. Οἱ 5 πού ἐπέζησαν, βρέθηκαν τόν Ὀκτώβριο τοῦ 1944 κρατούμενοι τοῦ ΕΛΑΣ στήν Καλαμάτα, καί παραδόθηκαν στούς Βρετανούς.

Δέν βρῆκα πουθενά πληροφορίες γιά τό τί ἀπέγινε ὁ Ἕλληνας αἰχμάλωτος.

Ἄν ἐκτελέστηκε ἤ ἦταν μεταξύ αὐτῶν πού ἐπέζησαν.

Ἕνας ἀπό τούς 5 τυχερούς ἦταν ὁ στρατιωτικός ἱερέας Joackim Lange, ὁ ὁποῖος ἀργότερα κατέγραψε τήν περιπέτειά του.

Ἀξίζει νά σημειωθεῖ ὅτι ὁ ἱερέας δέν ἀνῆκε στήν μονάδα πού ἔπεσε στήν ἐνέδρα.

Ἦταν ὁ ἱερέας τῆς 117 Μεραρχίας Πελοποννήσου, μέ ἕδρα τήν Κόρινθο.

Στίς 23 Δεκεμβρίου 1943 εἶχε ἱερουργήσει στήν Τρίπολη, στήν κηδεία τῶν 83 αἰχμαλώτων Γερμανῶν στρατιωτῶν πού δολοφόνησε ὁ ΕΛΑΣ στίς 7 Δεκεμβρίου σέ μιά χαράδρα κοντά στά Μαζέϊκα τῆς Ἀχαΐας.

Σέ ἀντίποινα ἐκείνης τῆς ὁμαδικῆς δολοφονίας, οἱ Γερμανοί ἔκαναν τή μεγάλη σφαγή τῶν ἀθώων κατοίκων τῶν Καλαβρύτων στίς 13 Δεκεμβρίου. Ο Lange πληροφορήθηκε ὅτι σύντομα πρόκειτο νά μετατεθεῖ ἐκτός Ἑλλάδος, καί θέλοντας νά δεῖ τή νότια καί τή δυτική Πελοπόννησο, προσκολήθηκε στήν Κόρινθο στή φάλλαγα τῶν αὐτοκινήτων ἐφοδιασμοῦ.

Ὁ θάνατος τόσων Γερμανῶν στρατιωτῶν, καί ἰδιαίτερα ἡ ἐκτέλεση τραυματιῶν καί αἰχμαλώτων, ἐξαγρίωσε τή διοίκηση τοῦ Γερμανικοῦ στρατοῦ. Ἡ Χώρα, ἀλλά καί οἱ Γαργαλιάνοι καί τά δυό-τρία ἐνδιάμεσα χωριά, ἀναμενόταν ὅτι θά δοκίμαζαν τήν ἐγκληματική μανία τῶν Γερμανῶν.

Ὅταν μάλιστα ἡ ἀπόπειρά τους νά καταδιώξουν τούς ἀντάρτες πού ἐκτέλεσαν τήν ἐνέδρα ἀπέτυχε ὁλοκληρωτικά.

Τό τάγμα τοῦ ΕΛΑΣ πού ἔστησε τήν ἐνέδρα, ἀνέβηκε πρῶτα πρός τό Μανιάκι, καί ἀπό κεῖ πέρασε στόν Ταΰγετο, ἀποφεύγοντας τελείως τούς Γερμανούς.

Ἀφοῦ τούς ξέφυγαν οἱ ἀντάρτες, οἱ Γερμανοί γύρισαν στή Χώρα μέ ἄδεια χέρια καί πῆραν τούς νεκρούς τους γιά ταφή.

Κάτοικοι τῆς Χώρας καί τοῦ Ἀμπελόφυτου ἀναγκάστηκαν νά φορτώσουν τούς νεκρούς στά αὐτοκίνητα τῶν Γερμανῶν.

Ἡ ταφή τῶν στρατιωτῶν, ἔγινε σέ ὁμαδικό τάφο στήν περιοχή Λιμενάρι, στήν παραλία τοῦ Ἰονίου πελάγους, δυτικά τῶν Φιλιατρῶν.

Γιά εὐκολότερη ταυτοποίηση τῶν λειψάνων στό μέλλον, ἀνάμεσα στά δόντια κάθε νεκροῦ τοποθέτησαν τή μεταλλική στρατιωτική του ταυτότητα.

Μετά ἀπό χρόνια ἦλθαν οἱ Γερμανοί καί ἐπῆραν τά ὀστά τῶν στρατιωτῶν.

Τούς ἀνεγνώρισαν ἀπό τίς μεταλλικές ταυτότητες πού εἶχαν βάλει κατά τόν ἐνταφιασμό τους.

Πρίν ἀναχωρήσουν οἱ Γερμανοί ἀπό τή Χώρα σκότωσαν 10 περίπου ἡλικιωμένους κατοίκους πού δέν πρόλαβαν νά κρυφτοῦν, καί ἔκαψαν μερικά σπίτια ἐκεῖ καί στό Ἀμπελόφυτο.

Αὐτές ὅμως οἱ βιαιότητες τῶν Γερμανῶν στή Χώρα καί τό Ἀμπελόφυτο, δέν μποροῦν πραγματικά νά θεωρηθοῦν ὅτι ἦταν ὅλα τά ἀντίποινα γιά τήν ἐνέδρα στοῦ Μανούσου τό γεφύρι.

Ὅταν, γιά παράδειγμα, γιά τήν ἐνέδρα τῆς 5ης Φεβρουαρίου 1944 στόν Ἅγιο Φλῶρο τῆς Καλαμάτας, στήν ὁποία τά θύματα ἦταν πολύ λιγότερα -10 νεκροί, 1 τραυματίας, καί 9 στρατιῶτες αἰχμάλωτοι- οἱ Γερμανοί ἐκτέλεσαν 149 ὁμήρους στήν Καλαμάτα, 10 στό χωριό Σκάλα, καί ἔκαψαν τά χωριά Σκάλα, Χριστοφιλέϊκα καί Τσουκαλέϊκα! Στή βιβλιογραφία ἔχουν παρουσιαστεῖ διάφορες ἐκδοχές γιατί οἱ Γερμανοί δέν ἔκαναν ἀντίποινα γιά τήν πανωλεθρία τους στοῦ «Μανούσου τό γεφύρι». Σημειώνω τίς ἑξῆς: - Οἱ Γερμανοί δέν εἶχαν καιρό γιά ἀντίποινα, ἐπειδή σύντομα ἀποχώρησαν ἀπό τή Μεσσηνία. - Οἱ Γερμανοί δέν ἤθελαν νά ἐξαγριώσουν τούς κατοίκους τῆς περιοχῆς, γιά νά μήν τούς προκαλέσουν δυσκολίες κατά τήν ἀναμενόμενη ἀποχώρησή τους. - Εἶχε προηγηθεῖ ἡ ἀπόπειρα κατά τοῦ Χίτλερ, καί ἦταν πεσμένο τό ἠθικό τῶν Γερμανῶν.

Γιαυτό δέν ἔκαναν ἀντίποινα. - Ὁ Ἀνδρέας Βασιλόπουλος, ἀρχηγός τότε μικρῆς ὁμάδας ταγματασφαλιτῶν στήν Πύλο, παρακάλεσε τοῦ Γερμανούς στή Χώρα νά μήν προβοῦν σέ ἀντίποινα. (Αὐτό τό ἀνέφερε ὁ ἴδιος τόν Ἰούλιο τοῦ 1945 μέ ἐπιστολή του στήν ἐφημερίδα «Θάρρος» τῆς Καλαμάτας). Καμμία ἀπό τίς ἀνωτέρω ἐξηγήσεις καί ἐκδοχές γιά τήν ἀπουσία ἀντιποίνων ἀπό τούς Γερμανούς, δέν φαίνεται πειστική.

Πρῶτον, μεταξύ τῆς ἐνέδρας καί τῆς ἀποχώρησης τῶν Γερμανῶν ἀπό τήν Μεσσηνία παρενεβλήθη διάστημα μεγαλύτερο τῶν 45 ἡμερῶν, καί οἱ Γερμανοί σέ παρόμοιες περιπτώσεις ποτέ δέν ὑπελόγισαν τίς ἀντιδράσεις τοῦ τοπικοῦ πληθυσμοῦ.

Ἡ δέ ἀπόπειρα ἐναντίον τοῦ Χίτλερ δέν ἐπηρέασε τή δράση τοῦ Γερμανικοῦ στρατοῦ ἐκτός Γερμανίας. Οἱ Γερμανοί πού ἔπεσαν στήν ἐνέδρα, εἶχαν ξεκινήσει ἀπό τήν Ἀθήνα, ἀνῆκαν στό 699 Κλιμάκιο Ἐφοδιασμοῦ, καί μετέφεραν τρόφιμα σέ φρουρές τῆς Πελοποννήσου.

Εἶχαν ἀφήσει ἐφόδια στήν Τρίπολη, στήν Καλαμάτα, στήν Πύλο, καί πήγαιναν γιά τά Φιλιατρά, τήν Κυπαρισσία, καί τόν Πύργο Ἠλείας, πού θά ἦταν ὁ τελευταῖος τους σταθμός πρίν τήν ἐπιστροφή τους στήν Ἀθήνα.

Μέ δεδομένο λοιπόν ὅτι τά θύματα ἀνῆκαν σέ μονάδα τῶν Ἀθηνῶν, ὁποιαδήποτε ἀπόφαση γιά ἀντίποινα θά τήν λάμβανε τουλάχιστον ὁ ἀνώτερος Γερμανός ἀξιωματικός στήν Πελοπόννησο -δηλαδή ὁ διοικητής τῆς 117 Μεραρχίας Κυνηγῶν πού εἶχε ἕδρα τήν Κόρινθο, ἀλλά ἐκεῖνες τίς ἡμέρες βρισκόταν στήν Τρίπολη - σέ συνεργασία μέ τόν διοικητή τῆς μονάδος τῶν Ἀθηνῶν, στήν ὁποία ἀνῆκαν τά θύματα.

Λόγω τοῦ μεγάλου ἀριθμοῦ τῶν θυμάτων, τήν ἀπόφαση ἴσως νά τήν λάμβανε ἀκόμη καί ὁ διοικητής τῆς ἀνώτερης μονάδας, πού ἦταν τό 68ο Σῶμα στρατοῦ.

Ἑπομένως, μιά παρόμοια διαταγή, δέν θά ἦταν ποτέ δυνατόν νά ἀκυρωθεῖ μέ παρακλήσεις τοῦ ὑπολοχαγοῦ Βασιλόπουλου πρός κάποιον κατώτερο Γερμανό ἀξιωματικό στή Χώρα. Ὁ Γερμανικός στρατός δέν κατέλαβε τήν Εὐρώπη καί τή Βόρειο Ἀφρική λειτουργῶντας κατ'αὐτόν τόν τρόπο.

Στήν πόλη τῶν Φιλιατρῶν, στά χρόνια μετά τήν Κατοχή ἔγινε γνωστό ὅτι ἕνας Γερμανός ἀξιωματικός δέν ἐφήρμοσε διαταγή νά ἐκτελέσει κατοίκους τῆς πόλεως, λόγω τῆς ἐπέμβασης σέ ὄνειρό του τοῦ πολιούχου τῶν Φιλιατρῶν Ἁγίου Χαραλάμπους. Ὁ Νίκος Ζερβής κάνει λεπτομερή ἀναφορά στό θέμα, μέ σαφῶς κριτική διάθεση.

Στό θέμα ἀναφέρεται καί ἡ μαρτυρία ἑνός κατοίκου τῶν Φιλιατρῶν πού ἀκολουθεῖ.

Ὁμολογῶ ὅτι μέχρι πρόσφατα, προσωπικά πίστευα ὅτι τά σχεδιαζόμενα ἀντίποινα ἐναντίον τῶν Φιλιατρῶν -πού ματαιώθηκαν μέ τήν ἐπέμβαση τοῦ Ἁγίου στόν Γερμανό ἀξιωματικό- δέν εἶχαν σχέση μέ τήν ἐνέδρα τοῦ ΕΛΑΣ στοῦ «Μανούσου τό Γεφύρι». Γιατί θά τιμωροῦνταν οἱ Φιλιατρινοί γιά τήν ἐνέδρα στοῦ Μανούσου τό γεφύρι, καί ὄχι οἱ κάτοικοι τῆς Χώρας, τοῦ Ἀμπελόφυτου, τοῦ Πύργου καί τῶν Γαργαλιάνων, πόλεις καί χωριά πολύ πλησιέστερα στόν τόπο τῆς ἐνέδρας, οἱ κάτοικοι τῶν ὁποίων εἶχαν καί κάποια, μικρή ἤ μεγάλη, συμμετοχή; Γιά τά δραματικά γεγονότα πού ἀκολούθησαν τήν ἐνέδρα στοῦ Μανούσου τό γεφύρι, ὁ Χ.Α.Τ. ἀπό τά Φιλιατρά, θυμᾶται: “Μέ τή Γερμανική φάλαγγα, πού ἐκινεῖτο ἀπό Καλαμάτα πρός Φιλιατρά συνταξίδευαν γιά λόγους ἀσφαλείας καί Ἕλληνες.

Μεταξύ αὐτῶν ὁ Φιλιατρινός Νίκος Πλακονούρης, ὑπάλληλος τοῦ ὑποκαταστήματος τῆς Τραπέζης τῆς Ἑλλάδος στήν Καλαμάτα. Ο Ν. Πλακονούρης ἔφερνε τούς μισθούς τῶν Δημοσίων ὑπαλλήλων ἀπό τήν Καλαμάτα στά Φιλιατρά καί γιά λόγους ἀσφαλείας ταξίδευε μέ τή Γερμανική φάλαγγα.

Ἄν ἐρχόταν μόνος του, οἱ ἀντάρτες τοῦ ΕΛΑΣ θά τόν ἔπιαναν καί θά τοῦ ἔπαιρναν τούς μισθούς.

Μήν ξεχνᾶτε πώς μεταξύ τῶν ἀνταρτῶν ἦταν καί πλιατσικολόγοι.

Ἐπίσης ταξίδευε μέ τή Γερμανική φάλαγγα καί μία ἀκόμη Φιλιατρινή, ἡ κόρη τοῦ Βασίλη τοῦ Νεστορίδη. (Ὁ Βασίλης ὁ Νεστορίδης ἐπῆγε μετά στόν Καναδᾶ). Καθώς ἡ φάλαγγα προχωροῦσε, σέ πολλά σημεῖα ἦταν κρυμμένοι ἀντάρτες πού τούς φωνάζανε “κατεβεῖτε κάτου, κατεβεῖτε κάτου”, ἀλλά αὐτοί δέν κατεβαίνανε καί γιατί ἡ φάλαγγα ἡ Γερμανική δέν μποροῦσε νά σταματήσει γιά νά κατεβοῦνε οἱ Ἕλληνες, ἀλλά καί γιατί οἱ Ἕλληνες δέν ξέρανε τί ἐπρόκειτο νά συμβεῖ.

Ἔτσι, καί οἱ Ἕλληνες πού ταξίδευαν μέ τή Γερμανική φάλαγγα σκοτωθήκανε κι αὐτοί . Τούς σκοτωμένους Γερμανούς τούς γδύσανε ἐντελῶς οἱ ἀντάρτες καί οἱ πλιατσικολόγοι, τούς πήρανε τά ροῦχα καί τά παπούτσια.

Τούς εἴδαμε πού τούς περάσανε μέ τά φορτηγά οἱ Γερμανοί ἀπό τά Φιλιατρά καί τούς πήγανε δυτικά τῶν Φιλιατρῶν, στό Λιμενάρι, ὅπου εἴχανε στρατιωτικές ἐγκαταστάσεις οἱ Γερμανοί μέ ἀμπριά.

Στά φορτηγά ἤτανε θεόγδυτοι οἱ σκοτωμένοι Γερμανοί, σάν τά ἀρνιά τά σφαγμένα. Στά Φιλιατρά μέσα ἔμενε ὁ Γερμανός διοικητής τῆς περιοχῆς ἀπό Κυπαρισσία μέχρι Πύλο.

Τό σπίτι πού ἔμενε δέν ὑπάρχει πλέον. Στή Θέση του εἶναι τό βενζινάδικο ἀπέναντι ἀπό τό Πνευματικό Κέντρο τοῦ Πολιτιστικοῦ Συλλόγου “Πυρσός”. Τό σπίτι αὐτό ἤτανε ἰδιοκτησία τῶν ἀδελφῶν Βασιλείου καί Ἀντωνίου Κων.

Κωτσάκη ἀπό τό Κατσίμπαλι (Ἐξοχικό) πού εἴχανε πάει στίς ΗΠΑ καί ἀγοράσανε τό σπίτι αὐτό.

Στόν ἐνταφιασμό τῶν Γερμανῶν στρατιωτῶν στό Λιμενάρι ἐπήγανε πολλοί Φιλιατρινοί μέ ἐπικεφαλῆς τόν κατοχικό Δήμαρχο γιατί φοβηθήκανε ἀντίποινα.

Εὐτυχῶς ὅμως ἔγινε τό θαῦμα καί γλυτώσανε τά Φιλιατρά. - Ποιό θαῦμα; - Ὁ Γερμανός διοικητής εἶδε στόν ὕπνο του ἕνα γέροντα μέ μακριά γενειάδα πού τοῦ εἶπε νά μήν πειράξεις τήν πόλη μου καί θά γυρίσεις ζωντανός στό σπίτι σου.

Τήν ἄλλη μέρα ὁ Γερμανός ἐπισκέφτηκε καί τίς 4 ἐκκλησίες-ἐνορίες τῶν Φιλιατρῶν καί βλέποντας στόν ναό τῆς Παναγίας τῆς Γουβιώτισσας τήν εἰκόνα τοῦ Ἁγίου Χαραλάμπους εἶπε: - “Αὐτός ἦταν ὁ γέροντας πού εἶδα στόν ὕπνο μου”. Ἦλθε μετά τήν ἀπελευθέρωση ὁ Γερμανός διοικητής καί ἐπῆγε πάλι στόν Ἅγιο.

Εἴπανε ὅτι κάτι λίρες θά εἶχε κρυμμένες.

Ἀλλά ἀποδείχτηκε ὅτι ἦλθε γιά τόν Ἅγιο.

Τό μάθαμε ὅτι ἦλθε ἀπό τόν Γρηγόρη τόν Ἠλιόπουλο γιατί εἶχε περβόλι δίπλα στά ἀμπριά πού εἴχανε κατασκηνώσει οἱ Γερμανοί στό Λιμενάρι, δυτικά τῶν Φιλιατρῶν καί πηγαίνανε στό περβόλι του οἱ Γερμανοί καί πέρνανε ντομάτες.

Ἀπ'αὐτόνε ἔμαθε ὁ κόσμος ὅτι ἦλθε ὁ Γερμανός.” Μαρτυρία Χ.Α.Τ. ἀπό τά Φιλιατρά (1904-1987) . Γιά τό ἴδιο γεγονός, ὁ Γ.Χ. ἀπό τούς Γαργαλιάνους, διηγεῖται: Μετά τό μπλόκο στοῦ Μανούσου τό Γεφύρι, τήν ἄλλη μέρα, περνάγανε τά Γερμανικά φορτηγά μέ τά πτώματα τῶν Γερμανῶν πού ἤτανε τελείως γδυτοί.

Ὁ κόσμος ὁ πολύς ἔφυγε γιά τά χτήματα.

Ἐγώ εἶχα πάει στό χτῆμα κοντά στή στάση τοῦ Οἰκονόμου (σ.σ. Ἐννοεῖ στό δρόμο ἀπό Γαργαλιάνους πρός Φιλιατρά, πρίν τό χείμαρο τοῦ Λαγγούβαρδου). Ἀνέβηκα σέ μιά ἐλιά καί ἔβλεπα τά φορτηγά.

Ὁ μπάρμπα Πανεινώντας ὁ Γιαννόπουλος ἀπό τίς βρύσες τοῦ Λαγγούβαρδου πήγαινε πράματα νά πουλήσει στούς Γαργαλιάνους.

Τόν συναντᾶνε οἱ Γερμανοί μέ τά πτώματα στά φορτηγά.

Τόνε σταματήσανε.

Λέω ἐγώ: “τώρα θά τόνε σκοτώσουνε”. Ὅμως, τοῦ δείξανε τά πτώματα καί τόν ἀφήσανε.

Φαίνεται κάτι εἶχε συμβεῖ καί δέν κάνανε ἀντίποινα.

Ἴσως βλέπανε ὅτι χάνανε τόν πόλεμο.

Τό βράδυ ἦρθε φάλαγγα ὁλόκληρη Γερμανική καί ἀπό τούς Γαργαλιάνους μέχρι τά Φιλιατρά βάζανε μέ τά πολυβόλα.

Βλέπαμε τά τροχιοδεικτικά πού φωτίζανε τίλογα (πολύ). Πέσαμε μέσα στίς γράννες.

Λέμε, ἀπόψε δέν θά μείνει κανένας.”

====================================== Ευχαριστώ πολύ όλους που μου στέλνουν αίτημα φιλίας.

Δυστυχώς δεν μπορώ να προσθέσω άλλους φίλους. Μπορείτε όμως να γίνετε μέλος της Ομάδας μου Ioannis Bougas, εδώ: https://www.facebook.com/groups/345086039275212

Η επιλογή των posts/links γίνεται με ένα στατιστικό μοντέλο και μπορεί να μην απεικονίζει επακριβώς τη σειρά δημοτικότητάς τους