Original Post

Πλήρες Κείμενο:

του Αντρέα Παράσχου στον Πολίτη - λινκ στα σχόλια «Τα πιο δύσκολα χιλιόμετρα δεν είναι τα πρώτα.

Είναι τα τελευταία πριν από τον τερματισμό» Η επίσκεψη του Γενικού Γραμματέα των Ηνωμένων Εθνών, Αντόνιο Γκουτέρες, στην Κύπρο δεν αποτελεί μία ακόμη εθιμοτυπική στάση στην ατελείωτη διαδρομή του Κυπριακού.

Είναι η πρώτη επίσκεψη Γενικού Γραμματέα στο νησί μετά από δεκαέξι χρόνια και πραγματοποιείται σε μια συγκυρία που μπορεί να αποδειχθεί καθοριστική.

Όχι επειδή οι θέσεις των δύο πλευρών μεταβλήθηκαν ως διά μαγείας, αλλά επειδή, για πρώτη φορά μετά το Κραν Μοντανά, διαφαίνεται η προοπτική μιας νέας πολυμερούς διάσκεψης με πραγματικό στόχο την ολοκλήρωση και όχι την επανάληψη της διαπραγμάτευσης.

Είναι εύκολο να παρασυρθεί κανείς από τη συνηθισμένη απαισιοδοξία που συνοδεύει το Κυπριακό.

Επί μισό αιώνα μάθαμε να αντιμετωπίζουμε κάθε πρωτοβουλία με καχυποψία και κάθε νέα προσπάθεια ως προάγγελο μιας ακόμη αποτυχίας.

Όμως αυτή τη φορά υπάρχει μια ουσιώδης διαφορά.

Δεν επιστρέφουμε στο τραπέζι για να αρχίσουμε από το μηδέν.

Επιστρέφουμε έχοντας ήδη διανύσει σχεδόν ολόκληρη τη διαδρομή. Στο Κραν Μοντανά, το καλοκαίρι του 2017, οι διαπραγματεύσεις δεν κατέρρευσαν επειδή δεν υπήρχε βάση λύσης.

Αντιθέτως, ύστερα από δεκαετίες συνομιλιών, είχε διαμορφωθεί ένα πρωτοφανές σώμα συγκλίσεων σε όλα σχεδόν τα βασικά κεφάλαια.

Διακυβέρνηση, περιουσιακό, εδαφικό, οικονομία, Ευρωπαϊκή Ένωση.

Το περίφημο πλαίσιο Γκουτέρες αποτύπωσε τις τελευταίες εκκρεμότητες, κυρίως στα ζητήματα της ασφάλειας και των εγγυήσεων.

Δεν βρεθήκαμε στην αφετηρία.

Βρεθήκαμε, κυριολεκτικά, ένα μίλι πριν από τον τερματισμό.

Από τότε πέρασαν εννέα χρόνια.

Προστέθηκαν νέα εμπόδια.

Εδραιώθηκε το στάτους κβο.

Ενισχύθηκαν οι φωνές που επένδυσαν στη διχοτόμηση ως δήθεν «ρεαλισμό». Δημιουργήθηκαν νέα οικονομικά και πολιτικά συμφέροντα που ευημερούν όσο η πατρίδα παραμένει διαιρεμένη.

Κάθε χρόνος που περνά καθιστά τη λύση δυσκολότερη.

Κανένας όμως δεν ακυρώνει όσα έχουν ήδη συμφωνηθεί ούτε διαγράφει το τεράστιο διαπραγματευτικό κεφάλαιο που βρίσκεται κατατεθειμένο στα αρχεία των Ηνωμένων Εθνών.

Το πραγματικό ερώτημα, λοιπόν, δεν είναι αν υπάρχει δρόμος προς τη λύση.

Ο δρόμος υπάρχει.

Το πραγματικό ερώτημα είναι αν υπάρχει ακόμη η πολιτική βούληση να διανυθεί το τελευταίο μίλι.

Η συγκυρία παρουσιάζει μία ακόμη ιδιαιτερότητα. Η Τουρκία του 2026 δεν είναι η Τουρκία του 2017. Η Άγκυρα επιδιώκει την αναθέρμανση των σχέσεών της με την Ευρωπαϊκή Ένωση.

Χρειάζεται την αναβάθμιση της Τελωνειακής Ένωσης, επιδιώκει συμμετοχή στους ευρωπαϊκούς αμυντικούς σχεδιασμούς, αναζητεί οικονομικές και επενδυτικές διόδους και γνωρίζει ότι χωρίς ουσιαστική πρόοδο στο Κυπριακό οι ευρωτουρκικές σχέσεις δύσκολα θα αποκτήσουν νέο βάθος.

Αυτό δεν σημαίνει ότι η Τουρκία εγκατέλειψε τις στρατηγικές της επιδιώξεις.

Σημαίνει όμως ότι η Ευρώπη διαθέτει σήμερα μεγαλύτερη επιρροή απ' όση διέθετε πριν από λίγα χρόνια.

Και μαζί της τη διαθέτει και η Κυπριακή Δημοκρατία.

Η συμμετοχή μας στην Ευρωπαϊκή Ένωση δεν πρέπει να αντιμετωπίζεται ως προνόμιο άσκησης βέτο ούτε ως μηχανισμός διατήρησης του αδιεξόδου.

Πρέπει να λειτουργήσει ως καταλύτης μιας λύσης που θα επανενώσει την πατρίδα μας μέσα στο ευρωπαϊκό κεκτημένο.

Εδώ βρίσκεται και η μεγαλύτερη ευθύνη της Λευκωσίας. Η Κυπριακή Δημοκρατία δεν είναι το κράτος μόνο των Ελληνοκυπρίων.

Είναι το διεθνώς αναγνωρισμένο κράτος όλων των Κυπρίων. Οι Τουρκοκύπριοι δεν είναι ξένος λαός.

Είναι συμπολίτες μας.

Είναι η δεύτερη συνιστώσα κοινότητα της ίδιας Δημοκρατίας και, μέσω αυτής, πολίτες της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Εάν η ελληνοκυπριακή ηγεσία επιθυμεί πραγματικά την επανένωση, οφείλει να σκέφτεται και με τα μάτια εκείνων που επί δεκαετίες ζουν απομονωμένοι από τα οφέλη της ευρωπαϊκής συμμετοχής.

Αυτό δεν συνιστά υποχώρηση.

Συνιστά πολιτική ωριμότητα.

Οι εθνικιστικές κραυγές, που αντιμετωπίζουν κάθε προσπάθεια συμβιβασμού ως προδοσία, υπήρξαν διαχρονικά ο ασφαλέστερος σύμμαχος της στασιμότητας. Η Ιστορία απέδειξε ότι όσοι επένδυσαν στη μη λύση δεν οδήγησαν ποτέ την Κύπρο σε καλύτερη θέση.

Αντίθετα, κάθε χαμένη ευκαιρία εδραίωνε ακόμη περισσότερο τα τετελεσμένα της κατοχής.

Δεν μπορεί μια ολόκληρη χώρα να συνεχίσει να σχεδιάζει το μέλλον της πάνω στη λογική ενός στάτους κβο που εξυπηρετεί κυρίως μια μικρή ελίτ οικονομικών, πολιτικών και επιχειρηματικών συμφερόντων.

Η διαίρεση δημιούργησε μηχανισμούς εξουσίας, προστατευτισμού και οικονομικών ωφελημάτων που ευδοκιμούν ακριβώς επειδή η Κύπρος παραμένει κομμένη στα δύο.

Όμως τα συμφέροντα των λίγων δεν μπορούν να συνεχίσουν να καθορίζουν το μέλλον των πολλών.

Η σημερινή γεωπολιτική πραγματικότητα καθιστά την ανάγκη λύσης ακόμη πιο επιτακτική. Η Ανατολική Μεσόγειος αναδιαμορφώνεται.

Οι ενεργειακοί σχεδιασμοί, οι νέες ισορροπίες ασφαλείας, οι σχέσεις Ευρώπης και Τουρκίας, οι εξελίξεις στη Μέση Ανατολή δημιουργούν ένα εντελώς διαφορετικό περιβάλλον από εκείνο που γνωρίζαμε πριν από μία δεκαετία. Η Κύπρος δεν έχει την πολυτέλεια να παραμένει παθητικός παρατηρητής των εξελίξεων.

Οφείλει να συμμετέχει σε αυτές ως ενωμένο ευρωπαϊκό κράτος και όχι ως η τελευταία διαιρεμένη χώρα της Ευρώπης. Ο Αντόνιο Γκουτέρες έρχεται στη Λευκωσία για να διαπιστώσει αν οι δύο πλευρές είναι έτοιμες να διανύσουν αυτή την τελευταία απόσταση.

Δεν έρχεται να επιβάλει λύση.

Δεν μπορεί άλλωστε να το πράξει.

Μπορεί όμως να δημιουργήσει τις προϋποθέσεις ώστε μια νέα πενταμερής διάσκεψη στη Γενεύη να μην εξελιχθεί σε ακόμη μία άσκηση διπλωματικής διαχείρισης, αλλά σε πραγματική προσπάθεια ολοκλήρωσης μιας διαδικασίας που έμεινε ανολοκλήρωτη πριν από εννέα χρόνια.

Η μεγαλύτερη ευθύνη, ωστόσο, δεν ανήκει ούτε στον Γενικό Γραμματέα ούτε στους ξένους διαμεσολαβητές.

Ανήκει σε εμάς.

Πενήντα δύο χρόνια μετά την εισβολή, ίσως ήρθε η στιγμή να πάψουμε να μετράμε μόνο όσα χάσαμε και να αρχίσουμε να υπολογίζουμε όσα μπορούμε ακόμη να κερδίσουμε.

Να δούμε τους Τουρκοκυπρίους όχι ως διαπραγματευτικό πρόβλημα αλλά ως συμπολίτες με τους οποίους μοιραζόμαστε την ίδια ευρωπαϊκή πατρίδα.

Να πάψουμε να θεωρούμε τη διαίρεση φυσική κατάσταση.

Και να αποκτήσουμε το πολιτικό θάρρος να ολοκληρώσουμε μια πορεία που ξεκίνησε πριν από δεκαετίες.

Γιατί καμιά πατρίδα δεν επανενώνεται από τους ξένους.

Επανενώνεται όταν οι ίδιοι οι άνθρωποί της αποφασίσουν ότι το αύριο αξίζει περισσότερο από τις βεβαιότητες του χθες. paraschos.andreas@gmail.com

Η επιλογή των posts/links γίνεται με ένα στατιστικό μοντέλο και μπορεί να μην απεικονίζει επακριβώς τη σειρά δημοτικότητάς τους