Εξαιρετικής σημασίας θεωρώ μια ιδιαίτερη προσφορά του γέροντα Πορφυρίου, που δεν αποκλείω να είναι και η πλέον δυσανάγνωστη. Στον Πορφύριο αποδίδονται πλήθη ιάσεων, κι όμως πιστεύω πως, αν ο...

Original Post

Πλήρες Κείμενο:

Τι εννοώ; Υπάρχει ένα είδος αφηγήσεων για ιάσεις που πραγματοποίησε, αφηγήσεις που αποπνέουν την αδιατάραχτη βεβαιότητα ότι η υγεία αποτελεί ύψιστη αξία και ότι βασικό έργο της Εκκλησίας είναι η αποκατάστασή της.

Στην οπτική αυτή, όποιος έχει ή αποκτά σωστή σχέση με τον Θεό, γιατρεύεται.

Η επίσκεψη του Θεού ταυτίζεται με την ίαση, η οποία και υπονοείται ως το μονότερμα της ευσέβειας.

Μοιραία λοιπόν, σε αφηγήσεις τέτοιας λογής δεν παίζει κανένα ρόλο το γεγονός ότι ο ίδιος ο Πορφύριος ήταν απίστευτα ασθενής και ότι παρέμεινε αθεράπευτος μέχρι τέλους! Κατά την ταπεινή μου άποψη είναι φανερό ότι, για μεγάλα ρεύματα της τρέχουσας θρησκευτικότητας, η απουσία αποτελεσματικότητας αποτελεί σκάνδαλο.

Γι' αυτό αποθεώνεται η ίαση και μαζί μ' αυτό αφθονούν και οι θριαμβολογίες για τεκνογονία, για επιτυχία σε σχολικές εξετάσεις, για αντιμετώπιση οικονομικών προβλημάτων, για απόκτηση ευμάρειας, για κοινωνική άνοδο! Κατά την ταπεινή μου άποψη, το Gospel of Health and Wealth (το «Ευαγγέλιο της Υγείας και της Ευημερίας») έχει μπεί για τα καλά στην εκκλησιαστική ζωή.

Πως άραγε χειριζόταν ο Πορφύριος τέτοιες αντιλήψεις; Κατά πόσο δηλαδή τις ανεχόταν, τις διόρθωνε ή τις υπέθαλπε; Δεν δύναμαι να πω. Η αίσθησή μου πάντως είναι ότι ο Πορφύριος ουδαμώς αποθέωνε την υγεία.

Αποθέωνε την αγάπη.

Αυτή ήταν το μήνυμά του – όχι οι θεραπείες καθαυτές.

Έμεινε αθεράπευτος, όπως ο Παύλος δεν απαλλάχθηκε από τον σκόλωπα του και όπως ο Μωυσής δεν εισήλθε στη γη της επαγγελίας – και ήταν αμφότεροι θεόπτες! Είναι άγιοι που βρίσκονται στο ύψος της σχέσης με τον Θεό γυμνής και καθαρής, για χάρη της ίδιας της αγάπης του αγαπημένου, κι όχι χάρη σε οποιαδήποτε ενδοκοσμική ευεργεσία εκ μέρους του.

Γι' αυτό στη βιωτή του Πορφυρίου είναι έντονο ένα στοιχείο που μοιάζει με αντίφαση: Προσευχόταν για τα τρέχοντα προβλήματα χιλιάδων ανθρώπων κι όμως ταυτόχρονα θεωρούσε ότι εκβιάζουμε τον Θεό, όταν του ζητάμε να μας απαλλάξει από τα προβλήματά μας! «Το τέλειο», έλεγε, «είναι να μην προσευχόμαστε για την υγεία μας.

Να μην ευχόμαστε να γίνομε καλά, αλλά να γίνομε καλοί». Αυτό που προσωπικά καταλαβαίνω, είναι ότι ο Πορφύριος δεν προσπερνούσε τα ανθρώπινα προβλήματα, όχι επειδή νοούσε τη λύση τους ως αυταξία ή ως θρησκευτική επικύρωση, αλλά επειδή έβλεπε τον κίνδυνο να διαλυθεί ψυχικά όποιος θα καθηλωθεί στον πόνο του και θα εγκλωβιστεί στη στέρησή του.

Το θεμέλιο όμως αυτής της στάσης είναι ακριβώς η θέση του «να μην ευχόμαστε να γίνουμε καλά, αλλά να γίνουμε καλοί». Είναι θέση που ακούγεται ακραία και μοιάζει να παραθεωρεί το γεγονός ότι ο ίδιος ο απόστολος Παύλος είχε τρις ζητήσει την ίασή του.

Προφανώς όμως, αυτό που ήθελε να κάνει ο Πορφύριος με την πολύτιμη αυτή διατύπωση, ήταν να καταστήσει σαφές το κέντρο βάρους στο αξιακό σύστημα του πιστού.

Διότι το ζήτημα έγκειται όχι στο ότι διάφορα στοιχεία και διάφορα αγαθά απαρτίζουν την ανθρώπινη ζωή, αλλά στο ποιο είναι το κέντρο βάρους της! Έχω την αίσθηση πως η αποθέωση της υγείας και των κοινωνικών, αστικών αξιών, δημιουργούν ένα είδος εγκόσμιας εσχατολογίας, η οποία παραβλέπει ότι η ιστορία είναι ένας αδιάκοπος πόλεμος μεταξύ ζωής και φθοράς και ότι η έκβασή του βρίσκεται στην εσχατολογική Βασιλεία, η οποία όμως έχει κριτήριο την αγάπη - όχι την μακροημέρευση, την κοινωνική επιτυχία κ.ο.κ. Αυτός ο ιδιότυπος ασκητικός αναρχισμός σχετικοποιεί τα πάντα και δίνει αποφασιστική σημασία στον προσανατολισμό της ανθρώπινης ύπαρξης.

Κι έτσι, όπως το αθεράπευτο του Πορφυρίου συνήθως δεν γίνεται πηγή θεολογίας, έτσι και στις θριαμβολογικές αφηγήσεις των ιάσεων δεν απομένει χώρος για το μυστήριο, για το θαύμα του να μην έρχεται το θαύμα: για τις άπειρες περιπτώσεις, όπου η πίστη άνθισε δίχως να αρθεί η αρρώστια, δίχως να τερματιστεί η ατεκνία και δίχως να αποφευχθεί ο αδόκητος θάνατος. --------------▪︎-----------▪︎-----------▪︎---------▪︎--- Απόσπασμα από το βιβλίο του Θανάση Παπαθανασίου: Όσιος Πορφύριος Καυσοκαλυβίτης (Ένας ησυχαστής του Αγίου Όρους στην καρδιά της πόλης)- Εκδόσεις Έν πλώ

Η επιλογή των posts/links γίνεται με ένα στατιστικό μοντέλο και μπορεί να μην απεικονίζει επακριβώς τη σειρά δημοτικότητάς τους