Original Post

Πλήρες Κείμενο:

yusra 28 | Σημειώσεις της Μεταφράστριας, της Ελένης Βλάχου | @Elene Vlachou 15 Απριλίου 2025 Τι κάνουμε όταν στο βιβλίο που μεταφράζουμε βρίσκουμε διάχυτο σεξισμό; Το βιβλίο που μεταφράζω αυτήν την περίοδο έχει από μια φαντασίωση σεξουαλικής πράξης, όχι κατά ανάγκη συναινετικής, σε σχεδόν κάθε του κεφάλαιο ως τώρα.

Με αηδιάζει, με κουράζει, κι ωστόσο πρέπει να μπω μέσα σε αυτόν τον ρόλο, τη ματιά ενός χαρακτήρα του οποίου ο εσωτερικός μονόλογος μου προξενεί φόβο.

Κι όμως, μου αρέσει το πώς γράφει ο συγγραφέας.

Πώς γίνεται να ισχύουν και τα δύο; Πειράζει; 18 Απριλίου Μίλησα ασθμαίνοντας με την προηγούμενη μεταφράστρια, που έχει πολύ μεγαλύτερη πείρα από μένα.

Τι να κάνω; Πώς να παρακάμψω αυτό που νιώθω; Γιατί νιώθω τέτοια εσωτερική σύγκρουση; Και μόνο το ότι της μίλησα, ξαλάφρωσα.

Το αντίκτυπο είναι σωματικό, το καταλαβαίνει – έχει μεταφράσει κι εκείνη, υπέροχα, έργα μεγάλης βίας, και δη έμφυλης.

Η τέλεια πρόζα, η απόλυτη βία.

Η τέλεια πρόζα αποκρύπτει ή αποκαλύπτει τη βία; Μπορεί η τέλεια πρόζα να δικαιολογήσει τη βία; Στα μάτια τίνος; Ξαναδιαβάζω τα κομμάτια που με δυσκολεύουν: το σημαίνον είναι πανέμορφο (η τέλεια πρόζα), αλλά το σημαινόμενο με πληγώνει.

Δεν ξέρω αν έχει γραφτεί με τη γνώση ότι πληγώνει, αυτό είναι το ζήτημα.

Ούτε πιστεύω ότι σκοπός του ήταν να πληγώσει, πόσο μάλλον να πληγώσει συγκεκριμένα μια μεταφράστρια τόσα χρόνια μετά την έκδοσή του.

Η μόνη βεβαιότητα είναι η αναπαράσταση της βίας, αλλά η γενεαλογία της θα παραμείνει ασαφής: είναι προϊόν της εποχής, είναι ίδιον του χαρακτήρα του βιβλίου, τι θα είχε ο συγγραφέας να μου πει για αυτό; Κι όμως, καμία απάντηση για την πιθανή γενεαλογία της γραπτής βίας δεν θα με ικανοποιούσε.

Το καίριο ερώτημα δεν είναι το από πού προήλθε, αλλά το αν εγώ, η μεταφράστρια, αόρατη, διακριτική, έχω δικαίωμα να νιώθω τόσο έντονα συναισθήματα, αν έχω δικαίωμα να μιλάω για αυτά, ενώ παράλληλα βρίσκω τα λόγια για να αποτυπώσω, πιστά, με το ίδιο ύφος, κάτι που εκλαμβάνω ως βίαιο.

Δεν θα προδώσω το έργο, θα ακολουθήσω πιστά τη γλώσσα του για να ξαναγραφτεί στην Γλώσσα μου.

Μα ούτε κι εμένα θέλω να προδώσω, θέλω να βρω τη δική μου γλώσσα, με γάμμα μικρό, εκείνη που δεν θα φανεί σε καμία σελίδα, χωρίς αυτό να σημαίνει ότι δεν θα υπάρχει. 20 Απριλίου Δεύτερο πέρασμα της σκηνής που φαντασιώνεται ότι βιάζει τη γραμματέα.

Η αηδία μου είναι η ίδια, αλλά με πιάνω να δίνω προσοχή κατά κύριο λόγο στο πώς να μεταγράψω στα ελληνικά το όνομά της, και αν είναι καλύτερο να το βάλω πριν ή μετά τη λέξη «γραμματέας». Τη δόλια τη γραμματέα. 25 Απριλίου Οι λέξεις του είναι απλές, αλλά η σειρά τους όχι.

Είναι σημαντικό να διατηρηθεί μια παράδοξη σύνταξη στα ελληνικά.

Ευχής έργον που, και στα ελληνικά και στα πορτογαλικά, οι όροι της πρότασης μπορούν να αλλάζουν θέσεις.

Επομένως, σαν κάτι να έχω αποφασίσει: δεν θέλω να εξηγήσω.

Δεν θέλω να δώσω τη δική μου ερμηνεία.

Θέλω να στρίψω τη δική μου γλώσσα, τα ελληνικά, ακριβώς τόσο όσο στρίβουν και τα πορτογαλικά, αλλά ούτε θα αποκρύψω κάτι που με δυσκολεύει, ούτε θα το ωραιοποιήσω, ούτε θα πασπαλίσω με ζάχαρη κάτι που δεν έχει γραφτεί για να είναι γλυκό.

Επομένως (δύο φορές επομένως), όταν λέει ότι «No interior dela derramo de cada vez milhões de espermatozoides» , πρέπει να είμαι προσεκτική: το «derramar» σημαίνει «χύνω», αλλά δεν έχει όλες τις συνυποδηλώσεις που έχει το ίδιο ρήμα στα ελληνικά.

Στα πορτογαλικά δεν είναι σεξουαλικό αυτό καθ’ εαυτό, όπως στη γλώσσα μας.

Επομένως (τρίτωσε το επομένως), θα το πω «αφήνω». Στο εσωτερικό της αφήνω κάθε φορά εκατομμύρια σπερματοζωάρια.

Ή, ακόμα καλύτερα: Αφήνω, κάθε φορά, εκατομμύρια σπερματοζωάρια μέσα της. Ποιος γράφει σε πρώτο ενικό; Μήπως εγώ η ίδια;

Η επιλογή των posts/links γίνεται με ένα στατιστικό μοντέλο και μπορεί να μην απεικονίζει επακριβώς τη σειρά δημοτικότητάς τους