Original Post

Πλήρες Κείμενο:

Το σύνταγμα του Γενέλεω στο Ηραίον της Σάμου. Από Helena Koumpenaki Μεγάλος πλούτος είχε συγκεντρωθεί στη Σάμο στα πρώιμα αρχαϊκά χρόνια και ο πλούτος αυτός έγινε αφορμή να αφιερωθούν στο μεγάλο ιερό του νησιού, το Ηραίο, μεγάλα και λαμπρά αγάλματα κούρων αλλά και άλλα αναθήματα εξίσου ενδιαφέροντα, όπως ένα πολυπρόσωπο σύνταγμα που απεικόνιζε τα μέλη μιας αριστοκρατικής οικογένειας, το σύνταγμα ( = πολλά αγάλματα σε ενιαίο σύνολο) του γλύπτη Γενέλεω.

Το σύνταγμα το είχε αφιερώσει ο …αρχης (η επιγραφή του ονόματος δεν σώζεται ολόκληρη) στην Ήρα γύρω στο 560 πκχ.

Ανήκει στα σημαντικότερα έργα αρχαϊκής γλυπτικής και εικονίζει τα μέλη μιας οικογένειας που αποτελείται από τον πατέρα, τη μητέρα, τρεις κόρες και έναν νεαρό γιο.

Τα αγάλματα ήταν τοποθετημένα επάνω σε μια μακρόστενη βάση, μήκους 6,08 μ., με τον πατέρα και την μητέρα να βρίσκονται στις δύο άκρες.

Ο πατέρας στα δεξιά (ως προς τον θεατή), παχύς και επιβλητικός, όπως ταιριάζει σε έναν πλούσιο άρχοντα, φοράει μακρύ χιτώνα και ιμάτιο· είναι ξαπλωμένος σε κλίνη/μαξιλάρι και ανασηκώνει το κορμί του ακουμπώντας στο μαξιλάρι με τον αριστερό αγκώνα, ενώ στο χέρι κρατάει ένα πουλί/ρυτό.

Η στάση είναι χαρακτηριστική για άνδρα της ανώτερης τάξης που συμμετέχει σε συμπόσιο.

Επομένως εικονίζεται ο αναθέτης …αρχης σε συμπόσιο με την επιγραφή του, και καθήμενη —άρα παριστάνεται ως οικοδέσποινα—, η σύζυγός του Φίλεια με την υπογραφή του καλλιτέχνη Γενέλεω.

Η μητέρα και κυρία του σπιτιού κάθεται μεγαλόπρεπα στο πολυτελές κάθισμά της (έναν θρόνο) με υποπόδιο κάτω από τα πόδια.

Ανάμεσα στους γονείς στέκονται τα παιδιά: τρεις Κόρες, πιθανόν οι θυγατέρες τους, και ένας γιος, προφανώς ο γιος τους, που κρατεί αυλό.

Οι θυγατέρες ανασηκώνουν τον χιτώνα τους γυμνώνοντας τους αστραγάλους, κάτι που μπορεί να ερμηνευθεί είτε ως ερωτική συνδήλωση είτε ως υποδήλωση χορού.

Ο αυλός μπορεί να είναι αναφορά σε συμπόσιο ή σε λατρευτική τελετή.

Εάν αναζητήσουμε ένα πραγματικό γεγονός στο οποίο όλα τα πρόσωπα του συντάγματος αυτού θα μπορούσαν να παρουσιαστούν δημοσίως κατ’ αυτόν τον τρόπο, τότε η πιο πιθανή απάντηση θα ήταν μια λατρευτική τελετή, όπως εκείνη προς τιμήν της Ήρας, και όχι ένα οικιακό συμπόσιο από το οποίο στην Ιωνία αποκλείονταν τα γυναικεία μέλη της οικογένειας.

Παρ’ όλα αυτά, ο δημιουργός σκοπίμως θα ήθελε το σύνταγμα να επιδέχεται πολλαπλών αναγνώσεων, στο πνεύμα της αρχαϊκής τέχνης.

Τέσσερις από τις έξι συνολικά μορφές, ο πατέρας, η μητέρα και δύο από τις κόρες, σώζονται σχετικά καλά, λείπουν μόνο τα κεφάλια τους και στην περίπτωση της μητέρας το επάνω μέρος του κορμού, ενώ από τα άλλα δύο «παιδιά» διατηρούνται μόνο θραύσματα.

Από την τρίτη κόρη έχουμε μόνο λίγα θραύσματα και από τον νεαρό γιο μόνο ένα κομμάτι από την πλίνθο με τα δάχτυλα του αριστερού ποδιού.

Τα ονόματα των εικονιζόμενων προσώπων ήταν χαραγμένα στα ενδύματα τους· σώζονται εκείνα της μητέρας, που λεγόταν Φίλεια, και των δύο από τις τρεις κόρες, που λέγονταν Φιλίππη και Ορνίθη (που σώζονται σχεδόν πλήρως), ενώ από το όνομα του πατέρα διατηρείται μόνο το τέλος ( άρχης). Επάνω στο καθιστό άγαλμα της Φίλειας είναι χαραγμένη ακόμη μια επιγραφή με το όνομα του σημαντικού γλύπτη που κατασκεύασε τα αγάλματα: ἡμᾶς ἐποίησε Γενέλεως.

Τα πρωτότυπα γλυπτά βρίσκονται σήμερα στο Αρχαιολογικό Μουσείο Βαθέος και η μία από τις κόρες, η Ορνίθη, στο Μουσείο της Περγάμου στο Βερολίνο.

Η επιλογή των posts/links γίνεται με ένα στατιστικό μοντέλο και μπορεί να μην απεικονίζει επακριβώς τη σειρά δημοτικότητάς τους