Η κοινωνιολογία των νεκρών – Ποιοι πεθαίνουν από αστυνομικές σφαίρες; Κάθε φορά που ένας άνθρωπος σκοτώνεται από αστυνομικά πυρά, η δημόσια συζήτηση ξεκινά από το συγκεκριμένο περιστατικό. Ήταν...
Η κοινωνιολογία των νεκρών – Ποιοι πεθαίνουν από αστυνομικές σφαίρες; Κάθε φορά που ένας άνθρωπος σκοτώνεται από αστυνομικά πυρά, η δημόσια συζήτηση ξεκινά από το συγκεκριμένο περιστατικό.
Ήταν δικαιολογημένη η χρήση του όπλου; Υπήρχε κίνδυνος; Τι προηγήθηκε; Πρόκειται για εύλογα ερωτήματα.
Υπάρχει όμως ένα ακόμη ερώτημα που σπάνια τίθεται, επειδή η απάντησή του είναι πολύ πιο ενοχλητική.
Ποιοι είναι αυτοί που πεθαίνουν; Αν παρατηρήσει κανείς τις περισσότερες υποθέσεις των τελευταίων δεκαετιών στην Ελλάδα, αρχίζει να διακρίνει ένα επαναλαμβανόμενο μοτίβο.
Τα θύματα δεν προέρχονται τυχαία από τον πληθυσμό.
Δεν αποτελούν ένα αντιπροσωπευτικό δείγμα της κοινωνίας.
Είναι νέοι, φτωχοί, Ρομά, μετανάστες, άνθρωποι με ψυχική νόσο, εξαρτημένοι, είναι άνθρωποι με αναπηρία ή άνθρωποι που για κάποιον λόγο βρίσκονται ήδη στο περιθώριο της κοινωνικής κανονικότητας.
Η παρατήρηση αυτή δεν σημαίνει ότι κάθε υπόθεση είναι ίδια.
Ούτε ότι κάθε αστυνομικός δρα με τα ίδια κίνητρα.
Υποδεικνύει όμως κάτι βαθύτερο: η κρατική βία δεν κατανέμεται ομοιόμορφα μέσα στην κοινωνία.
Όπως κάθε μορφή εξουσίας, ασκείται επιλεκτικά.
Στην εγκληματολογία υπάρχει ένας όρος που περιγράφει αυτή τη διαδικασία: διαφορική αστυνόμευση.
Οι μηχανισμοί καταστολής δεν επιτηρούν όλες τις κοινωνικές ομάδες με την ίδια ένταση.
Ορισμένες γειτονιές ελέγχονται διαρκώς, άλλες σχεδόν ποτέ.
Ορισμένα σώματα θεωρούνται εξαρχής ύποπτα.
Ορισμένες συμπεριφορές εκλαμβάνονται ως επικίνδυνες μόνο όταν προέρχονται από συγκεκριμένους ανθρώπους.
Δεν είναι τυχαίο ότι σε μια εύπορη συνοικία ένας άνθρωπος που τρέχει μπορεί να θεωρηθεί αθλητής, ενώ σε μια φτωχή συνοικία ο ίδιος άνθρωπος μπορεί να θεωρηθεί ύποπτος.
Η ίδια πράξη αλλάζει σημασία ανάλογα με το σώμα που την εκτελεί.
Αυτό ακριβώς είναι το πιο ανησυχητικό χαρακτηριστικό της σύγχρονης αστυνόμευσης.
Η υποψία προηγείται του γεγονότος.
Οι άνθρωποι δεν αξιολογούνται μόνο για όσα κάνουν αλλά και για όσα αντιπροσωπεύουν στα μάτια της εξουσίας. Στην Ελλάδα, η αλληλουχία των υποθέσεων είναι αποκαλυπτική.
Ο δεκαπεντάχρονος Αλέξανδρος Γρηγορόπουλος και ο νεαρός Βασίλης Μάγγος, οι Ρομά Νίκος Σαμπάνης και Κώστας Φραγκούλης και τα άπειρα ανώνυμα θύματα καθημερινής ρατσιστικής αστυνομικής βίας, ο μετανάστης Μοχάμεντ Καμράν στο αστυνομικό τμήμα του Άγιου Παντελεήμονα, οι 600 πρόσφυγες του ναυαγίου στην Πύλο και οι χιλιάδες μετανάστες και πρόσφυγες που χάνονται στα σύνορα μας και δεν θα μάθουμε ποτέ το όνομα τους, ο ανάπηρος Αντώνης Καργιώτης που δολοφονήθηκε από λιμενικούς στο λιμάνι του Πειραιά, ο εργάτης Κώστας Μανιουδάκης στην Κρήτη, ο Ζακ Κωστόπουλος, που έχασε τη ζωή του στην Ομόνοια μέσα σε μια αλυσίδα βίαιων ενεργειών ευυπόληπτων πολιτών και αστυνομικών.
Οι υποθέσεις αυτές δεν είναι ίδιες μεταξύ τους.
Ανήκουν όμως στην ίδια πολιτική γεωγραφία.
Τα θύματα δεν ανήκαν στους ανθρώπους που απολαμβάνουν υψηλό κοινωνικό κύρος, οικονομική ισχύ ή θεσμική προστασία.
Αυτό δεν είναι μόνο ελληνικό φαινόμενο. Στις Ηνωμένες Πολιτείες, δεκαετίες ερευνών δείχνουν ότι οι Αφροαμερικανοί υφίστανται δυσανάλογα υψηλά ποσοστά αστυνομικής βίας, ενώ το ποσοστό αυτό φτάνει στο 50% των Αφροαμερικανών αναπήρων. Στη Βραζιλία, η πλειονότητα όσων σκοτώνονται από την αστυνομία είναι νέοι, φτωχοί και μαύροι από τις φαβέλες. Στο Μεξικό, η στενή σχέση ανάμεσα στη στρατιωτικοποίηση της δημόσιας ασφάλειας, την κρατική διαφθορά και την ατιμωρησία των αρχών έχει οδηγήσει σε χιλιάδες θανάτους και εξαφανίσεις κατά βάση φτωχών και ακτιβιστών. Στη Γαλλία, οι υποθέσεις νέων από τις μεταναστευτικές κοινότητες επανέρχονται διαρκώς στον δημόσιο διάλογο και δολοφονίες νεαρών από τα προάστια έχουν προξενήσει ευρύτατες κοινωνικές εξεγέρσεις. Στη Βρετανία, οι ανεξάρτητες έρευνες για τη χρήση της αστυνομικής βίας αναδεικνύουν επίσης σημαντικές φυλετικές και κοινωνικές ανισότητες.
Παρά τις διαφορετικές ιστορικές και πολιτικές συνθήκες, εμφανίζεται ένα κοινό μοτίβο.
Η πιθανότητα να βρεθεί κανείς αντιμέτωπος με την πιο ακραία μορφή κρατικής βίας δεν κατανέμεται ισότιμα.
Η κοινωνική ανισότητα δεν αφορά μόνο την πρόσβαση στον πλούτο ή στην εκπαίδευση.
Αφορά ακόμη και την πιθανότητα να επιβιώσει κανείς από μια συνάντηση με την αστυνομία.
Εδώ βρίσκεται και μια βαθύτερη αντίφαση του σύγχρονου νεοφιλελεύθερου κράτους.
Ενώ υπόσχεται ότι όλοι οι πολίτες είναι ίσοι απέναντι στον νόμο, στην πράξη παράγει διαφορετικές κατηγορίες πολιτών ως προς την προστασία που απολαμβάνουν.
Όσο αυξάνονται οι κοινωνικές ανισότητες, τόσο ενισχύεται ο ρόλος των μηχανισμών καταστολής ως εργαλείων διαχείρισης των κοινωνικών συνεπειών αυτών των ανισοτήτων.
Η αστυνομία καλείται όλο και συχνότερα να αντιμετωπίσει προβλήματα που έχουν κοινωνικές, οικονομικές ή ψυχιατρικές αιτίες, χωρίς να διαθέτει ούτε την εκπαίδευση ούτε την δικαιοδοσία, ούτε την αποστολή για να τα διαχειριστεί.
Έτσι, η φτώχεια αντιμετωπίζεται ως ζήτημα δημόσιας τάξης.
Η νευροδιαφορετικότητα αντιμετωπίζεται ως απειλή.
Η εξάρτηση αντιμετωπίζεται ως εγκληματικότητα.
Η σωματική ή άλλη βλάβη αντιμετωπίζεται ως ύποπτη συμπεριφορά.
Ο δημόσιος χώρος μετατρέπεται σταδιακά σε έναν χώρο όπου ο καθένας μας αξιολογείται συνεχώς ως πιθανός κίνδυνος.
Η υπόθεση του Άργους έρχεται να προστεθεί σε αυτή τη μακρά αλυσίδα ερωτημάτων.
Δεν αρκεί να διερευνηθούν οι επιμέρους συνθήκες του περιστατικού.
Χρειάζεται να εξεταστεί και το ευρύτερο πλαίσιο μέσα στο οποίο αυτό έγινε δυνατό.
Τι είδους επαγγελματική κουλτούρα διαμορφώνεται όταν ένας ένστολος καλείται καθημερινά να αναγνωρίζει «απειλές» μέσα στην κοινωνία; Ποια χαρακτηριστικά ενεργοποιούν αυτή την αναγνώριση; Πώς εκπαιδεύεται να διακρίνει τον άνθρωπο που χρειάζεται βοήθεια από εκείνον που θεωρεί εχθρό; Γιατί τελικά, οι αστυνομικές σφαίρες δεν κατανέμονται τυχαία.
Ακολουθούν τις αόρατες χαράξεις της κοινωνικής ιεραρχίας.
Και όσο μια κοινωνία αποδέχεται αυτή την πραγματικότητα ως φυσική κατάσταση, τόσο απομακρύνεται από την ίδια την ιδέα της ισότητας απέναντι στον νόμο.
Το ερώτημα δεν είναι μόνο ποιος κρατά το όπλο.
Το ερώτημα είναι ποιοι θεωρούνται, ήδη πριν από οποιαδήποτε πράξη τους, άνθρωποι των οποίων η ζωή αξίζει λιγότερο στα μάτια της εξουσίας. __ Απόσπασμα από την πολιτική ανακοίνωση ΚΕΝΟ ΔΙΚΤΥΟ: Αποκαλύψεις για την Αστυνομική δολοφονία στο Άργος. LINK ΣΤΑ ΣΧΟΛΙΑ
Η επιλογή των posts/links γίνεται με ένα στατιστικό μοντέλο και μπορεί να μην απεικονίζει επακριβώς τη σειρά δημοτικότητάς τους