Original Post

Πλήρες Κείμενο:

Η κερκυραϊκή «περγουλιά» και η μακρά ιστορία της Στην Κέρκυρα δεν μεγαλώσαμε κάτω από "πέργκολες", "κρεβατίνες" και "κληματαριές" . Μεγαλώσαμε κάτω από περγουλιές — στη σκιά των φύλλων, ανάμεσα σε τσαμπιά σταφύλια, αυλές και καλοκαιρινά τραπέζια.

Από πού έρχεται, όμως, αυτή η τόσο δική μας λέξη; Η «περγουλιά» συνδέεται με τη λατινική λέξη pergula, από την οποία προέρχεται και η ιταλική pergola.

Ακόμη πιο ενδιαφέρον είναι ότι ο συγγενικός τύπος «περγουλέα», με τη σημασία της κληματαριάς ή της κατασκευής που τη στηρίζει, μαρτυρείται ήδη στη μεσαιωνική ελληνική, αιώνες πριν από την έναρξη της ενετικής κυριαρχίας στην Κέρκυρα.

Και εδώ βρίσκεται, κατά τη γνώμη μου, κάτι πολύ σημαντικό.

Συχνά, όταν συναντάμε στην κερκυραϊκή ομιλία μια λέξη που ακούγεται ιταλική, θεωρούμε σχεδόν αυτόματα ότι μας έμεινε από την περίοδο της Ενετοκρατίας.

Προσωπικά, δεν πιστεύω ότι η γλωσσική μας ιστορία είναι τόσο απλή.

Η ενετική παρουσία άφησε, βέβαια, βαθύ και αναμφισβήτητο αποτύπωμα στη γλώσσα του νησιού.

Όμως η επαφή του ελληνικού και του λατινικού κόσμου είχε αρχίσει πολλούς αιώνες νωρίτερα.

Ήδη από την αρχαιότητα, λατινικές λέξεις περνούσαν στην ελληνική, εντάσσονταν στο σύστημά της και αποκτούσαν ελληνικές καταλήξεις και παράγωγα.

Γι’ αυτό και η ιταλόηχη μορφή μιας κερκυραϊκής λέξης δεν σημαίνει πάντοτε ότι αποτελεί ένα απλό και πρόσφατο ενετικό δάνειο.

Σε ορισμένες περιπτώσεις μπορεί να κρύβει μια πολύ μακρύτερη διαδρομή: από τα λατινικά στα παλαιότερα ελληνικά και, στη συνέχεια, μια αυτόνομη εξέλιξη μέσα στην ίδια τη γλώσσα και στα τοπικά της ιδιώματα.

Η «περγουλιά» θα μπορούσε να είναι ένα όμορφο παράδειγμα αυτής της πορείας.

Όχι μια λέξη που απλώς ήρθε έτοιμη από την Ιταλία, αλλά μια λέξη με παλιά λατινική ρίζα, η οποία έζησε, προσαρμόστηκε και εξελίχθηκε στα ελληνικά — και στην Κέρκυρα βρήκε τη δική της ξεχωριστή φωνή.

Η περγουλιά για εμάς δεν είναι μόνο η κληματαριά.

Είναι η αυλή του σπιτιού, η σκιά του καλοκαιριού, τα σταφύλια πάνω από το κεφάλι μας και οι άνθρωποι μαζεμένοι γύρω από το τραπέζι. Μια μικρή λέξη, με μια ιστορία πολύ μεγαλύτερη απ’ όσο φανταζόμαστε.

Η επιλογή των posts/links γίνεται με ένα στατιστικό μοντέλο και μπορεί να μην απεικονίζει επακριβώς τη σειρά δημοτικότητάς τους