Κάτι παράξενο συμβαίνει με την εικόνα της αρχαίας Ελλάδας στον κινηματογράφο. Ο κόσμος των μύθων, των ηρώων και των θεών εμφανίζεται όλο και πιο σκοτεινός. Οι πανοπλίες είναι μαύρες, τα χρώματα...
Κάτι παράξενο συμβαίνει με την εικόνα της αρχαίας Ελλάδας στον κινηματογράφο.
Ο κόσμος των μύθων, των ηρώων και των θεών εμφανίζεται όλο και πιο σκοτεινός.
Οι πανοπλίες είναι μαύρες, τα χρώματα ξεθωριασμένα, οι ουρανοί γκριζάρουν.
Η αρχαιότητα δεν παρουσιάζεται πια ως ένας κόσμος φωτός, αλλά ως ένας κόσμος στάχτης.
Και το σίγουρο είναι ότι αυτή η εικόνα δεν είναι απαραίτητα πιο αληθινή.
Η αρχαιολογική έρευνα έχει αποδείξει ότι ο αρχαίος κόσμος ήταν πολύ πιο πολύχρωμος απ’ όσο συχνά φανταζόμαστε.
Αγάλματα, ναοί, ανάγλυφα και τελετουργικά αντικείμενα έφεραν χρώμα, χρυσό, κόκκινο, μπλε, ώχρα, έντονες διακοσμήσεις.
Η λευκή, άχρωμη αρχαιότητα είναι σε μεγάλο βαθμό μια νεότερη φαντασίωση, γεννημένη από τη φθορά του χρόνου και από την αισθητική του νεοκλασικισμού.
Γιατί λοιπόν σήμερα, ενώ γνωρίζουμε περισσότερα για τον κόσμο της αρχαία Ελλάδας, μας τον παρουσιάζουν πιο σκοτεινό; Κάθε εποχή βλέπει το παρελθόν υπό το δικό της πρίσμα, όπως είναι η ίδια, μέσα από επικρατούσες κοινωνικές και ψυχολογικές συνθήκες.
Οι παλαιότερες ταινίες για την αρχαιότητα αναζητούσαν το θαύμα: φως, σώμα, θάλασσα, ηρωισμό, θεατρικότητα.
Ο αρχαίος κόσμος παρουσιαζόταν ως σκηνή μεγαλείου.
Σήμερα, αντίθετα, η αρχαιότητα παρουσιάζεται συχνά σαν τραυματισμένο τοπίο.
Όχι ως τόπος αποκάλυψης, αλλά ως τόπος επιβίωσης.
Αυτό δεν είναι απλώς μια αισθητική επιλογή αλλά ένα ψυχολογικό σύμπτωμα.
Σήμερα που όσο ποτέ άλλοτε ζούμε σε μια εποχή διαρκούς αβεβαιότητας, ο σύγχρονος άνθρωπος κουβαλά διαρκώς μέσα του την αίσθηση της κρίσης: οικονομικής, πολιτικής, οικολογικής, υπαρξιακής.
Ο κόσμος δεν μοιάζει σταθερός, ούτε φωτεινός, ούτε εγγυημένος.
Έτσι, ακόμη και όταν κοιτάζει προς τους μύθους, δεν βλέπει πια την ακτινοβολία τους.
Η αρχαία Ελλάδα παρουσιάζεται πιο σκοτεινή γιατί σκοτεινιάζει η ίδια μας η αντίληψη . Σε αυτό το σημείο, η έννοια της Σκιάς, με την οποία ο ψυχολόγος Καρλ Γιουνγκ περιέγραψε τη σκοτεινή και κρυμμένη πλευρά του ανθρώπου, είναι αποκαλυπτική. Η Σκιά δεν είναι απλώς το «κακό» μέσα μας.
Είναι ό,τι έχουμε απορρίψει, ό,τι δεν αντέχουμε να αναγνωρίσουμε, ό,τι παραμένει ανεπεξέργαστο στο ασυνείδητο.
Και όταν δεν το βλέπουμε μέσα μας, το προβάλλουμε έξω: στους άλλους, στην ιστορία, στους μύθους, στους ήρωες.
Ο σύγχρονος κινηματογράφος δεν σκοτεινιάζει την αρχαία Ελλάδα για να την παρουσιάσει πιο ιδανικά, τη σκοτεινιάζει επειδή εμείς δυσκολευόμαστε να πιστέψουμε στο φως.
Το χρώμα σήμερα μοιάζει ύποπτο.
Φοβόμαστε μήπως φανεί αφελές, παιδικό, ψεύτικο.
Αντίθετα, το γκρι, το μαύρο, το καφέ και το ξεθωριασμένο μάς φαίνονται σοβαρά.
Έχουμε σχεδόν ταυτίσει το σκοτάδι με το βάθος.
Σαν να μην μπορεί κάτι φωτεινό να είναι αληθινό.
Όμως οι αρχαίοι μύθοι δεν ήταν ποτέ απλώς φωτεινοί.
Ήταν τρομεροί, βίαιοι, παράδοξοι, γεμάτοι θεϊκή ομορφιά και ανθρώπινη καταστροφή.
Το φως τους δεν ακύρωνε το σκοτάδι, το αποκάλυπτε.
Και η αρχαία τραγωδία δεν φοβόταν σίγουρα το σκοτάδι, αλλά δεν το έκανε και μόδα, το έφερνε στο φως.
Ο ήρωας δεν ήταν “σκοτεινός” επειδή φορούσε μια μαύρη πανοπλία. αλλά επειδή βρισκόταν αντιμέτωπος με τη μοίρα, την ύβρη, την ενοχή, τη γνώση.
Και έτσι, μια πολύχρωμη αρχαιότητα παρουσιάζεται σήμερα ως σκοτεινή επιστημονική φαντασία και σίγουρα όχι επειδή ήταν έτσι, αλλά επειδή εμείς, κουρασμένοι από την εποχή μας, την αναπλάθουμε κατ’ εικόνα της δικής μας ψυχικής κατάστασης.
Το ερώτημα, λοιπόν, δεν είναι μόνο γιατί ο κινηματογράφος "σκοτείνιασε" την αρχαία Ελλάδα. αλλά τι συνέβη σε εμάς, ώστε να μας φαίνεται πιο αληθινός ένας κόσμος χωρίς φως; Διαβάστε το άρθρο εδώ: https://archetypo.com.gr/giati-oi-tainies-deichnoyn-tin-archaia-e/
Η επιλογή των posts/links γίνεται με ένα στατιστικό μοντέλο και μπορεί να μην απεικονίζει επακριβώς τη σειρά δημοτικότητάς τους