🕍 Ο ναός του Αγίου Δημητρίου του Λουμπαρδιάρη είναι καμαροσκέπαστη μονόκλιτη βασιλική, χτισμένη τον 9ο αιώνα μ.Χ. Η ονομασία «Λουμπαρδιάρης» ή «Βομβαρδιάρης» συνδέεται με ένα ιστορικό-θρυλικό γεγονός...
🕍 Ο ναός του Αγίου Δημητρίου του Λουμπαρδιάρη είναι καμαροσκέπαστη μονόκλιτη βασιλική, χτισμένη τον 9ο αιώνα μ.Χ. Η ονομασία «Λουμπαρδιάρης» ή «Βομβαρδιάρης» συνδέεται με ένα ιστορικό-θρυλικό γεγονός της Τουρκοκρατίας. ⚔️ Ο θρύλος της σωτηρίας (26 Οκτωβρίου 1656) Κατά την Τουρκοκρατία, οι Χριστιανοί τιμούσαν με ευλάβεια τον Άγιο Δημήτριο.
Ανήμερα της εορτής του, συγκεντρώθηκαν στο ναΐσκο για τον εορτασμό.
Ο τότε φρούραρχος της Ακρόπολης, Γιουσούφ Αγάς, εχθρός των Ελλήνων, σχεδίασε να τους εξοντώσει ομαδικά.
Ετοίμασε κρυφά όλα τα κανόνια των Προπυλαίων, καθώς και το μεγάλο κανόνι «Λουμπάρδα», ώστε να πυροβολήσει τη στιγμή της δοξολογίας.
Σύμφωνα με τον θρύλο και τον περιηγητή Σπον, την ώρα της πυροδότησης κεραυνός έπεσε στην πυριτιδαποθήκη, κατέστρεψε τα κανόνια και τα Προπύλαια, σκότωσε τους πυροβολητές, τον Γιουσούφ Αγά και την οικογένειά του.
Έτσι ο Άγιος ονομάστηκε «Βομβαρδιάρης» (από το βομβαρδίζω) και «Λουμπαρδιάρης» (από τη Λουμπάρδα, το μεγάλο κανόνι). 🎨 Οι τοιχογραφίες και η συντήρηση Οι παλαιές τοιχογραφίες αποκαλύφθηκαν το 1955, κατά την αναστήλωση από τον αρχιτέκτονα Δημήτρη Πικιώνη.
Τα μάτια των Αγίων είναι βγαλμένα από λόγχες των Τούρκων.
Παλαιότερες νεότερες αγιογραφίες αφαιρέθηκαν για να αποκαλυφθούν οι αρχικές.
Νέα συντήρηση έγινε το 1987–1992 με ειδικά υγρά. 🏛️ Επιγραφές στο προαύλιο Σώζονται δύο επιγραφές σε κιονίσκους: «ΒΕΡΕΝΙΚΗ ΙΣΙΔΩΡΟΥ ΜΗΛΙΣΙΑ ΓΥΝΗ – ΜΑΙΝΑΝΔΡΟΥ ΑΙΘΑΛΙΔΟΥ» «ΠΑΞΙΑΣ ΔΗΜΑΡΧΟΥ ΠΑΛΛΗΝΕΩΣ ΓΥΝΗ» 📜 Αγιογραφίες του ναού (1735) Στο κτιστό τέμπλο και τον κυρίως ναό εικονίζονται: Θεοτόκος, Άγιος Δημήτριος, Ιησούς, Ιωάννης Πρόδρομος, Άγιος Σπυρίδων, Οι Αθηναίοι αδελφοί Σωφρόνιος και Βαρνάβας Στο Ιερό: Πλατυτέρα, Ευαγγελισμός, Άγιοι Διονύσιος Αρεοπαγίτης, Ιερόθεος, Γρηγόριος Θεολόγος, Χρυσόστομος, Μέγας Βασίλειος, Αθανάσιος. Η Αγία Τράπεζα στηρίζεται σε αρχαίο κίονα.
Υπάρχει και η άποψη ότι ο εικονιζόμενος Άγιος στο τέμπλο είναι ο Γρηγόριος Παλαμάς, ενώ δεξιά του πιθανόν ο Άγιος Θεόδωρος ο Στρατηλάτης. ⛪ Σύνδεση με τον Άγιο Ραφαήλ (πριν το 1454) Ο νεοφανής Άγιος Ραφαήλ υπηρέτησε ως εφημέριος του ναΐσκου πριν το 1454.
Μαρτύρησε στη Λέσβο (Θερμή) στις 9 Απριλίου, μαζί με τον Νικόλαο και την Παρθενομάρτυρα Ειρήνη.
Η ακολουθία τους συντάχθηκε το 1964.
Εικόνες τους υπάρχουν στο ναΐσκο. 📚 Πηγές και έγγραφα Τεύχος 46 περιοδικού «Ο Λόγιος Παν» (1994). ΦΕΚ 68/15-1-1921 για παράταση εράνου ανοικοδόμησης του ναού. Πληροφορίες από επιτρόπους του ναού.
Η επιλογή των posts/links γίνεται με ένα στατιστικό μοντέλο και μπορεί να μην απεικονίζει επακριβώς τη σειρά δημοτικότητάς τους